znameniti Srbi
Katolička crkva nadzire štampanje srpskih knjiga: Na molbe srpskih mitropolita za osnivanje štamparije, iz Beča stizao negativan odgovor
POSLEDNjA knjiga koja je izašla iz štampe na srpskom jeziku - izašla je u Veneciji, iz štamparije Bartolomeja Ginamija 1637. godine.
22. 04. 2026. u 23:55
Samozvani despot prvi Srbin stanovnik Beča: Za vreme opsade 1683. posebno se istakao Đorđe Mihajlović, koji je pokazao veliku hrabrost
O DOLASKU Srba u Beč i njihovom ponovnom naseljavanju tokom XVI i sve do kraja XVII veka malo se zna. Iz arhivskih dokumenata znaju se imena srpskih trgovaca, na čelu sa Jovanom Deodatom, koje je car Leopold 14. juna 1670. oslobodio plaćanja tridesetnice, carine i zemaljskog nameta na novac koji njegovi liferanti nose u Beč.
21. 04. 2026. u 18:00
Slika stare otadžbine spas od asimilacije: Sredinom 18. veka masovna seoba Srba u Rusiju - Carica Jelisaveta I poverila im je čuvanje granice
SLOŽENE prilike u kojima se obreo srpski narod u austrijskoj imperiji tokom XVIII veka nedvosmisleno upućuju na više kulturnih slojeva, na njihovo preplitanje i ponekad ostvarene simbioze.
20. 04. 2026. u 23:50
Suočavanje srpskog naroda sa novim protivnicima: Zbog vojničkih zasluga, Srbi su postali prvorazredan činilac austrijske državne politike
U SVOM znamenitom delu „Dositej Obradoviću istorijskoj perspektivi XVIII i XIX veka” Mita Kostić je s pravom napisao: „Terezijanski Beč bio je prava etnografska minijaturna slika mnogonarodne Habzburške monarhije”.
19. 04. 2026. u 23:59
SRPSKI TRGOVCI URBANIZUJU ZAGREB: Srpski živalj je odigrao važnu ulogu u urbanizaciji i pretvaranju Zagreba u glavni grad Hrvatske
IZVOR za upoznavanje Srba trgovaca i zanatlija predstavljaju i oglasi u časopisima i novinama, u kojima oni nude svoje proizvode. Ovde su navedeni samo izabrani primeri.
09. 04. 2026. u 19:42
SRPSKI TRGOVCI OSVAJAJU ZAGREB: Najznačajniju ulogu među Srbima trgovcima u javnom životu Hrvatske imao je Anastas Popović
KAO trgovci i zanatlije, u Zagrebu se istovremeno javljaju i Srbi i Grci. Bila je to posebna vrsta istočnjačkih trgovaca, okretnih, vrednih, štedljivih, koji su se brzo priljubili uz već postojeći sloj Zagrepčana, savlađujući pritom sve moguće otpore starosedelaca. Nikakva nastojanja starih cehova u Zagrebu nisu bila u stanju da ih zadrže.
08. 04. 2026. u 18:00
SPECIFIČAN IZRAZ SRPSKIH MAJSTORA: Neukrotiva mašta Dušana DŽamonje iznedrila je brojne veličanstvene skulpture i spomenike
SLIKAR i grafičar Zlatko Prica rođen je u Pečuju 1916. godine. Od 1937. do 1940. studirao je na Umetničkoj akademiji u Zagrebu. Njegovo slikarstvo od početka je obeleženo naglašenim dimenzionizmom, što ga približava ekspresionistima.
07. 04. 2026. u 23:58
PEČAT SRPSKIH SLIKARA U LIKOVNOM ŽIVOTU ZAGREBA: Osobenu slikarsku sudbinu imao je Stojan Aralica, najveći srpski slikar poreklom iz Like
NA OSOBEN način, umetnički život u Zagrebu obogatio je slikar i grafičar Milenko Đurić.
06. 04. 2026. u 23:59
BUĐENJE ISTORIJSKOG SLIKARSTVA KOD SRBA: Nedopustivo je prećutkivanje da je Nikola Mašić Srbin i da pripada razvoju srpske umetnosti
AUSTRIJSKO istorijsko slikarstvo je kod mnogih naroda Monarhije podstaklo želju za priključivanjem raznovrsnim tokovima probuđenog istorizma.
05. 04. 2026. u 18:36
ZAGREBAČKI SRBI U MUZICI SE OPREDELJUJU ZA HOROVE: U muzičkom životu Srba u Zagrebu nadmoćno je vladalo horsko pevanje
U KRUGU srpskih muzičara koji su delom svoga života bili vezani za Zagreb bio je i dr Jovan Paču, rođen 1847. godine.
04. 04. 2026. u 18:00
MUZIČKU KLIMU STVARAJU SRPSKI VELIKANI: Petar Konjović je posle Velikog rata bio direktor Opere i intendant Hrvatskog narodnog kazališta
U ZAGREBU su javni nastupi srpskih pevača ili besede na proslavama Sv. Save bili prvorazredni društveni događaji, pa se vesti o njima mogu naći i u novinskim prikazima.
03. 04. 2026. u 22:15
ŠTAMPARSTVO I UKLJUČENJE SRBA U POLITIČKI ŽIVOT: Književni feljton zagrebačkog "Srbobrana" je verno odslikao intelektualnu zrelost Srba u Hrvat
KAO organ Srpskog privrednog društva „Privrednik”, 1898-1914. izlazio je u Zagrebu i list „Privrednik”, čiji je vlasnik bio Savez srpskih zemljoradničkih zadruga. Od 1910. do 1914. izlazio je u Zagrebu, svakog dvadesetog u mesecu i list „Slobodna misao”, glasnik hrvatskih i srpskih slobodnih mislilaca, pod uredništvom Zdenka Vesnića, kao organ Srpske narodne radikalne stranke.
01. 04. 2026. u 23:50
NEZABORAV ZA DREVNE SVETINJE NEMANJIĆA: U Srpskom kulturnom centru "Spona" u Skoplju održana predavanja docenta dr Jasmine Ćirić
PLODNA saradnja Srpskog kulturno-informativnog centra "Spona" u Skoplju i dr Jasmine S. Ćirić, docenta Filološko-umetničkog fakulteta Univerziteta u Kragujevcu, još jednom je rezultirala izuzetno posećenim predavanjima u Severnoj Makedoniji.
01. 04. 2026. u 06:30
"SRBOBRAN" - UTICAJNE NOVINE IZ ZAGREBA: U nekoliko masovnih antisrpskih demonstracija u Zagrebu stradala je imovina srpske crkve i građana
ŠTAMPARSTVO kod Srba u Zagrebu obnavlja se osnivanjem prve srpske štamparije koju je otvorio Pavle Paja Jovanović, i koja je počela da radi 25. maja 1892. godine.
31. 03. 2026. u 23:59
MORALI DA KORISTE HRVATSKE ŠTAMPARIJE: Pokretanje književnog lista Srpski zabavnik uticalo je na razvoj štamparstva kod Srba u Zagrebu
POČETAK štamparstva u Zagrebu vezuje se za boravak u njemu istoričara Pavla Ritera Vitezovića (1652-1713), koji je svojim radom ovaj grad pretvorio u središte hrvatske knjige i kulture.
30. 03. 2026. u 19:00
DOPRINOS SRBA U STVARANJU KULTNE ULOGE POZORIŠTA: Podizanju kazališnog nivoa doprineo i glumac Adam Mandrović, iz Beograda
POZORIŠNI život u Zagrebu dobio je snažan podstrek kada je Vatroslav Lisinski dovršio svoju operu "Ljubav i zloba", koja je izvedena nekoliko puta tokom 1846. godine.
29. 03. 2026. u 23:59
UTICAJ NOVOG SADA NA HRVATSKO KAZALIŠTE: Istorija ne može da porekne ulogu novosadskih glumaca na razvoj pozorišne kulture u Hrvatskoj
U RAZVOJU Zagreba vidno mesto je zauzimalo pozorište, koje se postepeno ugrađivalo u temelje probuđene nacionalne svesti Hrvata. Ta svest se jedva može zamisliti bez učešća pravoslavnih stanovnika grada, koji su pozorište novčano pomagali i bili uključeni u njegov umetnički razvoj, kao pisci, glumci i intenanti.
28. 03. 2026. u 18:00
SRBIN POSTAJE UPRAVITELJ ZAGREBAČKOG KAZALIŠTA: Dr Jovan Subotić uspešno je povezivao srpske i hrvatske kulturne i političke centre
MEĐU srpskim društvenim radnicima u Hrvatskoj jedno od vodećih mesta pripadalo je i lekaru dr Lazi Popoviću, rođenom 1877. godine.
27. 03. 2026. u 18:00
SRBIN NA ČELU HRVATSKOG SABORA: Svetozar Pribićević je od početka bio značajan faktor političkog života
SVETOZAR Pribićević, rođen 26. oktobra 1875, jedan je od istaknutijih političara koje su Srbi imali u Hrvatskoj.
26. 03. 2026. u 18:00
VELEIZDAJNIČKI PROCES UZDRMAO BEČKO PRAVOSUĐE: Optužnica protiv Srba 1908. godine zasnovana je na falsifikovanom tumačenju istorije
NA SRPSKOJ političkoj sceni veoma ugledno mesto pripada i dr Dušanu Popoviću, koji je dobar deo života proveo u Zagrebu, radeći kao advokat.
25. 03. 2026. u 19:00
BEČ SE PLAŠIO "SLAVENOSRPSKE HRONIKE": Biblioteka Srpske patrijarišije objavila prvi tom dela grofa Đorđa Brankovića
OBJAVLjIVANjEM "Slavenosrpskih hronika" austrijskog grofa i nesuđenog srpskog despota Đorđa Brankovića na savremenom srpskom, Biblioteka Srpske patrijaršije je napravila kulturni podvig. Naime, ova knjiga napisana početkom 18. veka bila je u sledeća dva stoleća biblija nacionalnog preporoda Srba.
21. 03. 2026. u 06:30
UMRO SA MIŠLJU KAKO DA ZAUSTAVI SVETSKI RAT: Teslini posmrtni ostaci preneti iz SAD brodom "Srbija" tek 1957. godine
JEDAN od sveštenika koji je služilo obred, u crkvi Svetog Save, koju su Srbi u Njujorku kupili od Episkopalne crkve, protoprezviter Dušan Škuletović, opisao je u svom zapisu sve detalja šta se događalo pred i u toku opela: „Teslin nećak, Sava Kosanović hteo je da telo spali.
28. 02. 2026. u 18:00
"OBIČNI LJUDI GUBE NAJBOLJEG PRIJATELJA": Na prsima mrtvog Nikole Tesle ležala je knjiga srpskih epskih pesama
PRVIH godina rata kralj Petar II Karađorđević je pokušavao od Engleza i Amerikanaca da obezbedi pomoć za generala Mihailovića i njegov pokret otpora.
27. 02. 2026. u 18:31
ODUŠEVLJENJE HEROJSKOM BORBOM SRPSKOG NARODA: Tesla još juna 1941. za Antu Pavelića i Slavka Kvaternika rekao da su "dva notorna zločinca"
NAREDNE godine, plamen Drugog svetskog rata zapalio je i Teslinu domovinu. Potoci krvi su potekli, a najveću cenu platili su njegovi sunarodnici u okviru Nezavisne Države Hrvatske, koja je zvanično formirana 10. aprila 1941. godine.
26. 02. 2026. u 18:26
