OD DANAS NIŠTA NEĆE BITI ISTO: Evo koji običaji i verovanja se vezuju za Preobraženje

SRPSKA pravoslavna crkva i njeni vernici danas slave Preobraženje Gospodnje, jedan od najvećih praznika u godini.

Foto: SPC

Praznik je posvećen sećanju na događaj Hristovog preobraženja na gori Tavor, kada on najavljuje svoje potonje stradanje i slavu. To je nepokretni praznik i svake godine se obeležava 19. avgusta.

Pada uvek u vreme Gospojinskog posta, pa su zato posne i pravoslavne trpeze. U narodu se kaže da od tog dana priroda počinje da se menja - vrućine polako popuštaju, noći postaju hladnije, reka je sve hladnija, a lišće počinje da žuti i opada. Prema rasprostranjenom verovanju, na Preobraženje ne valja preko dana spavati, jer ko tog dana odspava, preobraziće se, pa će cele godine biti pospan, a smatra se i da na ovaj praznik nije dobro plakati jer će taj plač preći u naviku.

Veliki broj pravoslavnih hramova u Srbiji posvećen je ovom prazniku, a među njima su najpoznatije crkve Preobraženja u Beogradu, Pančevu, Sokobanji, Smederevskoj Palanci i preobraženjski manastir u Ovčarsko-kablarskoj klisuri, srpskoj Svetoj Gori. Kako kaže hrišćansko predanje, Preobraženje Gospodnje posvećeno je trenutku kada se Hristos na gori Tavor pred apostolima preobrazio i zasijao kao sunčeva svetlost, a tom prilikom su se pored Hrista ukazali starozavetni proroci Mojsije i Ilija koji su razgovarali sa njim o smrti koja ga čeka u Jerusalimu.

Jednoga dana, treće godine propovedi na zemlji, Isus radi molitve povede apostole Petra, Jakova i Jovana na goru Tavor, a oni su važili za trojicu najljubljenijih apostola.

Dok se molio, njegovo lice se izmeni i zasija kao sunce, a odeća postade sjajna i bela kao sneg, kaže Biblija i tako se on preobrazi pred njima, čime se prvi put božanska priroda Isusova učinila vidljivom. Preobraženje se u Pravoslavlju ubraja u 12 velikih Hristovih praznika, a sam praznik je poznat i kao letnje Bogojavljenje, jer su se i tada otvorila nebesa i začuo glas Boga Oca.

Običaji i verovanja

Prema narodnom predanju, počinju da se preobražavaju i gora i voda, najavljujući skoru jesen. Veruje se da se, uoči praznika, na nebu otvaraju "Božja vrata" na kojima se pojavljuje sam Gospod i ispunjava želje.

U crkvama, na kraju svetih liturgija, osveštava se grožđe i deli narodu, u znak zahvalnosti Bogu na plodovima koje daje zemlja, a u krajevima gde nema grožđa, drugo voće.

Brojni su hramovi posvećeni ovom prazniku, u mnogim mestima održavaju se saobori. Na današnji praznik se Srbi u Mađarskoj masovno okupljaju.

Narodni običaj je da žene uoči Preobraženja vežu crveni ili beli konac oko ruke i požele želju, ako se konac ne prekine u toku dana, želja će se ispuniti. Svaki praznik i njegovi običaji vezani su i za godišnje doba, a u narodu se obično kaže da od Preobraženja uglavnom više nema velikih vrućina.

U narodu se slavi Preobraženje kao prelaz iz letnjeg u zimski period, kad vazduh i voda postaju hladniji, lišće počinje da žuti i sve u prirodi što je do tada bujalo, polako vene.

Na Preobraženje se preobražava list u gori i kamen u vodi, lišće počinje da žuti i opada, a voda biva hladnija, na Preobraženje se i nebo, u gluvo doba noći, tri puta preobražava.

Već oko Preobraženja prolaze nesnosne vrućine i vreme postaje hladnije, naročito noću, zbog te promene u prirodi nastala je u narodu izreka "Preobraženje je, preobražava se i gora i voda".

Preporučuje se da se tog dana prvi put proba grožđe - kao simbol blagoslova i novog početka.

Veruje se da ako je na Preobraženje lepo vreme, naredne godine neće biti dobra letina, ako je dan oblačan ili kišovit - očekuje se plodna godina. U žitijima svetih Ave Justina navodi se da Hristos čini sve radi našeg dobra, ne tražeći ništa za sebe.

"On neprekidno čini, da bismo se, prožeti blagodarnošću, preobrazili iz grešnika u pravednike, i iz svetoljubaca u bogoljupce", navodi se u tim žitijima.

BONUS VIDEO: Veličanstven prizor na nebu Srbije: Pomračenje Sunca

Preporučujemo

Srbija

0 1

HRAM NA MOBU IZGRADILI: Seljani za tri decenije svojim rukama podigli crkvu u Donjim Leskovicama kod Valjeva (FOTO)

17. 08. 2026. u 15:50

Crna Gora

0 16

HAPSILI SU MITROPOLITE, A SAD BI OPET DA RUŠE CRKVE: Sraman zahtev DSuCG- Od Podgorice i opštine Bar traže da uklone svetinju sa Rumije

11. 08. 2026. u 07:00

Društvo

0 1

NESVAKIDAŠNjI PRIZOR RAZNEŽIO VERNIKE: Pogledajte kako je bela roda ušetala u crkvu i prošla pored ikona, snimak preplavio društvene mreže

10. 08. 2026. u 07:48

Hapšenja i istraga

0 1

POLICIJA BRZO PRONAŠLA LOPOVA: Iz crkve ukrao oko 13 000 dinara

04. 08. 2026. u 11:19

Svet

Zašto Rusi ne obaraju 100 odsto dronova: Stiglo objašnjenje kapetana veterana sa Su-34

2026-08-18 18:08:00

Svet

Moskva zapretila Londonu zbog britanskih dronova: "Što ste dublje umešani, platićete veću cenu"

2026-08-18 10:52:00

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije