ZAGREB
OD STALNOG DOPISNIKA "NOVOSTI"

DOK su televizijski prilozi snimljeni u poslednje vreme pokazali neverovatno neznanje kod mladih ljudi u Hrvatskoj po pitanju toga šta se događalo u Jasenovcu za vreme krvavog ustaškog režima, rasplamsala se rasprava o tome koliko Hrvati uopšte znaju o tom zloglasnom logoru. Ako je suditi po onome što su televizijskim reporterima nekoliko TV produkcija rekli, malo ili ništa. Većina se izjasnila sa “to nas ne interesuje”, neki su rekli da je u Jasenovcu stradalo najviše Hrvata, nešto Jevreja, a Srbe je malo njih uopšte i spomenulo.

Malo ko od mladih ljudi koji su na ulici odgovarali na pitanje znaju li šta se dogodilo u Jasenovcu uopšte zna istorijske činjenice koje su prethodile otvaranju ovog logora. Uostalom, o Jasenovcu i zlodelima koja su tamo urađena malo se piše i u školskim udžbenicima, a ni spomen- -područje na mestu samog logora nije dobilo prolazne ocene stručnjaka koji se bave Holokaustom.

BEŽANjE OD PROBLEMA - ČINjENICA je i da je Jasenovac bio jedini koncentracioni logor koji nisu vodili nemački nacisti, već ustaše autonomno - tvrdi Đurašković. - Od tog problema ne smemo da bežimo, budući da ćemo, sve dok se s njim ne suočimo, imati i dalje prisutno koketiranje sa ustaštvom. Zbog državotvorne Tuđmanove interpretacije desnica dobrim delom odbija suočenje s tim zločinima, ali i levica ima problem sa suočavanjem.

- Nažalost, mi se još nismo suočili sa istorijskim teretom Jasenovca i NDH-a. Ta je istorija bila do 1990. godine interpretirana na jedan način, a od 1990. godine naovamo na drugi. A istorijske činjenice nepobitno govore kako je režim NDH bio drugi najzločinačkiji režim u nacističkoj Evropi, odmah iza Hitlerovog - kaže u razgovoru za riječi “Novi list” docent Stevo Đurašković, sa zagrebačkog Fakulteta političkih nauka. - Naime, žrtve ustaškog terora u odnosu na broj stanovnika NDH su druge po broju, odmah iza Hitlerovih: po izračunima demografa Vladimira Žerjavić, koje se i danas uzima za relevantne, pogubljeno je oko 250.000 civila, što u logorima, što u akcijama “čišćenja terena”, od toga oko tri četvrtine Srba.

Pročitajte još - Sramna reakcija Hrvatske povodom izložbe o Jasenovcu: To su lažni podaci!

U rasprave o Jasenovcu uključio se i dr Ognjen Kraus, predsednik Jevrejske opštine Zagreb, koji kaže da rasprave o broju žrtava nisu bitne, jer broj nije važan.

- Važno je zašto se nešto dogodilo. Postojali su rasni zakoni, a Jasenovac je danas zapostavljen i ne vrši svoju funkciju - ističe Kraus. - Mi žrtve logora već godinama tražimo izmenu postava u Jasenovcu, jer ne pokazuju apsolutno ništa od onoga što se dogodilo. Nema artefakata kako su tamo žrtve stradale, a ne postoji ni savet muzeja.

I istoričar Hrvoje Klasić smatra da se današnje društvo ne suočava sa istorijom na način kako bi to trebalo, pa ne čudi što mladi ljudi o Jasenovcu ništa ne znaju.

- Govoriti o tom logoru samo na dan proboja logoraša znači da se društvo ne suočava iskreno sa tim događajima - smatra Klasić.

Hrvoje Klasić Foto: J. K.

Istovremeno se finansiraju društva navodnih istoričara koja tvrde da se u Jasenovcu uopšte nije dogodio zločin. Zato se dr Klasić zauzima za to da hrvatska vlada donese odluku da se obavežu škole i dovode učenike u Jasenovac, kako bi na mestu velikog stradanja videli strahote Holokausta.


ŽMURENjE

- DRUŠTVO u kojem se na ulicama i na stadionima vide i izvikuju obeležja ustaškog pokreta se kao bumerang vraća neprincipijelnosti. Ne sme se žmuriti pred najcrnjim periodom istorije - kaže Hrvoje Klasić.