Karikature Pjer: Veslanje kroz bure istorije

V. N.

17. 12. 2019. u 14:33

Карикатуре Пјер: Веслање кроз буре историје
Konkurs je osnovan je u čast novinara, esejiste, pisca, jednog od osnivača “Ošišanog ježa”, Petra Križanića, rođenog u Glini 1890

Konkurs za novinsku karikaturu “Pjer” prvi put je raspisan 1967. godine, a ustanovili su ga Slobodan Glumac, tadašnji glavni urednik “Večernjih novosti”, i majstor karikature Dragan Savić. Osnovan je u čast novinara, esejiste, pisca, jednog od osnivača “Ošišanog ježa”, Petra Križanića, rođenog u Glini 1890.

Pseudonim Pjer, po kome je ovaj konkurs poneo ime, koristio je od prvih objavljenih radova protiv austrougarske politike, 1908, u zagrebačkom satiričnom časopisu “Koprive”. Autor, koji je svojim delom zadužio jugoslovensku i srpsku karikaturu, posle Prvog svetskog rata, preselio se iz Zagreba u Beograd, gde je proveo potonji radni i životni vek, do 1962. kada je umro. Prvo priznanje sa Pjerovim imenom pripalo je ljubljanskom autoru Albinu Rogelju za karikaturu koja prikazuje osmerac, u kome sedmoro kormilari, a jedan vesla, koja je aludirala na odnose u socijalističkoj samoupravnoj federaciji, sa šest republika i dve pokrajine. Ovu odluku doneo je žiri kojim je predsedavao čuveni pesnik, nadrealista Aleksandar Vučo, a u kome su bili i glumci Viktor Starčić i Mira Stupica, akademik Pavle Savić, slikar Sabahudin Hodžić, oslobodilac Beograda Peko Dapčević, politički radnik Voja Vučelić, i osnivači priznanja Glumac i Savić.

Prema njihovom sudu najbolji portret tada je napravio Ranko Guzina, legendarni karikaturista našeg lista, koji nas je napustio 2016. godine. Njegovo ime, na ovom konkursu koji više od pet decenija organizuju “Večernje novosti”, sada nosi nagrada za najbolju portret karikaturu. Žirijem drugog “Pjerovog” konkursa predsedavao je Branko Ćopić, koji će se još nekoliko puta potom naći u ovoj ulozi, a u kome su bili “oskarovac” Dušan Vukotić i satiričar Vladimir Bulatović Vib, nagradu je dodelio tada mladom Dušanu Petričiću, a sledeće 1969, “Pjer” je pripao Zoranu Jovanoviću...

Pročitajte još - "Diplomci" osvojili "Pjer": Ovo su najbolje novinske karikature konkursa "Večernjih novosti"

Veslajući kroz bure jugoslovenske i potom srpske istorije, “Pjerov” konkurs iznedrio je najbolje autore, jer nema značajnijeg imena sa ovih prostora koji se bar jednom nije “ovekovečilo” ovim priznanjem. Rekorder je Toša Borković, koji je pet puta osvajao “Zlatnog Pjera”. Značaj nagradi davali su i oni koji su o njoj odlučivali, a među njima su bili i Danilo Kiš, Igor Mandić, Olja Ivanjicki, Miljenko Smoje, profesor Radomir Lukić, Mika Antić, Vojo Stanić, Srđan Karanović, Ljubivoje Ršumović, Jovan Ćirilov, Ljubiša Georgijevski, Duško Trifunović...

Jedinstven je primer Zuka Džumhura, koji je često i žirirao i osvajao nagrade. Članovi “Pjerovog” žirija bili su i Gordan Mihić, Predrag Matvejević, Boro Drašković, Aleksandar Popović, Slobodan Mašić, Milovan Vitezović, Ratko Božović, Siniša Pavić, Rastko Ćirić, Dušan Kovačević, Petar Kralj, Caja Radojčić, Emir Kusturica, Bajaga, Siniša Kovačević, Ljubomir Simović, Dragoslav Mihajlović... O jedinstvenom takmičenju karikaturista, pisao je svojevremeno i Ivo Andrić: - Nije laka stvar ni mali napor ni neznatna žrtva gledati celog veka ljude i svet oko sebe očima karikaturiste zapazio je naš nobelovac.

- Moći tako videti i umeti tako prikazati društvo i čoveka u njemu, a ne podleći profesionalnoj deformaciji, ne pasti u pesimizam i negaciju, ne otuđiti se od sveta i ljudi, to pokazuje veliku latentnu snagu i ravnotežu duha, urođenu blagorodnost i čistotu.


Dušan Petričić 1968. Jednakost


Ranko Guzina 1971. Bez reči


Ivo Kušanić 1974. Dalekovodioci


Zuho Džumhur 1975. Savremeni pejzaž


Tošo Borković 1984. Omladinski sastanak

Ljubomir Sopka 2000. Bez reči


Pratite nas i putem iOS i android aplikacije