Zadužbine čuvaju duh drevnog Požarevca

Dušanka Novković

nedelja, 26. 01. 2020. u 13:00

Задужбине чувају дух древног Пожаревца

Crkva Svetog Nikole Foto Dušanka Novković

Znamenitosti grada u Braničevu građevine čak iz 19. veka. Lepotom prednjače zgrade poznatih dobrotvora
NAJVEĆI deo starog Požarevca postoji još samo na izbledelim fotografijama, jer su s vremenom mnoge kuće, zanatske radnje i kafane ustupile mesto modernim zgradama i lokalima. Ipak, neke od najlepših građevina prošlog i pretprošlog veka još uvek odolevaju, a među njima se posebno ističu zgrade koje su podigli poznati požarevački dobrotvori i zadužbinari.

Najlepša građevina svakako je "Dušmanića apoteka", na Trgu oslobođenja, zidana u stilu klasicizma, koju je Grad obnovio 2010. godine. Nju je 1895. godine podigao apotekar Mijajlo Dušmanić sa suprugom Marijom iz čuvene porodice Bajloni. U centru grada je i Politehnička škola, nekadašnji Dom trgovačke omladine, legat dobrotvora Save Markovića i Mihajla Pavlovića. Oni su ovu zgradu podigli 1929. godine i poklonili je Gradu za održavanje kulturnih programa.


I dve crkve su njihovi graditelji poklonili građanima. Sabornu crkvu, posvećenu arhangelima Gavrilu i Mihailu, pored koje se danas nalazi eparhijski dvor, podigao je knez Miloš Obrenović 1819. godine. Crkvu Svetog Nikole u Ulici Vojske Jugoslavije, 1891. godine sagradio je protojerej Petar Šljivić, sin Živka Šljivića, vojvode iz Prvog srpskog ustanka. Obe crkve kasnije su proglašene za spomenike kulture.


Trgovac Milutin Obradović je 1929. godine opštini zaveštao svu svoju imovinu, među kojom je i zgrada njegovog Fonda "Sirotan", u kojoj se danas nalazi dečji vrtić "Bambi". Sava Jovanović, takođe trgovac, i njegova supruga Persida, 1910. godine sazidali su zgradu Osnovne škole "Sveti Sava", koja se kasnije zvala "Njegoš", a onda vratila prvobitno ime.

Sve ove zgrade dobrotvora sazidane su kvalitetno, a i Grad učestvuje u njihovom održavanju, pa se i dalje koriste i odolevaju vremenu.

KAFANA DIMITRIJA GRKA

Među dobrotvorima su bili i grčki doseljenici iz Epira, pristigli u Požarevac u 18. i 19. veku. Na Trgu oslobođenja je zgrada poznata kao "Pekara Janković", gde se nekad nalazila kafana s prenoćištem Dimitrija Grka, u kojoj je jedno vreme boravio i poznati pisac Joakim Vujić (1772-1847).

Nekadašnja "Dušmanića apoteka" na Trgu oslobođenja
Politehnička škola u Požarevcu, nekadašnji Dom trgovačke omladine

Zgrada OŠ "Sveti Sava" koju su 1910. sazidali trgovac Sava Jovanović i njegova supruga Persida

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije