ISTORIJSKI DODATAK - JERETICI NADIRU I S LEVE I DESNE STRANE: Hronologija zabrana i progona u Srbiji od 1944. do 1991. godine

Srđan Cvetković

19. 08. 2021. u 17:14

IAKO je već Ustav FNRJ iz 1946. u glavi V (Prava i dužnosti građanina) predviđao sva prava odnosno slobodu savesti i veroispovesti (čl. 25), slobodu štampe, govora, udruživanja, zborova, javnih skupova i manifestacija (čl. 27) i slobodu naučno-umetničkog rada (čl. 37), baš kao što piše u u članu 19. Opšte deklaracije Ujedinjenih nacija o ljudskim pravima:

ИСТОРИЈСКИ ДОДАТАК  - ЈЕРЕТИЦИ НАДИРУ И С ЛЕВЕ И ДЕСНЕ СТРАНЕ: Хронологија забрана и прогона у Србији од 1944. до 1991. године

Milovan Đilas i Branko Ćopić

"Svako ima pravo na slobodu mišljenja i izražavanja; to pravo obuhvata slobodu zadržavanja vlastitog mišljenja, bez uplitanja drugih, te traženja, primanja i širenja informacija i ideja putem bilo kojeg sredstva javnog izražavanja i bez obzira na granice."

Drugim rečima, u drugoj Jugoslaviji cenzura formalno nije postojala. Međutim, u članu 43 predviđeno je da je "nezakonito i kažnjivo upotrebljavati ove slobode radi promene i narušavanja ustavnog uređenja u protiv demokratskom cilju".

No, ispod te površine, narednih 45 godina provodila se cenzura i kontrola apsolutno svega što se u zemlji štampalo. Gušenje umetničkih sloboda i stvaralaštva u Jugoslaviji nije vršeno proizvoljno i stihijski, već je bilo ugrađeno u sistem vlasti i podlegalo je izvesnim normama i pravilima.

U njemu su učestvovali svi segmenti društva ali su političari, tužioci i sudije, novinari, estetičari i teoretičari umetnosti igrali odlučujuću ulogu.

Najčešći zakonski osnov za kažnjavanje duhovnih stvaralaca bio je verbalni delikt (široko tumačen od partijskih sudova) kao i delikt mišljenja, regulisan krivičnim zakonikom.

Česte su bile optužbe za širenje lažnih vesti radi unošenja pometnje, ugrožavanja javnog reda i mira, rasturanja pornografskih sadržaja, za nacionalizam i šovinizam i slično.

Pred čitaocima "Novosti" je izbor najznačajnijih zabranjenih dela i progona njihovih autora u četrdestpetogodišnjoj istoriji Titove Jugoslavije, koji objavljujemo u ovom i sledećem "Istorijskom dodatku".

1945.

- KNJIŽEVNIK Sima Pandurović osuđen na 5 godina gubitka nacionalne časti, zbog objavljivanja tekstova i učestvovanja u književnom životu za vreme okupacije.

- Glumica Žanka Stokić, otpuštena s posla i osuđena na 8 godina gubitka nacionalne časti zato što je glumila za vreme okupacije.

- Osuđen profesor filozofije i prevodilac dela Kanta Nikola Popović (preminuo neposredno posle puštanja iz zatvora 1950).

- Sudski zabranjena edicija stripova "Tri ugursuza za vreme okupacije".

- Rukovodioci Radio Beograda na indeks pesama zabranjenih za emitovanje stavili narodne pesme "Teče Tara kroz kanjonske dubine", "Vino piju dva mala jarana", šlager "Ti plaviš, zoro bajna" i druge.

- Za politički nepodobne i nepoželjne za objavljivanje proglašene su pesme Jovana Jovanovića Zmaja "Nema Srba" i "Novi izbori u Srbiji".

- Posle sedmog broja zabranjen i javno spaljivan opozicioni list "Demokratija" dok su kolporteri prebijani. Sličnu sudbinu doživele su i "Novosti".

1946.

- RADOVAN Zogović napao časopis "Književnost", posvećen Svetozaru Markoviću, zbog bibliografskih jedinica Slobodana Jovanovića - obustavljena distribucija časopisa. Muzička drama "Knez od Zete" Petra Konjovića skinuta s repertoara beogradskog Narodnog pozorišta zbog "lažnog i mističnog tretiranja narodne prošlosti". Pozorišna predstava "Pigmalion" Bernarda Šoa skinuta s repertoara beogradskog Narodnog pozorišta jer proletere prikazuje kao pijanice.

Radovan Zogović treći s leva

- U Narodnom pozorištu skinuta s repertoara, zbog formalizma i dekadencije, drama Miroslava Krleže "U agoniji".

- Sabrana dela osuđenog "ratnog zločinca" prof. dr Slobodana Jovanovića (objavljena 1940) zabranjena za dalju prodaju odlukom političkih organa.

- Hugo Klajn, levo orijentisani intelektualac, blizak komunistima, neuropsihijatar zastupnik Frojdove psihoanalize, oktobra 1945. na osnovu bogate prakse u Vojnoj bolnici u Kovinu, napisao intrigantnu studiju "Ratna neuroza Jugoslovena". Knjiga je stajala 10 godina u fioci, do inicijative generala Gojka Nikoliša 1955. objavljena u izdanju Vojno-sanitetskog zavoda, zbog činjenice da se u njoj govori o više hiljada psihičkih bolesnika - jurišanata u partizanskoj vojsci, neobrazovanih, infantilnih i egocentričnih i da je bolest delom proizašla iz duboko ukorenjenog nacionalnog mentaliteta.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Bunkerisanje filma zbog širenja komunizma

1947.

- FILM Vladimira Pogačića "Priča o fabrici" pre prikazivanja cenzurisali Aleksandar Ranković i Svetislav Stefanović.

- Javno tužilaštvo FNRJ zabranilo list "Jež" (broj od 20. septembra 1947) zbog karikatura sa "uvredljivim karakterom".

1948.

- NA zahtev SAD bunkerisan dokumentarni film Radivoja Lole Đukića "Grčka deca", jer "širi ideje komunizma".

- Skinuta s repertoara pozorišna predstava "Sumnjivo lice" u režiji Soje Jovanović i izvođenju amaterskog pozorišta.

1949.

- ZBOG satiričnog teksta Moše Pijade "Krilov ili Ezop" (potpisanog pseudonimom Psić Zubatić) 6. septembra sudski zabranjene "Književne novine".

- Odlukom političkih organa zabranjena, za prodaju i izdavanje u bibliotekama dela Grigorija Božovića, Nike Bartulovića, Sime Pandurovića, Tina Ujevića, Todora Manojlovića, Vlastimira Petkovića, Stojana Živadinovića i drugih "neprijateljskih" pisaca.

- Zabranjen igrani film Radivoja Lole Đukića "Jezero".

1950.

- ŽESTOKI napadi na satiričnu "Jeretičku priču" Branka Ćopića, objavljenu u "Književnim novinama". Najoštriju osudu izrekli Josip Broz Tito, Milovan Đilas i drugi visoki funkcioneri. Đilas ga je optužio da se ponaša kao "vojnik koji preranim otvaranjem vatre odaje položaj svoje jedinice", a kritikovao ga je i njegov prijatelj Skender Kulenović.

- Agitprop zabranjuje dokumentarni film Olge i Žorža Skrigina "Kragujevac ili Velike žrtve". Zabranu je potpisao književnik Čedomir Minderović.

1951.

- SUDSKI zabranjena brošura-esej Živorada Stojkovića "O jednom ćutanju u književnosti" (autorovo izdanje).

1952.

- ODLUKOM partijskih foruma ugašene "Književne novine" i časopisi "Svedočanstva" i "Zapisi".

- Na zahtev Mitre Mitrović i Moše Pijade u Jugoslovenskom dramskom pozorištu skinut s repertoara Anujev "Bal vampira" zato što sa simpatijama prikazuje sitne lopove.

- Na zahtev Leona Daviča, u Beogradu zabranjen koncert "Ulicama velegrada" jer širi "dekadentnu džez muziku".

- Film "Ciguli Miguli" Branka Marjanovića u produkciji "Jadran filma" sudski zabranjen u Zagrebu uz Titovu saglasnost zbog "napada na narodnu vlast.

1953.

- UKINUTE dotacije časopisima "Revija" , "Crveno jeste" i "Nova misao", posle čega su prestali da izlaze.

- Dokumentarni film Jovana Jovanovića "Titova štafeta u zavodu za rehabilitaciju" bunkerisala Komisija za pregled filmova zbog vređanja ugleda predsednika Republike.

1954.

- KOMEDIJA Miodraga Đorđevića "Nasledstvo" u režiji Dimitrija Đurkovića o sudbini "foteljaša", otkazana je u kragujevačkom teatru, po naređenju načelnika policije jer izvrće ruglu drugove funkcionere.

- Savezna komisija za pregled filmova odlučila da se na teritoriji FNRJ zabrani prikazivanje filma M. Begovića "Dalmatinska svadba" jer netačno prikazuje prilike u našoj zemlji, naših ljudi i njihovih shvatanja.

1955.

- POSLE pretpremijere u Ateljeu 212 Mira Trailović, kao politički nepodobnu, skinula s repertoara dramu Radovana Ivšića "Kralj Gordogan".

- Milovan Đilas osuđen na 18 meseci zatvora uslovno zbog članaka i intervjua stranoj štampi.

- Bunkerisan film "Pečat" Dušana Makavejeva.

1956.

- DRAMA Semjuela Beketa "Čekajući Godoa", u režiji Vasilija Popovića, skinuta s repertoara Beogradskog dramskog pozorišta. Slikar Mića Popović organizovao zatim premijeru "Godoa" u svom slikarskom ateljeu na Starom sajmištu za odabranu publiku mahom iz poludisidentskih krugova i javnog života Beograda.

- Milovan Đilas osuđen na 3 godine zatvora zbog kritičkih istupa u vezi sa mađarskom kontrarevolucijom.

- Oskar Davičo sugerisao dramaturzima Mladenu Markovu i Vasi Popoviću da doteraju tekst i odlože emitovanje i dramatizaciju romana "Pesma" u režiji Bratislava Borozana.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Aluzije da je narod marioneta politike

1957.

- SUDSKI zabranjena knjiga Milovana Đilasa "Nova klasa".

- Film Nikole Radoševića, "Atomska bajka", prema scenariju Miroslava Antića, bunkerisala savezna Komisija za pregled filmova (Ivo Andrić, Milka Minić, Zdenko Čengić, Dušan Timotijević, Milisav Lukić), zato što "pruža aluziju da je narod marioneta politike".

- Milovan Đilas osuđen na sedam godina zatvora zbog neprijateljske propagande u knjizi "Nova klasa".

 

Tito

1958.

- NAREDBOM sa vrha obustavljen rad na drami S. Jovanovića u Beogradskom dramskom pozorištu prema tekstu Branka Ćopića "Odumiranje medveda".

- Bunkerisan dokumentarni film Dušana Makavejeva "Spomenicima ne treba verovati" zato što vređa uspomene na borce NOB-a.

- Napad na Branka Ćopića zbog romana "Gluvi barut". Do problema je došlo posle afirmativnih članaka u nemačkoj štampi o delu kao antikomunističkom jer govori o levim skretanjima i slično.

1959.

- DOKUMENTARNI film "Voz 4686" Živojina Pavlovića beogradska policija oduzela i uništila zato što je autor snimio tablu na železničkoj stanici sa natpisom Zaječar (snimanje željezničkih stanica bilo je zabranjeno jer su smatrane vojnim objektima).

1960.

Godina bez zabrana.

1961.

- Bunkerisan film "Kapi, vode, ratnici" Živojina Pavlovića, Kokana Rakonjca i Marka Bapca. Skinuto s repertoara delo Raše Popova "Novi čovek na Cvetnom trgu".

1962.

- Dokumentarni film Krsta Škanate "Kafana" zabranila za prikazivanje Savezna komisija za pregled filmova na zahtev Veljka Vlahovića ("Ja sam po cijelom svijetu bio, ali ovakve kafane niđe ne viđeh!").

- Komisija zabranila kratkometražne filmove Dragoslava Lazića "Zadušnice" i Puriše Đorđevića "Pesma". - Bunkerisan dokumentarni film Dušana Makavejeva "Parada" (o prvomajskoj vojnoj paradi na Trgu Marka i Engelsa u Beogradu), ali je posle cenzure i prepravljanja prikazivanje dozvoljeno. - Povučen film Marijana Vajde "Šeki snima, pazi se" zbog "poruge funkcionerima".

- Zbog navodnog nacionalizma i antikomunizma, zatvorena izložba Milića od Mačve, otvorena u ponoć.

Dragoslav Mihailović / Foto M. Anđela

- Drama Skendera Kulenovića "Svjetlo na drugom spratu" u režiji Predraga Danilovića, skinuta s repertoara Beogradskog dramskog pozorišta iz političkih razloga.

- Milovan Đilas osuđen ukupno na 13 godina zatvora zbog objavljivanja knjige "Razgovori sa Staljinom".

1963.

- Igrani film beogradskih autora Živojina Pavlovića, Marka Bapca i Kokana Rakonjca "Grad" zabranio Okružni sud u Sarajevu jer je idejno-politički štetan. "Avala filmu" bunkerisala igrani film Živojina Pavlovića "Povratak". Bunkerisan film Aleksandra Petrovića "Dani".

- Izdavačko preduzeće "Nolit", na zahtev rukovodilaca SDB-a iz istočne Srbije, povuklo iz prodaje zbirku pripovedaka Živojina Pavlovića "Krivudava reka". General Velimir Terzić za drugo izdanje knjige "Jugoslavija u Aprilskom ratu 1941", zbog prikaza držanja Hrvata dugo nije mogao naći izdavača.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Uništeno 10.000 rečnika

1964.

- Drugo izdanje hrestomatije Boška Novakovića "Pripovedači II" povučeno iz štampe zbog pripovedaka Dragiše Vasića.

- Zabranjen dokumentarni film "Ratniče voljno" Krste Škanate.

1965.

- Sudski zabranjeno rasturanje časopisa „Delo“ (br. 2, 1965) zbog teksta Mihajla Mihajlova "Leto moskovsko 1964".

- Posle napada političara i režimske kritike, povučen s repertoara film Miće Popovića "Čovek iz hrastove šume".

- Redakcija "Gledišta" izbacila tekst Nebojše Popova koji kritički govori o Savezu komunista kada je časopis bio pripremljen za štampu.

1966.

- Sudski zabranjen "Rečnik savremenog srpskohrvatskog jezika" Miloša Moskovljevića zbog toga što definicije nekih odrednica mogu da izazovu "uznemirenje građana". Nekoliko dana posle objavljivanja pojavio se članak Mirka Tepavca, urednika "Politike", posle čega je OKS u Beogradu doneo odluku o zabrani, da se svih 10.000 primeraka rečnika zaplene i unište. Tepavac je zamerio Moskovljeviću na definiciji reči četnik, i pojma četništvo.

- Dokumentarni film studenta Jovana Jovanovića "Studentski grad" uništen odlukom "unutrašnje cenzure" Akademije za pozorište, film, radio i televiziju. Producent "Avala film" odustao od snimanja filma Živojina Pavlovića "Gluvi barut", prema romanu Branka Ćopića, zbog politički neprihvatljivih ideja u scenariju gde se govori o levim skretanjima.

Branko Ćopić, Mira Alečković i Blažo Koneski

- Partijski ideolog Milojko Drulović sprečio objavljivanje "Knjige o Peneziću" Dragoljuba Golubovića Pižona i Živote Milićevića jer iznosi neistine o revolucionaru.

- Bunkerisan film "Roj" Miće Popovića.

1967.

- Sudski zabranjena knjiga Aleksandra Cvetkovića "Poruka čoveku i čovečanstvu" zbog "iznošenja lažnih i izopačenih tvrdnji" kojim se veliča "prokineska politika".

- Odlukom Opštinskog komiteta SK Kraljeva povučena iz prodaje i uništena knjiga Rastka Zakića "Na ljutu ranu ljutu travu".

- Roman Mladena Markova "Večni san, mračni sveče" u rukopisu je cenzurisao Oskar Davičo i posle izbacivanja "opasnih mesta" objavio pod naslovom „Metrovka.“

1968.

- Januara 1968. posle objavljivanja Predloga za razmišljanje, kao reakcije na Deklaraciju o hrvatskom jeziku i pravopisu (posle koje 9 članova SKH isključeno iz partije, a 13 opomenuto) u Srbiji je izvršen pritisak na Udruženje književnika, a sa mesta urednika u izdavačkoj kući "Prosveta" smenjen je Borislav Mihailović Mihiz, dok su pesnik Matija Bećković i satiričari Brana Crnčević i Duško Radović dobili otkaz na televiziji. "Književne novine" došle pod udar zbog prenošenja debate o Predlogu za razmišljanje, pa je došlo do raspuštanja upravnog odbora i isključenja glavnog i odgovornog urednika iz partije.

- Sudski su zabranjeni sledeći listovi i časopisi: "Pravoslavlje" (br. 21, 1968), "Student" (brojevi od 4, 8. i 25. juna 1968), "Naši dani" (15. april 1968), "Studentske novine" (br. 1, 1968), "Vidici" (br. 121-122, 1968), „Duga feljton“ (br. 62, 63, 64 i 65, 1968). Časopis "Delo" (br. 8-9, 1968) zabranjen je posle kritike Latinke Perović na Komisiji za ideološkopolitički rad CK SKJ;

- List "Crvene novine" (5. jun 1968), izdanje studenata Pravnog fakulteta u Beogradu, zaplenili su i uništili partijski aktivisti.

- Radnici štamparija "Politika" i "Slobodan Jović" odbili da štampaju omladinski list „Susret“, posvećen studentskim nemirima.

- Televizija Beograd bunkerisala dokumentarni film o legendarnom "šezdesetosmašu Vladi Revoluciji" (Vladimiru Mijanoviću), koji su uradili Želimir Žilnik, Dušan Makavejev, Karpo Aćimović Godina i Branko Vučićević.

- Bunkerisan film Vuka Babića "Breme". Uništen film Tomislava Radića "Živa istina". Cenzurisan film Miroslava Antića "Sveti pesak" zbog scena o Golom otoku. Bunkerisan film "Delije" Miće Popovića.

- Posle intervencije iz Gradskog komiteta SK Beograda, skinut s repertoara Ateljea 212 pozorišni komad Aleksandra Popovića "Kape dole".

- Izdavač "Nolit" zabranio svoje izdanje - roman Čede Vukovića „Razvođe".

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Strah od propasti sveta

1969.

- Sudski zabranjene "Književne novine" (broj od 30. avgusta 1969) zbog teksta Zorana Gluščevića "Pet varijacija na temu vrelo praško proleće '68".

- Sudski zabranjen humoristički list "Čivija".

- Univerzitetski odbor Saveza studenata Beogradskog univerziteta, kao izdavač, povukao iz štampe knjigu tekstova i dokumenata o studentskoj pobuni 1968.

- Skinut sa repertoara film Aleksandra Petrovića "Biće skoro propast sveta".

- Politički progon filma Želimira Žilnika "Rani radovi". Okružni javni tužilac Spasoje Milošev privremeno zabranio prikazivanje filma, ali je sudija OKS u Beogradu LJubomir Radović tu zabranu ukinuo. (Slično se desilo sa zabranom "Anala" Pravnog fakulteta (maj-jun 1971), kada isti sudija nije prihvatio navode optužnice smatrajući da se protiv neprihvatljivih i "neprijateljskih stavova" treba boriti drugim sredstvima.)

- Producent CFRZ bunkerisao film Živojina Pavlovića "Zaseda".

- Bunkerisan film Želimira Žilnika "Lipanjska gibanja".

- Programski savet i OO SK Ateljea 212 skinuli s repertoara pozorišni komad Aleksandra Popovića "Druga vrata levo", u režiji LJubomira Draškića.

Aleksandar Popović

- Jugoslovensko dramsko pozorište, posle napada režimske štampe i javne kritike Josipa Broza Tita, skinulo s repertoara dramatizaciju romana Dragoslava Mihailovića "Kad su cvetale tikve" u režiji Bore Draškovića. (Drama je posebno izazvala bes zvaničnika i dežurnih kritičara. Oskaru Daviču je najspornije bila rečenica "Svašta oni mogu gori su nego... Nemci". Titu je autor bio potpuno nepoznat i mislio je da je reč o B. Mihajloviću Mihizu, pa je prema svedočenju StevanaDoronjskog sa iznenađenjem konstatovao: "U, bogati, ja sam mislio da je ovaj Mikiz reakcija, a ne ibeovac".)

- Okružno javno tužilaštvo u Beogradu privremeno zabranilo prodaju časopisa "Adam i Eva" zbog pornografskih fotografija i dva crteža Pabla Pikasa. Okružni sud ukinuo zabranu.

- Drama „Hamlet u Mrduši Donjoj“ Ive Brešana bunkerisana je tokom 1969. dok se igrala u Poljskoj, Čehoslovačkoj, Švedskoj, Danskoj i Austriji.

1970.

- Redakcija "Srpske književne zadruge" odbila, iz političkih razloga, da objavi zbirku pripovedaka Živojina Pavlovića "Cigansko groblje".

- Na intervenciju Gradskog komiteta SK Beograda skinut s repertoara film Krste Papića "Lisice".

- Bunkerisan film "Hamlet u Mrduši Donjoj" u kome se podvrgava kritici moralna dekadencija partijskih rukovodilaca po okončanju rata. Zbog ugrožavanja javnog morala u Sloveniji povučen film Boštajna Hladnika Maškarade.

- Na insistiranje KP Hrvatske zabranjen je za distribuciju u Hrvatskoj film Krste Škanate "Teroristi" koji govori o diverziji Miljenka Hrkača u bioskopu „20. oktobar“ 1968.

- Sudski zabranjene knjige Jovana Zubovića "Krajina" i "Krajišnici i Srbi u prošlosti".

- Sudski zabranjen list Zavičajnog kluba studenata iz Čačka Bumerang.

- Sudski zabranjena knjiga Dmitrovgradska hronika (na bugarskom jeziku).

- Redakcija Prosvete odložila objavljivanje knjige Antonija Isakovića "Tren 2".

- Obustavljeno štampanje romana Slobodana Selenića "Pismo-glava".

- Sudski zabranjen od strane OKS Beograd časopis "Vidici" (br. 142-3, 1970), zbog tekstova o studentskim nemirima, Glas komunista opozicionara u SSSR-u, Idemo li ka preporodu staljinizma.

- Sudski zabranjen list Saveza studenata Vojvodine "Indeks", zbog teksta o izgradnji NJegoševog mauzoleja.

- Izdavač ICS, na intervenciju partijskog funkcionera Bore Pavlovića, odustao od objavljivanja knjige satiričnih tekstova Milivoja Majstorovića (u izboru Lazara Stojanovića) "Biće bolje".

Karikatura Ranka Guzine zbog koje su zabranjene „Večernje Novosti“

- Posle pritiska Univerzitetskog komiteta SK, povučen iz štampe list studenata Filozofskog fakulteta u Beogradu "Frontisterion", posvećen studentskim nemirima 1968.

- Skinuta s repertoara Jugoslovenskog dramskog pozorišta predstava Aleksandra Popovića "Palakarta".

- Komunisti OO SK Narodnog univerziteta "Braća Stamenković" u Beogradu obustavili štampanje knjige Nikole Miloševića "Ideologija, psihologija i stvaralaštvo".

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Otvoreno pismo Titu u "Studentu"

1971.

- Sudski zabranjen ilustrovani magazin "Fleš" (br. 1, 1971) zbog "teške povrede političkog morala" objavljivanjem fotografija iz filma Dušana Makavejeva "VR ili misterije organizma" između ostalog, i zbog scene, gde se iza nage Jagode Kaloper nazire plakat sa Lenjinom raširenih ruku.

- Sudski zabranjeni listovi i časopisi: "Student" (brojevi od 30. aprila i 24. avgusta i 24. novembra 1971) zbog objavljene diskusije na skupštini Saveza studenata u kojoj su dominirali kritički tonovi kao i zbog objavljivanih kritičkih članaka i karikatura (između ostalog, o zabrani "Anala" Pravnog fakulteta), zatim članaka "Otvoreno pismo Titu" koji idu za povredom ugleda predsednika SFRJ i narušavanjem prijateljskih odnosa sa Kraljevinom Iranom i potvrde ugleda šaha Reze Pahlavija (povodom Titove posete u čast 2.500 godina Persijskog carstva). Zbog rasturanja ovog zabranjenog broja optuženi su studenti Milorad Vučelić, Jovica Aćin i Marko Keković koji su 24. avgusta 1971. delili zabranjeni Student na Korčuli u vreme "Letnje filosofske škole".

- Zabranjeni časopisi "Čik" (br. 41, 1971), "Čik-ekstra" (br. 1, 1971), "Anali" Pravnog fakulteta (maj-jun 1971), "Stradija" (br. 2, 1971), "Vidici" (br. 150-152, 1971), (između ostalog, zbog naučnog članka Milana Kangrge, kritičkih članaka, kao i objavljivanja Hitlerovih fotografija itd), zatim "Uj simposion" (br. 76. i 77, 1971) i "Književne novine".

Milorad Vučelić

- Zabranjen časopis "Kultura" zbog teksta Nikolaja Berđajeva (prevodilac Nebojša Popov).

- Sudski zabranjena knjiga "Dokumentacija 1-2" ("Neoplanta", Novi Sad 1971) jer se u njoj iznose "izopačena" tvrđenja, kojima je izazvano uznemirenje i neraspoloženje kod građana.

- Bunkerisani filmovi Dušana Makavejeva "VR ili misterija organizma", Miroslava Antića "Doručak sa đavolom".

- Televizija Beograd nije emitovala najavljeni dokumentarni film Božidara Vučurovića "Fruškogorski manastiri".

- Po nalogu CK Srbije i GK Beograda, izdavač Narodni univerzitet "Braća Stamenković" iz Beograda povukao iz prodaje knjigu Dobrice Ćosića "Moć i strepnje", a otpustio direktora Jovana Markovića i urednika Ivana Čolovića.

- S repertoara užičkog Narodnog pozorišta skinut komad Jovana D. Bulajića "Balada", na zahtev Komisije za ideološko-politički rad OK SK Titovo Užice.

- Posle intervencije iz GK SK Beograda, s repertoara Beogradskog dramskog pozorišta skinuta drama Aleksandra Popovića "Mrak i šuma gusta".

- Sprečeno objavljivanje "nacionalističkog stripa" o Marku Kraljevića u "Politikinom zabavniku".

- Skinut s repertoara kao politički nepodoban mjuzikl "Isus Hristos superstar" Ateljea 212.

- Privremeno oduzet pasoš književniku Borislavu Pekiću, dobitniku NIN-ove nagrade za roman "Hodočašće Arsenija NJegovana".

- Profesor Pravnog fakulteta u Beogradu Mihailo Đurić osuđen na dve godine zbog javne kritike ustavnih amandmana, a Vrhovni sud Srbije smanjio kaznu na devet meseci.

Zabranjivan časopis Student

- Zabranjeno je zagrebačko latinično izdanje "Večernjih novosti", od 25. maja 1971. zbog karikature Ranka Guzine na kojoj kockast kafanski stolnjak prepoznat kao aluzija na šahovnicu

- Glasilo Srpskog kulturnog društva "Prosvjeta" za jul-avgust 1971. zabranjeno zbog diskvalifikacija na račun SKH i zahteva za višestranačjem i posebnim organizovanjem Srba.

- Bunkerisan dokumentarni film Ratka Ilića "Ubistvo ambasadora u Stokholmu".

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (2)

ISTORIJSKI DODATAK - NADREALISTA, VOJNIK REVOLUCIJE I DIPLOMATA: Prilozi za bigrafiju Konstantina Koče Popovića