Ravnoteža sile, Zapad smanjuje, Istok povećava vojne izdatke

SVET u celini je prošle godine izdvojio oko dva odsto manje novca za naoružanje nego 2012, ali ukupni troškovi od 1,7 biliona dolara nikako ne nagoveštavaju globalno razoružavanje. Podaci stokholmskog Međunarodnog instituta za mirovna istraživanja (SIPRI) pokazuju samo nove trendove - smanjenje američkog vojnog budžeta, uz istovremeno povećana izdvajanja za naoružanje u Rusiji, Kini i Africi.

Rezovi u američkom budžetu, uz paralelno povlačenje vojnika SAD sa ratišta u Iraku i Avganistanu, doveli su do 7,8 odsto manjeg izdvajanja za vojsku u Americi. Ali, sa vojnim budžetom od 640 milijardi dolara, SAD i dalje ostaju najjača vojna sila.

Činjenica da je istovremeno Kina pojačala izdvajanja za vojsku za gotovo isto onoliko za koliko su ih SAD smanjile i da je Rusija prvi put u poslednjih 10 godina investirala veći deo svog BDP u oružanu silu od Amerike, stvara dozu nelagode u Vašingtonu. Peking je uložio 7,4 procenta više u oružane snage, čime je vojni budžet druge najveće svetske ekonomije dostigao 188 milijardi dolara. Moskva je istovremeno izdvojila 4,1 odsto BDP u naoružanje, što je više od vašingtonskih 3,8 procenata.

I dok Zapad u celini izdvaja manje, dotle se Bliski istok, dve trećine afričkih zemlje, na čelu sa Alžirom i Angolom, istočna Evropa i Azija naoružavaju. Stručnjaci SIPRI ove tendencije tumače kao prirodnu posledicu ekonomskog rasta, ali i novih regionalnih trka u naoružanju. Tako je kinesko naoružavanje podstaklo Japan, Vijetnam i Filipine da obrate više pažnje na vojsku.

Rusija je intenzivirala modernizaciju posle gruzijskog rata 2008. godine, a SIPRI primećuje da bi ukrajinska kriza mogla da podstakne Evropsku uniju da poveća izdvajanja za vojsku, koja su znatno opala tokom ekonomske krize u evrozoni.

REKORDERI

U ORUŽJE su prošle godine najviše uložili Francuska, Britanija, Nemačka, Japan, Indija i Južna Koreja. Saudijska Arabija je zabeležila najveći skok, pa je sa svojih 67 milijardi dolara sa sedmog došla na četvrto mesto u svetu po ulaganjima u vojsku.