Hiljadu godina u dvesta knjiga: Izašlo 11. kolo antologije srpske književnosti

U OVO turobno vreme pandemije zbog koje i kultura diše na škrge, evo jedne lepe i ohrabrujuće vesti: nedavno je iz štampe izašlo 11. kolo, u 11 knjiga, Antologijske edicije "Deset vekova srpske književnosti". S pravom izašlu na glas kao najveći poduhvat u istoriji srpskog izdavaštva, ediciju objavljuje Izdavački centar Matice srpske, a do sada je ukupno štampano 113.000 primeraka knjiga sa 45 miliona stranica.
U ovom kolu pred čitaocima su sve drame, u jednoj knjizi, Marina Držića, i to prvi put na ćirilici, antologija građanske poezije - pesme iz rukopisnih zbirki iz 18. i 19. veka, studija Stanislava Vinavera o Lazi Kostiću, knjiga sa romanima, pripovetkama, putopisima Milutina Uskokovića, Veljka Milićevića, Grigorija Božovića i Dragoslava Mihailovića (u dva toma). Svoje mesto u kolu našle su i pesme, poeme, drame i eseji Milutina Bojića, Todora Manojlovića, Desimira Blagojevića i Matije Bećkovića. Prva knjiga savremenog pisca, Ljubomira Simovića, objavljena je pre dve godine, a sada su to dela Bećkovića i Mihailovića, kojima su obeleženi njihovi jubileji, 80, odnosno 90 godina života.

- Antologija je pokrenuta s namerom da prikaže celovit razvitak srpske književnosti po novim merilima i saznanjima, da prikaže kontinuitet literarne reči od 12. veka koji je početni do 21. veka koji je deseti u nizu. Dakle, od usmene i žitijske književnosti do savremenih književnih žanrova. Reč je o poslu koji nesumnjivo ima nacionalni značaj - kaže, za "Novosti", akademik Miro Vuksanović, glavni i odgovorni urednik i pokretač edicije.

Zastupljeni su, ističe sagovornik, pisci čije knjige obeležavaju vreme u kojem su nastale, bez razlika na kojem obliku i na kojem narečju srpskog jezika su pisane, u bilo kojoj zemlji gde su Srbi živeli ili sada žive. Jedini kriterijum koji se primenjuje jeste vrednost koja je utvrđena i potvrđena u književnoj istoriji ili na nov način ustanovljena.

- Glavni cilj antologije nije samo književni, već i kulturološki, i leksički, i obrazovni, i naučni, i pokazuje kako se međusobno dopunjuju i uvećavaju civilizacijski slojevi od kojih je svaki važan. Knjige se objavljuju na jezicima na kojima su napisane, na svim predvukovskim oblicima srpskog jezika, kao i knjige novije srpske književnosti pre i posle Vuka, ali uvek po savremenom pravopisu. Do sada je objavljeno 160 naslova, a trebalo bi da bude ukupno 200 - kaže Vuksanović.

Sve knjige, inače, urađene su po istom modelu: sadrže predgovor, uvek pisan za ovu priliku, izbor iz dela pisca, hronologiju života autora, selektivnu bibliografiju, napomene i kritike koje su ranije objavljivane o tom piscu. Ovakva koncepcija jasno govori da je reč o naučnom izdanju, ali veoma dostupnom svim čitaocima, istoričarima književnosti, kritičarima, piscima...

- Ovo novo kolo izašlo je u ovo nesrećno vreme pandemije. Uspeli smo knjige da objavimo, ali ne možemo da ih šaljemo, da krenu u život jer trenutno za to nema uslova. Nadamo se da će ove knjige krenuti na put što pre - zaključuje Vuksanović.

UGLEDNI PRIREĐIVAČI

NA KNjIGAMA iz ove edicije do sada je radilo 60 istaknutih književnih znalaca, a novo kolo priredili su: Zlata Bojović, Goran Maksimović, Biljana Mičić, Marija Blagojević, Radivoje Mikić, Aleksandar Pejčić, Bojana Popović, Jovan Delić i Milivoj Nenin.
Edicija je, inače, dobila nagradu za izdavački poduhvat na prošlogodišnjem Sajmu knjga u Beogradu i ove godine nagradu "Grigorije Vozarević", koju dodeljuje Biblioteka grada Beograda.