Šetnja kroz bujne šume i legende Juhora

PITOMA zelena dolina Velike Morave uspavljujuće deluje na putnika dok se na horizontu ne pojavi Juhor, prirodna osmatračnica Pomoravlja. Arheolozi su na njegovim padinama i oštrom vrhu Veliki Vetren otkrili ostatke tvrđava i vojnih logora od preistorije do današnjih dana.

Posmatrajući izdaleka, izduženi juhorski masiv koji izgleda dramatično i tajanstveno, a u mašti se ređaju slike iz njegove burne prošlosti, od prvog prstena utvrda koji su napravili Tribali u osmom veku pre naše ere. Vraćajući se iz pohoda na Grčku na Juhoru su zastali Kelti i kamenim gromadama opasali Veliki Vetren pretvarajući ga u grad i tvrđavu. Njih su pobedili Rimljani i napravili svoju karaulu, a nasledili su ih Vizantinci koje su potisnuli Srbi. Nekoliko vekova su tvrđavu držali Turci, a povremeno su im je preotimali Austrijanci. Posle obnavljanja Srbije nisu dizane zidine, ali Juhor je ostao prirodna tvrđava.

S njegovih vrhova su srpski artiljerci su 1915. vodili odsudnu bitku štiteći povlačenje zbegova kroz Pomoravlje. S Velikog Vetrena su 1999. naši raketaši vidili neravnopravnu borbu s NATO avionima i raketama.

Danas je tragove starih bitaka izdašna priroda pokrila bujnim zelenilom. Putujući u podnožje Juhora iz Jagodine ili Paraćina, putnik uživa i lepim i bogatim selima pod pitomomom šumovitom planinom. Planinske staze je dobro obeležio jagodinski planinarski klub "Runolist", gde kažu da sve češće imaju goste iz Evrope koji žele da upoznaju lepote Juhora.

Pešačenje najčešće počinje od paraćinskog sela Svojnova. Odatle se prvo preko proplanaka, zatim kroz hrastovu i bagremovu šumu, sve do oblasti visokih bukava stiže do juhorskih vrhova za dva-tri sata, zavisno od toga koliko volite da uživate u lepim pogledima.

Prvi vidikovac je na Malom Vetrenu, na 735 metara nadmorske visine, gde počinje i oblast neobičnih stena, u kojima se povremeno vide i ostaci uklesanih stepenika. Prateći stazu koji su usekli drevni graditelji stiže se do Velikog Vetrena, gde uvek, kako mu i ime kaže, struji svež vazduh.

SPARTANSKA STAZA

JEDNOM godišnje na Juhoru se održava veliki memorijalni pohod u čast planinara Ivana Nikolića.

Staza koja je duža od 25 kilometara počinje i završava se kraj crkvice izgrađene na temeljima zadužbine kneza Lazara u jagodinskom selu Ivkovački Prnjavor. Njome je prošle subote po vrućini iznad 30 stepeni spartanski prošlo nekoliko desetina planinara iz Srbije i Makedonije.

* Zabranjeno preuzimanje fotografija bez saglasnosti redakcije "Večernjih Novosti"