I Rimljani su voleli slaninicu

Boris SUBAŠIĆ

01. 05. 2017. u 20:00

Šta su sve forenzičkim metodama "čitanja kostiju" na tlu Srbije otkrili antropolozi Viminacijuma

И Римљани су волели сланиницу

Prostor arene, gde su iskopavane kosti leoparda, medveda, jelena i kamile,Foto: B. SUBAŠIĆ

SRBI su po gastronomskim prioritetima slični Rimljanima iz Viminacijuma, prestonice provincije Gornje Mezije, jer kao i oni vole prasetinu i slaninicu. Mnogi stanovnici Viminacijuma su radili teške poslove, zbog čega su imali deformisanu kičmu, ali su im zato zubi bili vrlo zdravi, jer nisu koristili šećere koji su danas u upotrebi. Stanovnici rimske metropole, čiji se ostaci iskopavaju u njivama Starog Kostolca, voleli su svoje kućne ljubimce toliko da su ponekad sahranjivani s njima, ali su i uživali u surovim borbama životinja i ljudi u areni.

Ove podatke su "čitanjem" ljudskih i životinjskih kostiju otkrili antropolozi i arheolozi iz laboratorija Naučnog centra "Viminacijum". Na identičan način kao što to radi lik Bouns iz popularne krimi-serije, oni rešavaju neverovatne slučajeve, stare i do 2.000 godina. Na primer, analizom kostiju žrtava iz arene Viminacijuma utvrđeno je da je u surovim borbama životinja međusobno, ali i protiv ljudi, učestvovao bar jedan afrički leopard.

- To je jedinstven slučaj, nezabeležen van grada Rima - kaže prof. dr Miomir Korać, direktor Arheološkog instituta i rukovodilac naučnog projekta "Viminacijum". - LJudski skeleti su nam otkrili da je Viminacijum bio metropola u kojoj su živeli ljudi iz svih delova carstva. Naše fizičko-antropološka i antropozoološka laboratorija imaju pune ruke posla, jer je materijala napretek. Na viminacijumskoj nekropoli, koja je tek delimično istražena, dosad je otkriveno oko 14.000 grobova. Poređenja radi, u celoj Italiji do danas je otkriveno oko 6.000 grobova.

Ostaci stanovnika Viminacijuma iz poslerimskog perioda takođe su svetski kuriozitet. Ovde je pronađena jedinstvena grobnica ratnika germanskog plemena Gepidi sa jezivo deformisanim, izduženim glavama. Slične lobanje su u petparačkoj literaturi predstavljane kao ostaci vanzemaljaca.

- Gepidima je deformisana glava bilo ideal lepote, kao što su to danas silikoni i botoks. U Viminacijumu je pronađen najveći broj deformisanih lobanja u svetu. Glave su izduživane i savijane pomoću traka, a zanimljivo je da to nisu radili svi Gepidi, već samo neka vrsta elitne grupe, možda šamani - kaže fizički antropolog dr Ilija Mikić.

Dr Ilija Mikić sastavlja skelet,foto B.Subašić

On trenutno radi na projektu trodimenzionalnog skeniranja 10 antropoloških tipova lobanja iz Viminacijuma i rekonstrukcije izgleda lica njegovih stanovnika koji sufinansira Ministarstvo kulture i informisanja. Za ovaj projekat vlada izuzetno interesovanje u svetu.

- Ovde je živelo veoma heterogeno stanovništvo, od autohtonih naroda do pridošlica sa svih strana, uključujući i crnce. Skeleti su nam otkrili da je u rimskom periodu prosečan ljudski vek stanovnika Viminacijuma bi 30 godina, mada je bilo i ljudi koji su živeli znatno duže - kaže dr Mikić.

Zbog zdravstvenih problema lekari su i tada imali pune ruke posla, a u Viminacijumu je bilo hirurga koji su izvodili složene, ali i bizarne zahvate.

- U prvom slučaju primer su pronađene kosti ruke koja je precizno amputirana, a u drugom, to je lobanja s tragovima trepanacije, zahvata koji je podrazumevao bušenje kosti glave. Smatralo se da tom metodom mogu da se leče epilepsija, migrena i slične tegobe. Ono što smo posredno otkrili jeste da su Rimljani poznavali antibiotike. U Srbiji i Crnoj Gori se trepanacija primenjivala sve do 19. veka, kada je posebnim ukazom zabranjena - otkriva dr Mikić.

Istraživači u njivama Starog Kostolca,foto B.Subašić

Arheozoolog docent dr Sonja Vuković Bogdanović u svojoj laboratoriji proučava kosti životinja otkopane u Viminacijumu:

- Analizom koštanih ostataka utvrdili smo da je ovdašnje stanovništvo najviše koristilo u ishrani mladu prasetinu i govedinu. Stoka se gajila van grada, a kad je reč o kućnim ljubimcima, držali su pse i mačke različitih veličina i rasa. Psi su nekad i sahranjivani s vlasnicima, a kuriozitet je kučence veličine današnjeg maltezera koje je sahranjeno s dve uljane lampe, koje su polagane uz pokojnike da im osvetle put po donjem svetu. To je dosad nezabeležen slučaj.

Na lobanjama starih i preko 1.000 godina sačuvani zdravi zubi,foto B.Subašić


KAMILE JEZDILE STIGOM

KAMILE su u rimsko doba jezdile stiškom ravnicom, utvrdili su arheozoolozi.

- One su ovde korišćene za transport i u vojne svrhe, a bile su hibridi jednogrbe i dvogrbe kamile, koje bolje podnose kontinentalne uslove. Rimljani su ponavljali selekciju i hibridaziciju, pa su njihova goveda veća nego u predrimsko vreme, a u Viminacijumu su se uzgajali i vojni konji, krupniji i snažniji od ostalih - ističe dr Sonja Vuković Bogdanović.

Iz jama za otpad kraj viminacijumske arene otkopano je mnogo kostiju medveda, divljih svinja, jelena... Medved je bio najčešće korišćena životinja u areni. One su se borile sa drugim životinjama, ali su im davani i osuđenici da ih prožderu.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (8)

Kaplar

01.05.2017. 20:43

dekadentni Rimljani ...ništa neočekivano . Nego ovo oko zdravlja zuba treba da se razjasni do kraja, RTS u Seriji koju radi " Nemanjići " stavlja glumce sa trulim zubima zato što tvrde da su tada ljudi imali kvarne zube , arheolozi tvrde drugačije?! Ko je tu u pravu ?!

gorki

02.05.2017. 01:40

@Kaplar - RTS u Seriji koju radi " Nemanjići " stavlja glumce sa trulim zubima zato što tvrde da su tada ljudi imali kvarne zube , arheolozi tvrde drugačije?! Ko je tu u pravu ?!.....I dalje traje takmicenje u ruzenju Srba. Zasto ne objave podatke o "starosjediocima". Jeli to siptarski ili Srbski gen /? Vjerojatno nije politicki korektno jer bi se kosilo sa "nasim" udzbenicima istorije u koima su albanci = Iliri.???

Ivan Zgrozeni

01.05.2017. 21:04

Bas me interesuje koji su to autohtoni narodi ziveli u doba Rimske Imperije. Istoricari su veoma ograniceni ljudi. Oni tretiraju istoriju iz danasnje perspektive drzava nacija mada su nacije proizvod devetnaestog veka. Kada je teritorija pod upravom Rima, Bugara, Madjara, Nemaca... stanovnistvo ostaje isto. Vladari se menjaju. Istoricari su ograniceni jer ih ogranicava politika i politicka korektnost. Nadam se da ce DNK pokazati da su nasi pretci autohtoni narod. Ja ne sumnjam. Slanina, prasetin

zajecarac

02.05.2017. 01:21

@Ivan Zgrozeni - Analiza DNK bi pokazala svasta! U tom komesanju izvesno je da je domace "autohtono" stanovnistvo melezeno kroz vekove! Nema crno-belo ni u biologiji druze!

E prijatelju

02.05.2017. 19:05

@Ivan Zgrozeni - i ako je stanovništvo primalo gene sa strane, i to se vidi. Autohtono se lako dokaže.

zajecarac

03.05.2017. 01:18

@Ivan Zgrozeni - Pa recimo sasvim izvezno živeli su Vlasi u celoj regiji istočne Srbije!Dokaz za to je italijanksi jezik kao i dijalekti Napolitanski i Sicilijanski koji se u mnogome gotovo poklapaju sa današnjim vlaškim!