Branko Mikulić pretio Beogradu da će, ako budu dozvolili štampanje "Moje generacije" Avde Huma, Sarajevo "štampati Koču Popovića".


Najnovije izdanje knjige "Moja generacija" čuvenog komunističkog i državnog funkcionera BiH i SFRJ i većnika AVONOJ biće promovisana u petak, u Gradskoj većnici u Sarajevu. Organizatori promocije kažu da je povod za objavljavne knjige, pored sećanja na tom omiljenom u narodu, ali u Brozovo vreme postradalom funkcioneru, jubilej 75 godina od pobede nad fašizmom, koja treba da opominje i ukazuje na valjan put kojim treba da ide svet.


Senad Avdić, poznati sarajevski novinar, kaže da je memoarska knjiga Moja generacija Avde Hume objavljena neposredno nakon njegove smrti, 1984. godine, "jedinstveno delo koje svedoči o jednoj dramatičnoj, tragičnoj, ali pre svega herojskoj istorijskoj epohi, onoj između dva svetska rata".


- "Sudbonosni dečaci", tako je veliki bosansko hercegovački pesnik Duško Trifunović nazvao generaciju mladih pesnika književno stasalih 60-ih godina prošlog veka - kaže Avdić.


- Sudbonosnim mladićima (i devojkama) mogla bi se nazvati generacija o kojoj iscrpno, pedantno i precizno piše Humo u svojim sećanjima. Kroz Humin život i knjigu, koja obuhvata razdoblje od njegove rane mladosti u Mostaru do jeseni 1943. godine, prodefilovale su brojne značajnehistorijske i manje istorijske ličnosti, njegovi prijatelji, poznanici, saborci, najbliži srodnici, tako da nema čitaoca na prostoru Bosne i Hercegovine, pa i nekadašnje zajedničke zemlje, kojeg se barem neki delovi knjige, ličnosti i događaji okupljeni u njoj neće ticati kao deo njegove kolektivne ili individualne istorije.


A Muamer Spahić ističe da je Dragoslav Draža Marković, jedan od čelnika državnog rukovodstva Srbije tokom druge polovine 20.veka, u svojoj memoarskoj knjizi Život I politika naveo da mu je Branko Mikulić, tadašnji visoki komunistički partijski funkcioner iz Bosne I Hercegovine, zapretio da će,ako se neko u Beogradu usudi da objavi knjigu Avde Hume Moja generacija,oni u Sarajevu odmah "objaviti KočuPopovića".


- Avdo Humo i Koča Popović bili su vrlo osetljive ličnosti Titovog socijalističkog doba – intelektualci britkog uma, istaknuti revolucionarikomunisti, hrabri partizanski ratnici, narodni heroji, visoki državni funkcioneri socijalističke Jugoslavije... Njihove lične vertikale – duhovni profil, široko obrazovanje, moralni stav I intelektualni integritet na kraju su ih neminovno gurnule u opoziciju, ispostavilo se, rigidnom inedemokratskom sistemu za koji su se tako zdušno borili.Iako uvereni komunisti,koji su se zalagali za "diktaturu proletarijata", obojica su imali građansko poreklo – Koča Popović potekao je iz bogate trgovačke, a vrlo ugledne i imućne aginske porodice - kaže Spahić.





Proces njegove sistemske izolacije započeo je još šezdesetih, a kulminirao sedamdesetih godina prošlog vela, kada je u Bačkoj Palanci 1971. godine održao čuven igovor u kojem se, po uzoru na francuske I italijanske komunističke drugove, založio za demokratizaciju socijalističkog društva uvođenjem višepartijskog sistema. Ostao je usamljen, izolovan , a onemogućeno mu je bilo kakvo javno delovanje.


- Avdo Humo bio je obrazovan, rafiniran, aristokratski odmereni uviđavan čovek - ističe Spahić.


- Njegovo konspirativno ime u vreme ilegalnog rada bilo je "Kulturni". Umro je u Opatiji 1983. godine od posledica srčanog udara.


Knjiga Moja generacija prvi put je objavljena tek nakon autorove smrti, 1984. godine i to nakog dugogodišnjih zabrana i opstrukcija tadašnjih bosanskohercegovačkih komunističkih prvaka. Iako knjigu gotovo instinktivno možemo svrstati u domen memoara, zbog mešanja stilova i tematskih celina ona se žanrovski, zapravo,gnezdi između autobiografije i memoara. U prvom, "autobiografskom", delu autor pripovijeda o prošlosti svoje porodice, uspomenama iz detinjstva, svakodnevnom životu te širem društvenom (političkom, ali i privatnom) okruženju u kojem je živio. U drugom delu knjige Humo ne "subjektivizira naraciju" i gotovo isključivo svedoči o političkim odnosima i procesima u kojima je sudjelovao.


Pročitajte još: Tita i Rankovića zavadile su žene!


Avdo Humo je od intelektualaca, a pogotovo od književnika , Humina generacija, prema svedočenju ove knjige, bila je bliža socijalnoj i patriotskoj poeziji Đure Jakšića, Jovana Jovanovića Zmaja i Alekse Šantića, ali i tada prevođenoj literaturi u izdavačkoj kući "Nolit". Pomalo je paradoksalno da uprkos očitom preziru koji je imao prema "istaknutim međuratnim piscima", njegovo pisanje – stilistički i epohalno – pripada onom istom modelu pripovedačkog realizma koji je na najreprezentativniji način afirmisao 20-ih i 30-ih godina 20. veka majstor pripovedačke proze Ivo Andrić. I sam se Humo u nekim od najuspelijih kazivanja u ovoj knjizi približio vrhunskom pripovedačkom majstorstvu: izbor i gradnja likova, zaplet, zaokruženje obično tragičnih sudbina, atmosfera duboke, strastvene, neobuzdane, samouništavajuće čulnosti (koje toliko ima u prozama njegovog amidže Hamze Hume), tragičan ponor između dvaju epoha... – sve je to sabrano i izraženo u maniru prave, rasne literature.





- Biblioteka Bosanski portreti,u kojoj će biti objavljena Humina Moja generacija, u sebi okuplja najdragocjenije što je ova zemlja imala i ima – ljude! Avdo Humo bio je redak, dragocen i velik čovek, a njegova knjiga Moja generacija bez ikakve sumnje spada u red najvećih dometa bosanskohercegovačke političke esejistike i memoaristike, ali i uspomenske književnosti uopšte - zaključuje Humo.