POEZIJA kao odbrana sveta, moto je programa koji će večeras u sali čačanske muzičke škole upriličiti Gradska biblioteka “Vladislav Petković Dis” i Odbor 54. Disovog proleća - u spomen na pesnika Branislava Branu Petrovića (1937-2002), kome bi na današnji dan “padao” tačno osamdeseti rođendan.

O poeziji Brane Petrovića, čiji se glas još na početku stvaralačkog puta jasno izdvojio iz pesničkog mnogoglasja druge polovine 20. veka, prepoznatljiv i kao ditiramb i kao elegija, i kao izraz vere u moć govora i lepotu sveta, i kao elegično svedočanstvo onoga koji se nalazi lice u lice sa užasom, govoriće akademik Matija Bećković.

- Mladi ljudi i dalje čitaju Braninu poeziju, prepoznaju je kao svoju i savremenu iako ne znaju ništa o njegovom životu, o tome kakav je bio kozer... - sa setom kaže pesnikova kći, profesor engleskog Mirjana Tešić.

- Fejsbuk-stranica “Pesnik koji je grejao svet”, koju je pokrenuo jedan student sa Cetinja, danas okuplja preko 30.000 mahom mladih ljudi iz svih krajeva SFRJ, što je garant da prepoznaju njegov svevremeni duh.

Govorio je za sebe da je “Božiji daktilograf”, otkriva nam Branina ćerka, a imao je tu “čarobnu mašinu” koja bi sama pisala dok on šeta.

- Njegov kraj je bio srce Beograda, centar, Dorćol, tuda je neprestano hodao i tu se osećao svoj na svome. Kada ga je u poslednjim danima, čovek koji je bio sa njim u vozilu Hitne pomoći, pitao: “Nešto ste mi poznati, da niste pesnik?”, Brana mu je odgovorio: “Ja sam slovoslagač”.

Rođen na Blagovesti, 7. aprila 1937. godine u selu Bjeluši kod Arilja, Brana Petrović je detinjstvo i mladost proveo u čačanskom kraju, gde je završio i gimnaziju. Studirao je na Pravnom, ali diplomu stekao na Odseku za jugoslovensku književnost i srpskohrvatski jezik na Filološkom fakultetu.

Iz mlađih dana Foto: Porodična arhiva

Prvu zbirku pesama, “Moć govora”, objavio je 1961, a kao značajan datum u istoriju srpske poezije upisan je izlazak iz štampe svake od njegovih narednih knjiga: “Gradilište”, “O prokleta da si Ulico Rige od Fere”, “Predosećanje budnosti”, “Tragom prah”, “Sve samlji”, zbirke poezije za decu “Da vidiš čuda”, kao i knjige eseja “Kvadratura kruga”. Posthumno je, 2004, objavljena Petrovićeva pesnička zbirka “Žeževasion”, a naredne godine i knjiga kratke humoristične proze “Žanka”, namenjena najmlađim čitaocima. Za pesnikova života, publikovani su izbori poezije “Odbrana sveta”, “Izabrane pesme”, “Moć i prah”. Među brojnim izdanjima Petrovićeve poezije, najznačajnije su dvotomne Sabrane pesme, koje je 2012. objavio English Book.

- Nije ga interesovalo da li je priznat ili nije, da li je lauereat ili ne... - kaže Mirjana Tešić, ali dodaje da se njegova kolumna u NIN-u sa nestrpljenjem iščekivala, jer je umeo da secira svakodnevicu bolje no iko drugi.

Sa Deasankom Maksimović Foto: Fejsbuk

Ipak, Brančilo, kako su ga prijatelji od milošte zvali, za svoj je rad dobio najznačajnije nagrade i brojna priznanja. Prvi je dobitnik Disove nagrade koja je 1999. ustanovljena umesto dotadašnjeg priznanja “Plaketa sa Disovim likom”.

SVEČANOST U SLATINI

DANAS od 13 časova će i osnovna škola u Slatini, koja nosi ime Brane Petrovića, obeležiti svoj praznik svečanim programom, opet uz učešće Matije Bećkovića. Milica Baković, bibliotekar i savetnik čačanske biblioteke, prirediće tim povodom izložbu knjiga posvećenu stvaralaštvu pesnika moći govora koji je u poeziji video iskazivanje sveukupnog čuda postojanja.