Ksenija među 25 najboljih istraživača

Od kada je mladi beogradski arhitekta Ksenija Bunjak prema odluci Ministarstva za obrazovanje i istraživanje Republike Nemačke postala jedan od najboljih mladih naučnika na svetu, prijatelji i novinari su počeli o njoj da govore da je srpski genije. Uvek realna i skromna, Ksenija se pobunila i jednostavno rekla da ne voli tu reč. Preostalo nam je, zato, da je pitamo kako se postaje jedan od 25 najboljih istraživača na svetu.

- Ministarstvo za obrazovanje i istraživanje Savezne Republike Nemačke i agencija FONA od 2009. godine dodeljuju nagradu „Zeleni talenti“. Tom prilikom, na konkursu stručni žiri bira između 20 i 25 najboljih svetskih mladih istraživača u oblasti održivog razvoja. Prošle godine četvoročlani stručni žiri prepoznao je značaj mog dosadašnjeg rada u ovoj oblasti, te sam sa još 24 kolega iz različitih prirodnih, društvenih i tehničkih nauka provela dve nedelje u Nemačkoj na Forumu održivog razvoja. Tokom Foruma obišli smo najvažnije istraživačke centre, fakultete i institute i upoznali eminentne stručnjake iz oblasti održivog razvoja. Nagrada podrazumeva i tromesečni istraživački boravak iduće godine u instituciji po sopstvenom izboru - objašnjava Ksenija Bunjak, ističući da je ovo priznanje za nju i velika radna obaveza.

Rođena je krajem jula 1984. godine u Beogradu i nakon završene Pete beogradske gimnazije 2003. godine, upisala je Arhitektonski fakultet u Beogradu. Završila je osnovne studije sa prosekom 9,06 i 2008. godine i master studije sa prosekom 9,93. Diplomski projekat „Domus verbi na beogradskoj kulturnoj transverzali“ odbranila je kod profesora Zorana Lazovića sa desetkom. Doktorske studije upisala je 2009. i trenutno radi disertaciju o srpskom selu „Principi formiranja lokalnih modela arhitektonsko-tehnoloških intervencija za adaptaciju ruralnih područja na klimatske promene“.

- Prvi put sam se u praksi susrela sa ekološki odgovornim arhitektonskim projektovanjem 2007. godine, tokom rada u Barseloni, i to je usmerilo moj rad. Srbija je pretežno ruralna zemlja. Više od 40 odsto populacije živi u selima, koja čine jednoporodične kuće. Istraživanje energetske efikasnosti srpske seoske arhitekture obuhvatilo je 16 sela zapadnog Pomoravlja. Tradicionalna seoska arhitektura je građena u skladu sa prirodnim i društvenim okruženjem i može se okarakterisati kao ekološka. Ipak, postavlja se pitanje kakva je pozicija ovog graditeljskog nasleđa danas, tokom evidentnih klimatskih, kulturoloških i kontekstualnih promena. Novija seoska arhitektura je, nažalost, zadržala samo arhetipsku formu tradicionalne, dok se sve više gubi pozitivan odnos prema okruženju. Mnoga naselja u blizini gradova ili turističkih destinacija, koja se zvanično vode kao seoska, karakteriše brza, neekološka gradnja, negiranje konceptualnih i estetskih vrednosti koje karakterišu gradsku arhitekturu - otkriva nam deo svojih naučnih saznanja Ksenija Bunjak.

I naglašava da su mnogobrojni problemi sa kojima se danas susreće srpsko selo - od loše infrastrukturne opremljenosti, pa do depopulacije i smanjenja ekonomske aktivnosti.

- Iako se ruralna područja znatno razlikuju po socijalnim, demografskim i ekonomskim karakteristikama, sva imaju slične probleme uslovljene migracijom stanovništva u urbana područja, visokom stopom nezaposlenosti, nedostatkom raznovrsnosti ekonomskih aktivnosti, strateškim planiranjem i formiranjem lokalnih modela za primenu ekološki odgovornih arhitektonsko-tehnoloških intervencija može se ostvariti ušteda energije i poboljšati kvalitet života u ruralnim područjima - smatra Bunjak.

Ova mlada i pametna Srpkinja bila je gostujući istraživač doktorand na Institutu za arhitektonske tehnologije na Kraljevskoj danskoj akademiji lepih umetnosti u Kopenhagenu. Ujedno je sa grupom kolega i prijatelja pokrenula grupu EAT da popularizuje ekologiju i očuvanja životne sredine kroz umetnost, arhitekturu i naučni rad. Sa samo 29 godina Ksenija Bunjak poseduje licencu odgovornog projektanta i licencu odgovornog inženjera energetske efikasnosti. Član je Inženjerske komore Srbije, Saveza arhitekata Srbije, Društva arhitekata Beograda, Asocijacije srpskih arhitekata, Komiteta znanja Srbije i drugih strukovnih institucija. Sarađuje sa firmom „SB prodžekt“ iz Beograda i radi kao samostalni projektant. Nagrađivana je u zemlji i svetu.

- Jedina prava investicija u budućnost Srbije je dugoročno ulaganje u obrazovanje i nauku, što bi trebalo da podrazumeva i da formirani mlađi naučni kadar pronađe zaposlenje u Srbiji - kaže Ksenija Bunjak.