znameniti Srbi
Grofovi i baroni: U austrijskoj vojsci znatno se povećava broj Srba oficira koji su nosioci plemićkih titula
KRAJEM XVIII veka, u austrijskoj vojsci znatno se povećava broj Srba oficira koji su nosioci plemićkih titula, te tako, recimo, znamo da je godine 1797. jedan od njih bio i Jovan Josif Bukarica fon Zvornik i Zubretić, sin natporučnika, koji je dobio plemstvo.
03. 05. 2026. u 21:19
Srbi oficiri čuvali narod od unijaćenja: Politički položaj u Austrijskoj monarhiji učvršćen i potvrđen i preko nespornih vojničkih zasluga
SAVA Prodanović u svom spisu o Srbima u austrijskoj vojsci daje opise pukovnika, uzimajući razdoblje od 1744. do 1810. godine.
02. 05. 2026. u 23:52
Šesnaest generala Srba u bečkoj vojsci u XVIII veku: General Sava Prodanović je veštine demonstrirao pred caricom Marijom Terezijom
ZA određivanje sudbine srpskog naroda u Habzburškoj monarhiji bez sumnje je od izuzetne važnosti udeo Srba u odbrani ove države od njenih brojnih spoljašnih pa i unutrašnjih neprijatelja.
01. 05. 2026. u 23:59
Srpski rječnik najava nove ere u kulturi Srba: Štamparija Jermenskog manastira odigrala je u XIX veku veliku ulogu za slovenske narode
BILE su to burne godine XIX veka u Evropi, u kojoj je stvorena koalicija velikih sila - Austrije, Rusije, Engleske i Pruske - sa isključivim ciljem da udruženim snagama skrši Napoleonovu moć.
30. 04. 2026. u 23:59
Srbi nekad, kao ni danas, nisu marili za novine: "Novine Serbske" bile prvi list koji je među Srbima širio vesti o ostalom slovenstvu
O VAŽNOSTI Beča za razvoj srpskog štamparstva svakako svedoči i to što su se iz ovog grada oglasile i prve srpske novine.
28. 04. 2026. u 23:59
Katolička crkva nadzire štampanje srpskih knjiga: Na molbe srpskih mitropolita za osnivanje štamparije, iz Beča stizao negativan odgovor
POSLEDNjA knjiga koja je izašla iz štampe na srpskom jeziku - izašla je u Veneciji, iz štamparije Bartolomeja Ginamija 1637. godine.
22. 04. 2026. u 23:55
Samozvani despot prvi Srbin stanovnik Beča: Za vreme opsade 1683. posebno se istakao Đorđe Mihajlović, koji je pokazao veliku hrabrost
O DOLASKU Srba u Beč i njihovom ponovnom naseljavanju tokom XVI i sve do kraja XVII veka malo se zna. Iz arhivskih dokumenata znaju se imena srpskih trgovaca, na čelu sa Jovanom Deodatom, koje je car Leopold 14. juna 1670. oslobodio plaćanja tridesetnice, carine i zemaljskog nameta na novac koji njegovi liferanti nose u Beč.
21. 04. 2026. u 18:00
Slika stare otadžbine spas od asimilacije: Sredinom 18. veka masovna seoba Srba u Rusiju - Carica Jelisaveta I poverila im je čuvanje granice
SLOŽENE prilike u kojima se obreo srpski narod u austrijskoj imperiji tokom XVIII veka nedvosmisleno upućuju na više kulturnih slojeva, na njihovo preplitanje i ponekad ostvarene simbioze.
20. 04. 2026. u 23:50
Suočavanje srpskog naroda sa novim protivnicima: Zbog vojničkih zasluga, Srbi su postali prvorazredan činilac austrijske državne politike
U SVOM znamenitom delu „Dositej Obradoviću istorijskoj perspektivi XVIII i XIX veka” Mita Kostić je s pravom napisao: „Terezijanski Beč bio je prava etnografska minijaturna slika mnogonarodne Habzburške monarhije”.
19. 04. 2026. u 23:59
SRPSKI TRGOVCI URBANIZUJU ZAGREB: Srpski živalj je odigrao važnu ulogu u urbanizaciji i pretvaranju Zagreba u glavni grad Hrvatske
IZVOR za upoznavanje Srba trgovaca i zanatlija predstavljaju i oglasi u časopisima i novinama, u kojima oni nude svoje proizvode. Ovde su navedeni samo izabrani primeri.
09. 04. 2026. u 19:42
SRPSKI TRGOVCI OSVAJAJU ZAGREB: Najznačajniju ulogu među Srbima trgovcima u javnom životu Hrvatske imao je Anastas Popović
KAO trgovci i zanatlije, u Zagrebu se istovremeno javljaju i Srbi i Grci. Bila je to posebna vrsta istočnjačkih trgovaca, okretnih, vrednih, štedljivih, koji su se brzo priljubili uz već postojeći sloj Zagrepčana, savlađujući pritom sve moguće otpore starosedelaca. Nikakva nastojanja starih cehova u Zagrebu nisu bila u stanju da ih zadrže.
08. 04. 2026. u 18:00
SPECIFIČAN IZRAZ SRPSKIH MAJSTORA: Neukrotiva mašta Dušana DŽamonje iznedrila je brojne veličanstvene skulpture i spomenike
SLIKAR i grafičar Zlatko Prica rođen je u Pečuju 1916. godine. Od 1937. do 1940. studirao je na Umetničkoj akademiji u Zagrebu. Njegovo slikarstvo od početka je obeleženo naglašenim dimenzionizmom, što ga približava ekspresionistima.
07. 04. 2026. u 23:58
PEČAT SRPSKIH SLIKARA U LIKOVNOM ŽIVOTU ZAGREBA: Osobenu slikarsku sudbinu imao je Stojan Aralica, najveći srpski slikar poreklom iz Like
NA OSOBEN način, umetnički život u Zagrebu obogatio je slikar i grafičar Milenko Đurić.
06. 04. 2026. u 23:59
BUĐENJE ISTORIJSKOG SLIKARSTVA KOD SRBA: Nedopustivo je prećutkivanje da je Nikola Mašić Srbin i da pripada razvoju srpske umetnosti
AUSTRIJSKO istorijsko slikarstvo je kod mnogih naroda Monarhije podstaklo želju za priključivanjem raznovrsnim tokovima probuđenog istorizma.
05. 04. 2026. u 18:36
ZAGREBAČKI SRBI U MUZICI SE OPREDELJUJU ZA HOROVE: U muzičkom životu Srba u Zagrebu nadmoćno je vladalo horsko pevanje
U KRUGU srpskih muzičara koji su delom svoga života bili vezani za Zagreb bio je i dr Jovan Paču, rođen 1847. godine.
04. 04. 2026. u 18:00
MUZIČKU KLIMU STVARAJU SRPSKI VELIKANI: Petar Konjović je posle Velikog rata bio direktor Opere i intendant Hrvatskog narodnog kazališta
U ZAGREBU su javni nastupi srpskih pevača ili besede na proslavama Sv. Save bili prvorazredni društveni događaji, pa se vesti o njima mogu naći i u novinskim prikazima.
03. 04. 2026. u 22:15
ŠTAMPARSTVO I UKLJUČENJE SRBA U POLITIČKI ŽIVOT: Književni feljton zagrebačkog "Srbobrana" je verno odslikao intelektualnu zrelost Srba u Hrvat
KAO organ Srpskog privrednog društva „Privrednik”, 1898-1914. izlazio je u Zagrebu i list „Privrednik”, čiji je vlasnik bio Savez srpskih zemljoradničkih zadruga. Od 1910. do 1914. izlazio je u Zagrebu, svakog dvadesetog u mesecu i list „Slobodna misao”, glasnik hrvatskih i srpskih slobodnih mislilaca, pod uredništvom Zdenka Vesnića, kao organ Srpske narodne radikalne stranke.
01. 04. 2026. u 23:50
NEZABORAV ZA DREVNE SVETINJE NEMANJIĆA: U Srpskom kulturnom centru "Spona" u Skoplju održana predavanja docenta dr Jasmine Ćirić
PLODNA saradnja Srpskog kulturno-informativnog centra "Spona" u Skoplju i dr Jasmine S. Ćirić, docenta Filološko-umetničkog fakulteta Univerziteta u Kragujevcu, još jednom je rezultirala izuzetno posećenim predavanjima u Severnoj Makedoniji.
01. 04. 2026. u 06:30
"SRBOBRAN" - UTICAJNE NOVINE IZ ZAGREBA: U nekoliko masovnih antisrpskih demonstracija u Zagrebu stradala je imovina srpske crkve i građana
ŠTAMPARSTVO kod Srba u Zagrebu obnavlja se osnivanjem prve srpske štamparije koju je otvorio Pavle Paja Jovanović, i koja je počela da radi 25. maja 1892. godine.
31. 03. 2026. u 23:59
MORALI DA KORISTE HRVATSKE ŠTAMPARIJE: Pokretanje književnog lista Srpski zabavnik uticalo je na razvoj štamparstva kod Srba u Zagrebu
POČETAK štamparstva u Zagrebu vezuje se za boravak u njemu istoričara Pavla Ritera Vitezovića (1652-1713), koji je svojim radom ovaj grad pretvorio u središte hrvatske knjige i kulture.
30. 03. 2026. u 19:00
DOPRINOS SRBA U STVARANJU KULTNE ULOGE POZORIŠTA: Podizanju kazališnog nivoa doprineo i glumac Adam Mandrović, iz Beograda
POZORIŠNI život u Zagrebu dobio je snažan podstrek kada je Vatroslav Lisinski dovršio svoju operu "Ljubav i zloba", koja je izvedena nekoliko puta tokom 1846. godine.
29. 03. 2026. u 23:59
UTICAJ NOVOG SADA NA HRVATSKO KAZALIŠTE: Istorija ne može da porekne ulogu novosadskih glumaca na razvoj pozorišne kulture u Hrvatskoj
U RAZVOJU Zagreba vidno mesto je zauzimalo pozorište, koje se postepeno ugrađivalo u temelje probuđene nacionalne svesti Hrvata. Ta svest se jedva može zamisliti bez učešća pravoslavnih stanovnika grada, koji su pozorište novčano pomagali i bili uključeni u njegov umetnički razvoj, kao pisci, glumci i intenanti.
28. 03. 2026. u 18:00
SRBIN POSTAJE UPRAVITELJ ZAGREBAČKOG KAZALIŠTA: Dr Jovan Subotić uspešno je povezivao srpske i hrvatske kulturne i političke centre
MEĐU srpskim društvenim radnicima u Hrvatskoj jedno od vodećih mesta pripadalo je i lekaru dr Lazi Popoviću, rođenom 1877. godine.
27. 03. 2026. u 18:00
SRBIN NA ČELU HRVATSKOG SABORA: Svetozar Pribićević je od početka bio značajan faktor političkog života
SVETOZAR Pribićević, rođen 26. oktobra 1875, jedan je od istaknutijih političara koje su Srbi imali u Hrvatskoj.
26. 03. 2026. u 18:00
