KOD NAS SU NASLOVI VAŽNI ZA ISTORIJU SVETA: U Kikindi predstavljene izuzetno retke knjige
Široj javnosti sve do skoro bilo je nepoznato da se u biblioteci Istorijskog arhiva Kikinde nalazi više do 4.700 starih, retkih i vrednih knjiga, značajnih ne samo za lokalnu, već i nacionalnu, pa i globalnu istoriju
Foto: R. Šegrt
Manji deo tog blaga, arhiv je predstavio na izložbi upriličenoj ovih dana, a neke knjige građani, uz posebnu opreznost, mogu i da prelistaju. To je pretežno istoriografska i arhivistička literatura, naučna dela, monografije, zbornici, katalozi i druge knjige pisane na slavjanoserbskom, srpskom, latinskom, mađarskom, nemačkom, francuskom i engleskom jeziku.
Među najstarijim knjigama su "Prirodoslov" iz 1811. i "Povesnica svetskih događaja" iz 1821. godine, koje je napisao jedan od prvih srpskih bogoslova, arhimandrit Pavle Kenđelac. "Prirodoslov" je prvo delo kod Srba iz oblasti biologije i prirodnih nauka, a kikindski arhiv čuva original, ali ima i reprint na srpskom jeziku, urađen pre desetak godina.
Tajna dela iz grofove biblioteke
Poseban kuriozitet su dve knjige pesama i priča britanskog pesnika i političara Edvarda Bulvera Litona, štampane 1842. godine u Lajpcigu, na engelskom jeziku, a to su "Eva i hodočasnici" i "Godolfini i Falkland". Došli smo do informacije da je ta knjiga bila deo biblioteke grofa Karla Maldegema, koji je imao kaštel u današnjem Novom Kneževcu. Zanimljivo je da nam do danas nije poznato kako je ova knjiga stigla u arhiv - navodi Sivčev.
- Najstarija knjiga koju ima Istorijski arhiv Kikinde je "Domovni protokol za srpsko, pravoslavno stanovništvo Tisa Sent Mikloša", a to je današnje Ostojićevo u opštini Čoka. Ovaj protokol je počeo da se vodi 1747. godine. U fondu arhiva je i "Latinski rečnik" iz 1827. godine sa prevodom na srpski, mađarski i nemački jezik - nabraja istoričar Srđan Sivčev, v.d. direktora Istorijskog arhiva.
U zbirci su i ukoričene čitave edicije atlasa i enciklopedija na mađarskom jeziku koji su izlazili u Budimpešti između 1860. i 1870. godine. U vitrinama arhiva se nalazi i udžbenik za predmet pod nazivom "Decimalni račun" koji je napisao Franc Ševčik u Beču 1858. godine.
U biblioteci arhiva je 607 naslova publikovanih pre 1941. godine i oni se smatraju najvećom dragocenošću. Nekoliko desetina naslova bi, prema Zakonu o staroj i retkoj bibliotečkoj građi moglo da predstavlja kulturno dobro od posebnog interesa za Republiku Srbiju. U svojim depoima kikindski Arhiv čuva i matične knjige rođenih, venčanih i umrlih kao i domovni protokol za naselja na teritoriji Grada Kikinde, kao i opština Čoka i Novi Kneževac.
- Iz 18. veka potiču i matična knjiga rođenih, venčanih i umrlih za Sv. Hubert, odnosno deo današnjeg Banatskog Velikog Sela, a odnosi se na period od 1771. do 1789. godine kao i knjiga cirkulara parohije Sv. Huberta koja obuhvata interval od 1781. do 1796. godine – saopštava Sivčev.
Većina ovih vrednih knjiga poklonjena je Istorijskom arhivu, a deo je ustanova kupovala. Neki naslovi su u fond arhiva stigli, a da niko ni ne zna kako. Inače, matične knjige su najstarija dela koja poseduje Istorijski arhiv Kikinde, ali ne čine fond biblioteke. Izložbu starih i retkih knjiga Istorijskog arhiva Kikinde priredili su Srđan Sivčev i Nikola Radosavčev.
Preporučujemo
IZLOŽBA „BIT“ DUŠANKE MIK GLUMAC: Radovi vršačke umetnice u Galeriji Doma vojske
25. 02. 2026. u 18:39
SRCEM PIŠEM ĆIRILICU: Raspisan konkurs za učešće na 25. „Danima ćirilice“ u Bavaništu
25. 02. 2026. u 18:13
Pratite nas i putem iOS i android aplikacije
Pratite vesti prema vašim interesovanjima
Pročitajte više
NAJVEĆA IKAD: Naučni otkrili čudovišno veliku ZMIJU (VIDEO)
PROŠLE godine činilo se da će džinovska zmija Titanoboa cerrejonensis zauvek ostati upisana na vrhu liste najimpozantnijih gmizavaca koji su ikada puzili planetom. Međutim, najnovija otkrića pokazuju da je u praistoriji možda postojalo nešto još veće, još masivnije i gotovo podjednako zastrašujuće.
25. 02. 2026. u 11:47
Kiki Lesendrić postao počasni građanin u Atini: "Naša braća, Grčka mi je druga kuća"
"ZAISTA su pravi i divni ljudi i divni domaćini kada ti trebaju."
24. 02. 2026. u 20:11
Pesmom "Jugoslavija" hoće da predstavlja Srbiju na Evroviziji! Vidite o čemu govori tekst Zejnine numere
PRVO polufinalno veče festivala "Pesma za Evroviziju 2026" u organizaciji RTS-a.
24. 02. 2026. u 22:42 >> 22:52
SKANDAL: "Žena me je prevarila s učenikom - snimak na sajtu za odrasle!" Aca Amadeus šokirao javnost
ALEKSANDAR Stanimirović, u javnosti poznatiji kao Aca Amadeus, nedavno se razveo od supruge sa kojom je u braku bio 35 godina, a sada je za domaće medije izneo šokantne tvrdnje o bivšoj ženi da ga je navodno prevarila sa učenikom i da je snimak osvanuo na sajtu za odrasle.
24. 02. 2026. u 13:31 >> 13:59
"Ismet, brat po ocu, SRUŠIO je Šekijevu porodičnu KUĆU - na mestu stare štale podigao mu je novu"
NEDAVNO su kružile glasine da je porodična kuća Šekija Turkovića u selu Krnja Jela na Peštarskoj visoravni srušena pod nesrećnim okolnostima.
24. 02. 2026. u 12:41
"KINESKI FANTOM" Najtraženiji trgovac oružjem zbog kog je Iran postao raketna velesila - FBI za njim traga godinama (FOTO)
SVE veće tenzije i napetosti između Teherana i Vašingtona već su danima glavna vest u vodećim svetskim medijima. Svi znaju koliko su SAD moćne, ali je ostaje pitanje koliko je Iran zapravo moćan.
25. 02. 2026. u 07:46
NIKAD JAČI UDARAC ZA RUSE OD POČETKA RATA: Ukrajinske rakete letele više od 1.300 km, pogođena ključna fabrika (VIDEO)
UKRAJINA je u subotu uveče pogodila jedno od strateški najznačajnijih odbrambenih postrojenja Rusije, napavši Votkinski mašinski zavod u udaljenom regionu, skoro 1.300 kilometara od ukrajinske granice - što predstavlja najdublji udar ikada izveden ukrajinskim oružjem domaće proizvodnje.
25. 02. 2026. u 12:25
CEO REGION JE ZGROŽEN! Evo šta je uradila takmičarka lažne države Kosovo kada je videla Srpkinju na pobedničkom postolju
BRUKA i sramota na jednom od evropskih takmičenja u tekvondou za mlade u Sarajevu!
25. 02. 2026. u 11:35
"NEMA KO DA NASEČE DRVA": Rusko selo izgubilo skoro sve muškarce u ratu u Ukrajini
U RIBARSKOM selu Sedanka, na ruskom dalekom istoku, svakodnevni život je bio težak i pre rata u Ukrajini. Većina kuća nema osnovnu infrastrukturu, kao što su voda, unutrašnji toaleti ili centralno grejanje, iako zimske temperature često padnu i na -10 stepeni Celzijusa.
24. 02. 2026. u 09:43
Najnovije iz rubrike
IZLOŽBA „BIT“ DUŠANKE MIK GLUMAC: Radovi vršačke umetnice u Galeriji Doma vojske
VRŠAČKA umetnica Dušanka Mik Glumac priređuje svoju treću samostalnu izložbu slika „BIT“, koja će biti otvorena u petak, 27. februara, od 18 časova u Galeriji Doma vojske u centru Vršca.
25. 02. 2026. u 18:39
SRCEM PIŠEM ĆIRILICU: Raspisan konkurs za učešće na 25. „Danima ćirilice“ u Bavaništu
UDRUŽENjE „Dani ćirilice“ raspisalo je konkurs za učešće na istoimenoj jubilarnoj 25. manifestaciji, koja će u čast srpskog pisma biti održana 16. maja na više lokacija u selu Bavanište, u južnobanatskoj opštini Kovin.
25. 02. 2026. u 18:13
GRANICA KOJA NAS SPAJA : U Novom Sadu otvorena izložba narodnih nošnji i likovnih radova pet nacionalnih manjina u Vojvodini
OTVARANjEM izložbe narodnih nošnji i umetničkih slika, danas u Zavodu za kulturu vojvođanskih Slovaka u Novom Sadu (Arse Teodorovića 11), ujedno je i završen dvogodišnji prekogranični projekat „Granica koja nas spaja“, na kome Zavodi za kulturu vojvođanskih Mađara, Rumuna, Rusina, Hrvata i Slovaka sarađuju od 2024. godine.
25. 02. 2026. u 15:22
PODRŠKA NOVOSADSKIM I ZRENJANINSKIM GIMNAZIJALCIMA: Pokrajinska vlada finansira troškove učešća na olimpijadi znanja u Singapuru
POKRAJINSKA vlada podržaće učešće učenika Gimnazije „Jovan Jovanović Zmaj” u Novom Sadu i Zrenjaninske gimnazije na internacionalnoj olimpijadi znanja (STEMKO) koja će biti održana u Singapuru od 24. do 29. marta, odlučeno je na sednici kojoj je predsedavala predsednica te vlade Maja Gojković.
25. 02. 2026. u 14:22
SUTRA DONIRANJE KRVI U PARAĆINU: Crveni krst poziva davaoce
POSLEDNjA februarska akcija dobrovoljnog davalaštva krvi u Paraćinu zakazana je za sutra u prostorijama Crvenog krsta u tom gradu.
25. 02. 2026. u 14:08
Komentari (0)