ŽITELjI dveju susednih opština u Bačkoj - Vrbasa i Kule, imaju isti problem sa vodosnabdevanjem, na koji različito reaguju. U Ravnom Selu i Savinom Selu u vrbaskoj opštini meštani se sude sa JKP odbijajući da plaćaju vodu iz vodovoda, koja je od 2006. zabranjena za piće zbog viška arsena. Za razliku od njih, stanovnici Ruskog Krstura i Kruščića u kulskoj opštini, gde je zabrana iz istog razloga na snazi od 2005, ne samo što se ne bune, nego nisu ni prestajali da piju vodu iz kućnih slavina.

U selima vrbaske opštine kao alternativa vodovodu postavljene su eko-česme, za koje stručnjaci regionalnog Zavoda za javno zdravlje u Somboru ističu da nisu pravo rešenje, jer pored štetnih materija odstranjuju i minerale neophodne za ljudsko zdravlje. Ruski Krstur i Kruščić dobili su, međutim, česme na kojima su uklonjenjene prekomerne doze kancerogenog arsena i štetne organske materije i dobijena je voda, čiji je kvalitet takav da bi, kako naglašavaju sručnjaci somborskog zavoda, mogla da se prodaje u trgovinama.

- Petoro mladih doktoranada Instituta za hemiju, tehnologiju i metalurgiju (IHTM) iz Beograda, predvođenih doktorkom Milkom Vidović, uspelo ja da metodom, koja nigde ranije nije primenjena, količinu arsena u vodovodu u Ruskom Krsturu svede na pet puta nižu koncentraciju od dopuštene - rekla je dr Ljiljana Sokolova Đokić, specijalista higijene i dugogodišnji stručnjak Zavoda za javno zdravlje u Somboru.

Voda prečišćena uređajem IHTM postala je dostupna meštanima Ruskog Krstura, a potom i Kruščića, na česmama instaliranim 2008. u zgradama mesnih zajednica, ali ih posećuje zanemarljiv broj meštana.


Česma prečišđene vode u Kruščiću

- Navikli smo na vodu iz vodovoda, i ne verujemo da će nas posle 40 godina izlečiti voda sa česme u MZ - kazao je Vlado Kovijanić iz Kruščića.

U kulskim selima, ipak, ne odustaju od ideje da se arsen eliminiše fabrikama vode, zasnovanim na tehnologiji IHTM. Iz opštinskog budžeta izdvojeno je za to 7,6 miliona dinara. Izgradnju fabrika vode u Ruskom Krsturu i Kruščiću najavio je letos, tokom posete Kuli, predsednik Aleksandar Vučić.


NIKOM NISU POBELELI NOKTI

JEDNO vreme razmišljalo se o izgradnji zajedničke fabrike vode za Ruski Krstur, Kruščić i obližnji Lalić (u opštini Odžaci), u kojem je već 14 godina zabranjena upotreba vode prezasićene arsenom. U Laliću je izgrađena eko-česma, na koju meštani slabo odlaze. Dušan Parnjicki, bivši sekretar MZ, rekao je da se voda osporenog kvaliteta u Laliću pije već pola veka i da dosad "nije primećeno da je bilo kome škodila ili da su nekom od trovanja arsenom pobeleli nokti ili izbledeo pigment u kosi".