Kultura

FILIGRAN, NAJFINIJA BAŠTINA: U Manakovoj kući, radionica starog zanata podseća na nacionalno nematerijalno nasleđe

Miljana Kralj

31. 07. 2025. u 19:00

U JEDNOJ od najstarijih zgrada u našoj prestonici, podignutoj na starom putu, koji je povezivao Varoš-kapiju i beogradsku četvrt Savamalu, u prostoru Manakove kuće, danas na uglu ulica Kraljevića Marka i Gavrila Principa, Etnografski muzej tradicionalno organizuje predstavljanje starih zanata.

ФИЛИГРАН, НАЈФИНИЈА БАШТИНА: У Манаковој кући, радионица старог заната подсећа на национално нематеријално наслеђе

Foto promo

Trenutno, tu se održava letnja škola filigrana, pod nazivom "Deset dana filigrana", koja će trajati do 2. avgusta.

Filigranski zanat, koji je tokom istorije bio veoma raširen u našem starom zlatarstvu je 2016. godine uvršten u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije. Jednom od najlepših tehnika obrade metala, pravio se nakit od srebra i zlata, a ovaj zanat najčešće je bio zastupljen u gradskim sredinama, još od srednjeg veka. Filigranski nakit je deo i narodnog ukrašavanja i u seoskim sredinama, a prstenje, grivne, naušnice i ogrlice se nasleđuju i poklanjaju prilikom rođenja, krštenja, svadbi.

Foto Etnografski muzej

Radionica filigrana u Manakovoj kući

- Ova radionica predstavlja retku priliku da se zainteresovani učesnici, bez obzira na prethodno iskustvo, upoznaju sa filigranom prefinjenom, ručnom tehnikom obrade metala koja ima duboke korene u srpskom srednjovekovnom zlatarstvu i dugu tradiciju na našim prostorima - objašnjava viši kustos i organizator programa radionica u Manakovoj kući, Milena Đurica. - Filigran se danas vraća kao savremeno umetničko izražajno sredstvo, spajajući lepotu starog zanata sa modernim dizajnom.

Starobalkanska arhitektura

DANAŠNjI depadans Etnografskog muzeja, dobio je ime po jednom od vlasnika kuće - Manaku Mihailoviću, cincarskom doseljeniku iz Makedonije, a to ime je zadržala i do danas. Primer je starobalkanske gradske arhitekture koju odlikuje drvena bondručna konstrukcija ispunjena ćerpičem, istureni doksati i tremovi, krovni pokrivač od ćeramide i propuštene strehe. 

Rad u školi odvija se u dva dnevna termina (od 11 do 14 i od 17 do 20 časova) kako u autentičnom ambijentu same Manakove kuće, tako i u njenom dvorištu, ispod hladovine starog duda. Polaznici pod mentorstvom Ivane Stanković, istaknute umetnice i dugogodišnje saradnice Etnografskog muzeja, kroz praktičan rad mogu da usvoje osnovne i napredne tehnike filigrana, od prvih koraka izrade žice, preko oblikovanja, lemljenja i sastavljanja, pa sve do završne obrade, poliranja i ukoliko to rad zahteva umetanja poludragog i dragog kamenja.

- Učesnici će kroz deset dana imati priliku da osmisle i izrade svoj lični, unikatni komad nakita, i tako na neposredan način iskuse lepotu ručnog rada, vrednost tradicionalnog zanatstva i potencijal umetničkog izražavanja kroz materijal. Pored sticanja praktične veštine, ova radionica omogućava dublje povezivanje sa kulturnim nasleđem i razvija svest o značaju očuvanja starih zanata u savremenom kontekstu - ističe Đurica.

Foto Etnografski muzej

Prsten iz zbirke Etnografskog muzeja, Priština, kraj 19. početak 20. veka

Inače, Etnografski muzej u svojoj zbirci nakita, koja broji 3.000 predmeta, najvećim delom iz 19. i 20 veka, mada ima i starijih primeraka ovih obeležja društvenog položaja, staleža, religiozne pripadnosti, kao i prelaznih i prolaznih statusa u životu, čuva i jedan deo izuzetno vrednih filgranskih radova.

Narodne nošnje kao inspiracija

NA spratu Manakove kuće je postavljena stalna izložba pod nazivom "Narodne nošnje i nakit centralnobalkanskog područja iz XIX i prvih decenija HH veka". Izložene su nošnje šopskog, moravskog i vardarskog kompleksa. U prizemlju Manakove kuće je galerijski prostor za povremene izložbe i različite programske aktivnosti inspirisane srpskom tradicionalnom kulturom, kao što su koncerti, predavanja, kursevi starih zanata, poput ove radionice filigrana.

Škola filigrana, koja je organizovana u Manakovij kući, namenjena je svima koji žele da se okušaju u izradi nakita, nauče nešto novo ili jednostavno provedu deo leta kreativno. 

Preporučujemo

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Pratite vesti prema vašim interesovanjima

Novosti Google News
Tagovi

Drugi pišu

Pročitajte više

MOSKVA OTKRILA UKRAJINSKU ZAMKU: Kijev podlim potezom hteo da onesposobi ruske vojnike - FSB zaplenio pošiljku iz Poljske
Svet

0 0

MOSKVA OTKRILA UKRAJINSKU ZAMKU: Kijev podlim potezom hteo da onesposobi ruske vojnike - FSB zaplenio pošiljku iz Poljske

UKRAJINSKE specijalne službe su isporučile uloške za cipele sa ugrađenim eksplozivnim napravama jedinicama Oružanih snaga Ruske Federacije, saznao je „Militarny“ od izvora u jednoj od specijalnih službi. Prema rečima izvora, operativci su uspeli da izgrade mrežu za isporuku uz pomoć ruskih dobrovoljaca, a prve isporuke su se dogodile početkom marta. Broj predmeta se navodno meri desetinama hiljada.

26. 03. 2026. u 12:34

Komentari (0)

Ostavi komentar

Najnovije iz rubrike

Politika
Tenis
Fudbal
STIŽE JOŠ JEDAN FINAC U PARTIZAN? Nakon Murinena crno-beli dovode još jednog reprezentativca zemlje hiljadu jezera

STIŽE JOŠ JEDAN FINAC U PARTIZAN? Nakon Murinena crno-beli dovode još jednog reprezentativca "zemlje hiljadu jezera"