Istorijski dodatak novosti

ISTORIJSKI DODATAK - TITO JE BIO SPREMAN DA POTOPI PANONIJU: Svedočanstvo o početku hladnog rata u čijem središtu je bila Jugoslavija`

ISTORIJSKI DODATAK - TITO JE BIO SPREMAN DA POTOPI PANONIJU: Svedočanstvo o početku hladnog rata u čijem središtu je bila Jugoslavija`

U VREME Kominforma odvijala se bitka koja je trajala pune četiri i po godine, bitka tokom koje su Moskva i druge istočnoevropske zemlje, sovjetski sateliti, u talasima izlagali Jugoslaviju pritiscima kroz najraznovrsnije oblike, od onih propagandnih, do otvorenih oružanih pretnji, ispoljenih pogotovo u graničnim incidentima.

24. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - SUDIJE ZA PREKRŠAJE U LITERATURI: Pomeranje pozornice obračuna Saveza komunista sa književnim glasilima

ISTORIJSKI DODATAK - SUDIJE ZA PREKRŠAJE U LITERATURI: Pomeranje pozornice obračuna Saveza komunista sa književnim glasilima

SREDINOM šezdesetih godina sporovi između pisaca, a posebno sporovi između književnika i Partije, vođeni su u bitno izmenjenim prilikama. Proces demokratizacije kulture i književna praksa doprineli su da bivše konfrontacije između "realista" i "modernista" postanu prevaziđene. U publicističkim, filozofskim i književnim tekstovima sve više je na delu kritički duh koji dolazi u sukob sa zvaničnom politikom. Na drugoj strani, u ovom periodu, pored javnih osuda raznih pojava u duhovnom stvaralaštvu, sve više se primenjuju administrativne mere, pre svega u oblasti filma i literature.

19. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - ŽEĐ ZA SKIDANJEM OKOVA DOGMATIZMA: Protivrečni događaji u posleratnom književnom životu u Srbiji

ISTORIJSKI DODATAK - ŽEĐ ZA SKIDANJEM OKOVA DOGMATIZMA: Protivrečni događaji u posleratnom književnom životu u Srbiji

SREDINOM pedesetih godina prošlog veka književni život u Srbiji bio je veoma buran, ispunjen nizom protivurečnih događaja. Podsetimo, početkom 1954, zbog Đilasovih tekstova, zabranjen je 13. broj "nadstranačkog" glasila, časopisa "Nova misao", pokrenutog 1953. posle ukidanja međusobno zaraćenih listova ,,"Književne novine" i "Svedočanstva".

17. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - MANIPULACIJE SVEDOCIMA: Izveštaj o preispitivanju sarajevskog suđenja muslimanskim intelektualcima

ISTORIJSKI DODATAK - MANIPULACIJE SVEDOCIMA: Izveštaj o preispitivanju sarajevskog suđenja muslimanskim intelektualcima

VEĆ smo naveli da je posebna radna grupa Jugoslovenske koordinacije institucija za zaštitu ljudskih prava, u sastavu Vladimir Šeks, Drago Demšar, Kosta Čavoški i Pavluško Imširović, 1. decembra 1989. sačinila Izveštaj za preispitivanje Sarajevskog procesa koji se odvijao u julu i avgustu 1983. godine. Na početku ovog dokumenta je navedeno sledeće:

11. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - MONTIRANI POLITIČKI PROCESI: Odbor je uzimao u zaštitu pojedince bez obzira na njihovu pripadnost i opredeljenja

ISTORIJSKI DODATAK - MONTIRANI POLITIČKI PROCESI: Odbor je uzimao u zaštitu pojedince bez obzira na njihovu pripadnost i opredeljenja

U PRETHODNA dva "Istorijska dodatka" posvećena Odboru za slobodu misli i izražavanja koji je petogodišnji život započeo 10. novembra 1984. godine, iznet je i niz činjenica koje svedoče o njegovom nedvosmisleno jugoslovenskom karakteru i delovanju na teritoriji čitave Jugoslavije u odbrani ljudskih prava, slobode misli i govora svih građana, bez obzira na njihovu nacionalnu, versku i ideološku pripadnost i opredeljenja.

10. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - TEMELJ ZA OSNIVANJE STRANAKA: Petogodišnja aktivnost beogradskog Odbora za slobodu misli i izražavanja

ISTORIJSKI DODATAK - TEMELJ ZA OSNIVANJE STRANAKA: Petogodišnja aktivnost beogradskog Odbora za slobodu misli i izražavanja

BURNA decenija od 1980. do 1990. godine, osmotrena sa solidne vremenske distance, ostaje do danas kao neka vrsta posebno uzornog i izazovnog vremenskog perioda, u kome je sled vrlo dramatičnih zbivanja na svim poljima društvene i državne organizacije, kao i u sferi politike i u svetu ideja, učinio da ta decenija bude gotovo neiscrpan izvor za istraživanja u okviru raznih grana, ne samo socijalnih nauka.

09. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - ŠTO SE VIŠE MENJALO, SVE VIŠE BILO ISTO: Predlog jugoslovenskoj skupštini za uspostavljanje političke demokratije

ISTORIJSKI DODATAK - ŠTO SE VIŠE MENJALO, SVE VIŠE BILO ISTO: Predlog jugoslovenskoj skupštini za uspostavljanje političke demokratije

PORED bavljenja učestalim slučajevima progona zbog delikta mišljenja i srodnih krivičnih dela, ispravljanjem dotadašnjih sudskih i vansudskih nepravdi i nasilja, Odbor za odbranu slobode misli i izražavanja je uputio Skupštini SFRJ tri predloga za ustavnu reformu: za uspostavljanje vladavine prava, uspostavljanje političke demokratije u SFRJ i uspostavljanje stvarne ravnopravnosti naroda Jugoslavije.

06. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - BORBA ZA GRAĐANSKA PRAVA: Beogradski intelektualci su odlučili da osnuju Odbor za odbranu slobode misli i izražavanja

ISTORIJSKI DODATAK - BORBA ZA GRAĐANSKA PRAVA: Beogradski intelektualci su odlučili da osnuju Odbor za odbranu slobode misli i izražavanja

DANA 10. novembra 1984, tačno pre 27 godina, na adrese Skupštine SFR Jugoslavije i SR Srbije, kao i na adrese četrdesetak redakcija jugoslovenskih listova i radio-televizijskih stanica, stiglo je pismo o kome se munjevitom brzinom proneo glas, uz ostalo i zato što je fotokopije tog teksta mnogim pojedincima u Beogradu odmah razdelio neumorni Ilija Moljković, višegodišnji, aktivni borac za ljudska prava i radikalni kritičar moralne kvareži društva, društvenih i državnih ustanova, medija i, pogotovo, partijskih i državnih vrhuški, slepih za dubinu društvene krize, okrenutih očuvanju sopstvenih privilegija.

03. 11. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - PROGON I ODMAZDA NEISTOMIŠLJENIKA: Hapšenja, gubitak posla, oduzimanje pasoša zbog kritičkih reči

ISTORIJSKI DODATAK - PROGON I ODMAZDA NEISTOMIŠLJENIKA: Hapšenja, gubitak posla, oduzimanje pasoša zbog kritičkih reči

DANAŠNJEM, pogotovo mlađem čitaocu biće zaista neobično kada, čitajući ovo štivo, sazna da su pre samo 37 godina građani tadašnje zajedničke jugoslovenske države kažnjavani lišavanjem slobode, gubitkom posla, oduzimanjem državljanstva ili uskraćivanjem putne isprave zbog objavljene knjige ili napisa u novinama, kritičke reči na javnom skupu, privatnih razgovora u stanu, pevanja navodno nacionalističkih pesama, držanja u kući i čitanja prokazanih knjiga, letaka i časopisa, okupljanja zarad razgovora o aktuelnim političkim pitanjima i držanja u kući slika navodnih neprijatelja naroda i države.

31. 10. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - SLOVENCI I HRVATI NEĆE SA SRBIMA: Predistorija osnivanja Odbora za odbranu slobode misli i izražavanja

ISTORIJSKI DODATAK - SLOVENCI I HRVATI NEĆE SA SRBIMA: Predistorija osnivanja Odbora za odbranu slobode misli i izražavanja

KLJUČNI činioci koji dovode do osnivanja neke značajnije ustanove ili do nekog prelomnog poduhvata po pravilu su dvojaki. Jedno su dramatične okolnosti koje kao izazov nalažu odgovarajuće činjenje, a drugo su odvažni i preduzimljivi ljudi koji se na takav izazov odazivaju. Tako je bilo i prilikom obrazovanja Odbora za odbranu slobode i misli izražaanja.

28. 10. 2021. u 17:14

ISTORIJSKI DODATAK - OTPOR POVAMPIRENOM STALJINIZMU: Kako je 1984. godine orvelijanstvo izronilo u SFR Jugoslaviji

ISTORIJSKI DODATAK - OTPOR POVAMPIRENOM STALJINIZMU: Kako je 1984. godine orvelijanstvo izronilo u SFR Jugoslaviji

ČINILO se da je baš veselo počela 1984. godina u Jugoslaviji. Održane su Zimske olimpijske igre u Sarajevu, na ponos nacije, u sjaju i do tada neviđenom glamuru, uz besprekornu organizaciju koja je zemlju od 8. februara kada su igre otvorene, do 18. februara kada su zatvorene, stavila u centar pažnje svetske javnosti, uz nepodeljene aplauze i ushićene čestitke domaćinima

27. 10. 2021. u 17:14