Stotine prestoničke dece bez dokumenata

U PRESTONICI, prema nezvaničnim podacima, živi nekoliko hiljada ljudi bez ikakvih dokumenata, koji, kao i nedavno preminuli Nebojša Marković iz Kosovske Mitrovice, zato ne ostvaruju ni osnovna socijalna, ekonomska i zdravstvena prava. Reč je, uglavnom, o stanovnicima nehigijenskih naselja i izbeglima iz bivših jugoslovenskih republika koji žive u izuzetno teškim uslovima.

Posle 17 godina života u prestonici, porodica čoveka koji je u teškoj bedi živeo u neformalnom naselju na Čukaričkoj padini, doduše, tek nakon njegove smrti, uspela je da se upiše u matične knjige i da ostvari pravo na socijalnu pomoć. Još, međutim, postoje hiljade ljudi koji su i dalje pravno nevidljivi, nemaju ličnu kartu, niti prijavljeno mesto boravka, pa tako nemaju mogućnost da odu kod lekara, da se zaposle ili da dobiju podršku države.

U Gradskom centru za socijalni rad kažu da u tim naseljima, uglavnom, žive porodice koje nemaju prijavljeno prebivalište i boravište na teritoriji Beograda, pa samim tim ne mogu da ostvare prava iz oblasti materijalne pomoći.

Među pravno nevidljivima je i nekoliko stotina dece, koja sa roditeljima žive u krajnje nehumanim uslovima i kojima je pomoć preko potrebna.

- Naši stručnjaci izlaze na teren i procenjuju okolnosti i rizike u kojima su ta deca nalaze - objašnjavaju nam u službi socijalne zaštite. - Dešava se, međutim, da radnici centra više puta izlaze na teren, ali da u tom trenutku nema ni dece ni roditelja. U praksi se dešava i da se zbog procene ugroženosti i rizika izdvoje deca i da se smeste u ustanove socijalne zaštite, a da se nakon toga utvrdi da nisu upisana u matične knjige rođenih. Nakon smeštaja, roditelji budu ili nedostupni, ili ne daju tačne informacije o svom i detetovom identitetu.

U tom slučaju, kako su nam objasnili u GCSR, oni pokreću postupak za određivanje ličnog imena deteta, utvrđivanja mesta, vremena i godine rođenja, što podrazumeva pokretanja sudskog postupka.

ZAKON O PREBIVALIŠTU

POLICIJA je, po slovu Zakona o prebivalištu, u obavezi da pokrene postupak za svakog građanina koji bez prijave boravi na određenoj teritoriji. Obaveza zdravstvenog sistema je da preduzima mere iz oblasti primarne zaštite, a to je primena mera obavezne imunizacije. Vaspitno-obrazovne institucije odgovorne su da svako dete od predškolskog uzrasta uključe u obrazovni sistem.