KAO luk strele, proteže se starinska Brusnica - kolevka vladarskih Obrenovića, a od 1853. i današnjeg Gornjeg Milanovca, jednog od najmlađih gradova u Srbiji. Hrisovulje cara Dušana sadrže njen prvi pomen. Čitava Stara čaršija, kako se sada zove to upravno i trgovačko sedište nekadašnje Rudničke nahije, te godine je razgrađena kad je tadašnji suveren Srbije, knez Aleksandar Karađorđević, dekretom osnovao Milanovac na pustom Divljem polju, gde su premeštene sve građevine iz nje, izuzev onih na Lučića imanju. Od Stare čaršije, danas stoji samo crkvica Svetog Nikole. Unedrila se među visove Brankovo brdo, Ruda glavica i Perovo brdo.

Bregovita konfiguracija terena sprečavala je širenje Brusnice, pa vladar Karađorđević realizuje nameru svog prethodnika na tronu, knjaza Miloša, i osniva “svoj” grad u “srcu” Obrenovića, zvan Despotovica, po istoimenoj reci. Kad opet preuzima srpsko žezlo, Miloš mu nadeva ime Milanovac, po polubratu vojvodi Milanu. Ali: kako se Brusnica brzo raseli, tako se kasnije opet naseli! Neke porodične kuće su građene po uzoru na one davno rastavljene, pa sastavljene u gradu. Sadašnja Mesna zajednica Brusnica dobitnik je opštinskog naj-priznanja, Zlatne medalje “Takovski ustanak” za 2016. zbog brige i mara za svoje meštane. Povod, za priču sa Milanom Neškovićem (55), njenim predsednikom.

- Selo je decenijama bilo u haosu: bez asfalta, u dugovima... Grupa nas meštana reši, da prekinemo podelu na Gornji i Donji kraj Brusnice i oštri antagonizam. Iz tog jedinstva, prvi plod je Salaški put za koji meštani skupiše 25.000 evra a milanovačka opština dade deset hiljada. Zatim, polako, sledeći putevi. Još malo, pa će 90 odsto domaćinstava imati asfaltni prilaz. Vodovodom, 90 odsto sela je snabdeveno vodom iz grada. Urađena je kanalizacija, problem je još Boljkovačko naselje. Brusnica je mnogoljudna: u 700 kuća živi 2.300 punoletnih, plus trećina dece. Prostire se na 2.285 hektara. Najbrojnije familije su Neškovići, Martinovići, Marjanovići. Mladi odavde ne odlaze, jer im je grad blizu. Ovo je jedino selo u celom kraju koje nema prodavnicu i kafanu - objašnjava Nešković.

* Crkvica Svetog Nikole

Kopajući kanale za vodovod, radnici su nailazili na kaldrmu i temelje kuća iz doba kad starinska Brusnica življaše svoju slavnu povesnicu. Posle Drugog svetskog rata, vlasti su ostatke onovremenih kuća ugrađivali u makadamski put.

- Brusnica je lepo izletište, a biće još lepše - nastavlja “kmet” Nešković. - Sveštenik Vladimir Voštić i mi gradićemo letnjikovac za svetkovine, masovne kao i druga druženja meštana, zatim i park iznad crkve. Opština treba više da ulaže u Staru čaršiju, biser srpske istorije, kolevku dinastije koja je stvorila modernu Srbiju. Druge države se diče takvim svojim mestima, unapređuju ih, a Brusnica je zapostavljena. Ne treba da se gledamo partijski, već programski - kaže Nešković.

* Grobnice Obrenovića u Brusnici


ZGRADA SEDIŠTA - OTUĐENA!

- JEDINI seoski Dom u milanovačkoj opštini, koji nije vraćen Mesnoj zajednici, je naš! Vlasnik mu je bivši PIK “Takovo”, sadašnji “Svislajon”, kom je opština ranije davala te domove. U tom zdanju, MZ koristi dve kancelarije za svoje sedište, “Svislajon” šalje ultimativne dopise da ih iselimo, ali nećemo! Više puta sam intervenisao u Opštini, uzalud. Inače, to je poklon Dragića Zarića Mesnoj zajednici Brusnica, građani su zdanje kasnije dogradili, da bi nam bilo otuđeno - žali se Nešković.