ISTORIJSKI DODATAK - SLIKARI RADILI KAO FIZIČKI RADNICI: Najburniju sudbinu među ruskim umetnicima imao je Stepan Kolesnikov

Vojislava Spasojević Crnjanski

04. 06. 2021. u 10:19

TRAG U MUZIČKOM ŽIVOTU ostavili su i mnogobrojni ruski violinisti, pijanisti i duvači. Ostala je upamćena i Olga Jančevecka, koja je popularisala ruske romanse i narodne pesme, inače supruga ruskog pisca i novinara Vasilija Vasje Jančeveckog, pisca "DŽingis-kana".

ИСТОРИЈСКИ ДОДАТАК - СЛИКАРИ РАДИЛИ КАО ФИЗИЧКИ РАДНИЦИ: Најбурнију судбину међу руским уметницима имао је Степан Колесников

Žorž Skrigin

Procene su da je samo između dva rata u Beogradu stvaralo više od 30 ruskih slikara i petoro skulptora. Većina je slikala u duhu ruskog akademizma. Najpopularniji su bili pejzažisti Stepan Kolesnikov i Aleksej Hanzen. U nekoliko navrata ruski umetnici izlagali su na izložbama grupe "Krug", Udruženja ruskih umetnika u Kraljevini Jugoslaviji i grupe "Oblik". Poznati su bili i ruski skulptori Verhovski i Zagorodnjuk, kao i grafičari iz "Beogradskog kruga komiksa".

Najburniju sudbinu imao je Kolesnikov, Studirao je na Imperatorskoj akademiji umetnosti u Petrogradu, kod Rjepina, Makovskog i Kiseljova. Dobitnik je mnogobrojnih nagrada i član pariskog društva "Leonardo da Vinči". Zbog ogromnog uspeha na 10. međunarodnoj izložbi u Minhenu, 1909. car Nikolaj Drugi nagradio ga je zvanjem počasnog građanina, a dobija i titulu umetnika slikara prve klase.

Prvi svetski rat dočekuje kao ratni slikar, da bi se 1919. evakuisao u Srbiju. Na samom početku izbeglištva, anoniman, Kolesnikov zarađuje kao fizički radnik, ali ubrzo dobija narudžbine za slikanje portreta, zahvaljujući kojima postaje popularan. Ubrzo postaje profesor u Rusko-srpskoj gimnaziji u Beogradu. Ukrasio je enterijer Narodnog pozorišta, tavanice i zidove Izvozne banke na Terazijama, Jadransko-podunavske banke, hotela "Palas", Gradske bolnice... Poznata je njegova velika istorijska kompozicija "Boj na Kajmakčalanu". Za zasluge je nagrađen Ordenom Svetog Save.

Tokom rata oboleva od Parkinsonove bolesti. Zbog toga zapošljava dva mlada umetnika koji izrađuju osnove slika, a on ih dovršava i potpisuje. Rođaci su mu vezivali četkicu za ruku da bi mogao da radi. Kolesnikov je umro 1955. u Beogradu i sahranjen je pored ruske Iverske kapele na Novom groblju. NJegova dela danas čuvaju muzeji u Moskvi, Londonu, Parizu, NJujorku.

VELIKI DOPRINOS u razvoju srpske umetničke fotografije dao je Georgije Žorž Vladimirovič Skrigin, koji će postati poznat po fotografijama "Kozarčanka" (portret partizanke Milje Marin) i "Majka Knežopoljka", kao i Titovom portretu, koji se nalazio na nemačkoj poternici. Sa roditeljima je došao u Srbiju početkom dvadesetih godina. Završio je Visoku baletsku školu u Zagrebu i bio član Hrvatskog narodnog kazališta. Fotografijom se bavio amaterski do 1935. Za vreme rata pridružuje se partizanima kao član Kazališta narodnog oslobođenja pri Vrhovnom štabu. Po oslobođenju, bavio se režijom i ostavio 22 filma.

U predratnom Beogradu sastajalo se čak sedam književnih kružoka, koji su obuhvatali tridesetak ruskih pisaca. Prvi je osnovan 1923. i poneo ime po čuvenoj Blokovoj pesmi "Gamajun - proročanska ptica". Posebno važan bio je "Književna sreda". Onovremeni književni život prestonice obeležili su prof. Ilija Golešnjikov Kutuzov, reditelj Jurij Rakitin, pesnik i novinar Jurij Oforsimov, pisac dramskih tekstova Vsevolod Homicki, pesnici Jekatarina Tauber, Mihail Ivanjikov, Vladimir Galjski... Savez ruskih pisaca i novinara osnovan je 1925, a Anatolij Ivanovič Pricker osniva 1926. izdavačko preduzeće "Prosveta". Od svih umetnika, u Kraljevini je najteže bilo glumcima, zbog jezičke barijere. Deo je glumio samo u ruskim pozorišnim grupama ili je otvarao privatne škole glume i studije, poput dramskog studija Fedorova, pozorišta Aleksandra Čeperova ili trupe Julije Valentinovne Rakitine. Drugi deo bavio se režijom ili se povukao. Zanimljiv je bračni par Vera Iltijadova Greč i Polikarp Arsenjev Pavlov, koji su promovisali u pozorištu sistem Stanislavskog. Jurij LJvovič Rakitin režirao je u Narodnom pozorištu čak 85 predstava i osam opera.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (0)