PAMTE RAZARANJE I JOŠ BROJE ŽRTVE: Smederevo obeležilo 84 godine od velike eksplozije u Tvrđavi, 5. juna 1941. i pogibije na hiljade ljudi
TAČNO 14 sati i 14 minuta, pisak lokomotive i crkvena zvona i ovog 5. juna podsetili su na najveću tragediju u šest vekova dugoj istoriji Smedereva kada je, na ovaj dan, 1941, od posledica eksplozije nemačke muncije u Tvrđavi, stradalo više hiljada žitelja, a grad gotovo bio sravnjen sa zemljom.
Foto: N. Živanović
Detonacije je tog četvrtka, na pijačni dan, bila toliko jaka, da je napravila krater dugačak 50 i dubok devet metara, a udarni talas kretao se brzinom od pet kilometara u sekundi i imao snagu od 10 miliona konjskih snaga - što je jačina atomskih bombi koje su, četiri godine kasnije, bačene na Hirošimu i Nagasaki.
Rizik
ZBOG velikog rizika usled neuslovnog čuvanja, samo sedam dana pre tragedije, visoki nemački oficiri naložili su zatvaranje skladišta u Smederevskoj tvrđavi. Vrhunac upozoravajućih vesti bio je 3. juna, kada se u 14 sati dogodila jedna manja eksplozija.
Samo dva dana kasnije, gotovo u isto vreme, dogodila se apokalipsa...
- U trenutku eksplozije, po nemačkim vojnim dokumentima, u Smederevskoj tvrđavi nalazile su se oko 374 tone trinitrotoluola u buradima, 2.800 tona municije svih vrsta, sa 172 tone eksploziva i baruta, kao i 425.000 detonatora - sabrao je, posle višegodišnjeg istraživanja, Miroslav Lazić, viši kustos istoričar Muzeja u Smederevu.
Na grad se sručilo najmanje 4.000 tona kamena iz zidina Tvrđave, a tadašnja Komisija za obnovu konstatovala je da je od 2.400 kuća samo je 25 ostalo neoštećeno. Do danas nije dokazan broj povređenih i poginulih, ali se veruje da ih je u gradu koji je na početku Drugog svetskog rata naseljavalo oko 11.000 ljudi bilo i do 4.500. Samo ovdašnja Gimnazija objavila je umrlicu sa imenima 41 poginulog maturanta, a smrtno je stradao i veći deo ansambla novosadskog Narodnog pozorišta...
Dokazi
U SMEDEREVSKOM Muzeju, povodom tužne godišnjice, pokazane su novootkrivene fotografije koje svedoče o razmerama katastrofe, a predavanje "5. jun 1941. - tragedija i memorijalizacija" održao je muzejski savetnik i istoričar Miroslav P. Lazić.
Danas o tragediji svedoče spomen-kosturnica na Starom groblju, sa imenima 485 žrtava, a venci su položeni na "Spomenik 5. juni". Ispred Istorijskog arhiva u Smederevu, do 15. juna, otvorena je izložba fotografija, sa isečcima iz domaće i svetske štampe, nazvana "Kad su časovnici stali".
Preporučujemo
KIKINĐANIN NESTAO U NOVOM SADU: Poslednji put viđen na Božić u naselju Adice
11. 01. 2026. u 20:40
PREMINUO TVORAC JAVNIH ČESMI PO VOJVODINI: Odlazak dr Miroslava Kukučke iz Kikinde
11. 01. 2026. u 20:39
Pratite nas i putem iOS i android aplikacije
Pratite vesti prema vašim interesovanjima
Pročitajte više
"DOKTORI MI NISU DALI NI DA ŽIVIM": Kemal zadnje trenutke doživeo na dijalizi - uz CIGARU
KEMAL MONTENO, legendarni sarajevski pevač i kompozitor, preminuo je 21. januara 2015. u Zagrebu od komplikacija nakon transplantacije bubrega
12. 01. 2026. u 07:33
INDIJANSKI POGLAVICA SRPSKOG POREKLA: Ričard Milanović zadužio Indijance, na oca Srbina bio ponosan
RIČARD Milanović rođen je 4. decembra 1942. godine u Kaliforniji od oca Stevana Milanovića, Srbina iz okoline Zagreba, i majke Lavren Migel, indijanske princeze iz plemena Šošoni.
12. 01. 2026. u 09:15
SKRASIO SE SA VODITELjKOM: Reditelj je bio muž Nede Arnerić, sa Tanjom Bošković ima dvoje dece, voleo je i misicu i njenu rođaku
POZNATI reditelj, producent i scenarista Dejan Karaklajić učestvovao je u stvaranju brojnih kultnih ostvarenja poput: "Ljubavni život Budmira Trajkovića", "Maksimetra" i "Kino oka", ali i serija "Tajne vinove loze".
12. 01. 2026. u 09:55
ZVERSKI PRETUČEN: Tragična smrt našeg glumca i dalje se pamti
GLUMAC Dragan Maksimović Maksa preminuo je od posledica brutalnog prebijanja od strane grupe neonacista, navijača Rada.
12. 01. 2026. u 13:39
VIŠE OD 100.000 EVRA ZA POMOĆ ZDRAVSTVU: Fondacija Mozzart verna podrška zdravstvenom sistemu i u 2025.
TAMO gde život pulsira u tišini inkubatora i operacione sale, gde se ispisuju priče oporavka i ozdravljenja, gde odjekuju poruke o značaju prevencije – odjeknula je i podrška Fondacije Mozzart.
22. 12. 2025. u 16:00
ŠTA ZNAČI FAHRETA? Turčin Breni otkrio značenje imena: "Mislim da ocrtava moju pravu ličnost"
FAHRETA Jahić, poznatija pod umetničkim imenom Lepa Brena govorila je daleke 1982. godine za časopis "TV Novosti".
12. 01. 2026. u 14:30
ZAKON O ANEKSIJI GRENLANDA PREDAT KONGRESU: "Dodeliti mu status savezne države SAD"
AMERIČKI republikanski kongresmen Rendi Fajn podneo je predlog zakona koji predviđa „aneksiju i dodelu statusa savezne države“ Grenlandu u okviru Sjedinjenih Američkih Država, navodi se u saopštenju koje je objavio zakonodavac.
12. 01. 2026. u 21:16
OVO JE GLAVNI UDARAC ZA NATO I KIJEV: U napadu „orešnikom“ uništena fabrika od velikog značaja (VIDEO)
NAPAD „orešnikom“ onesposobio je Lavovsku državnu fabriku za popravku aviona, saopštilo je Ministarstvo odbrane Rusije.
12. 01. 2026. u 15:27
SKRIVENA PRETNjA IZ VOJNE BAZE: Tajni grad veličine 100 Moskvi na Grenlandu - duboko ispod ledenog pokrivača
NAUČNICI upozoravaju na ozbiljan ekološki rizik od napuštene američke vojne baze Kamp Senčuri, poznate kao „grad pod ledom“, koju je slučajno ponovo otkrio NASA-in radar 2024. godine duboko ispod ledenog pokrivača Grenlanda.
10. 01. 2026. u 15:43
Najnovije iz rubrike
KIKINĐANIN NESTAO U NOVOM SADU: Poslednji put viđen na Božić u naselju Adice
Kikinđanin Darko Ivetić (36) koji živi u Novom Sadu, nestao je 7. januara, objavila je na društvenim mrežama njegova supruga Ksenija.
11. 01. 2026. u 20:40
PREMINUO TVORAC JAVNIH ČESMI PO VOJVODINI: Odlazak dr Miroslava Kukučke iz Kikinde
U bolnici u Kikindi danas je preminuo doktor hemijskih nauka Miroslav Kukučka (70), javnosti poznat kao autor tehnologije za prečišćavanje vode za piće na javnim česmama.
11. 01. 2026. u 20:39
ZAVRŠENA PRVA FAZA IZGRADNJE TURISTIČKOG I SPORTSKO-REKREATIVNOG CENTRA U SOMBORU Nove atrakcije u Rokovačkoj šumi
ZAVRŠENA je prva faza izgradnje turističkog sportsko-rekreativnog centra u Rokovačkoj šumi, pa su Somborci već dobili trim-stazu i teren za mali fudbal, a postavljena je i javna rasveta.
11. 01. 2026. u 20:00
TURISTIČKA ORGANIZACIJA KRUPNJA TRADICIONALNO NAGRADILA NAJUSPEŠNIJE Rađevina u srcima laureata
DIREKTORKA Turističke organizacije Krupnja, Dijana Teovanović, uručila je nagrade za doprinos razvoju ove oblasti u čitavoj Rađevini.
11. 01. 2026. u 20:00
VRANJSKO POZORIŠTE "BORA STANKOVIĆ" ZADOVOLJNO LANJSKIM BILANSOM Teatar za sve
KLASIČNA bajka, onakva kakvu pričaju roditelji, a ne društvene mreže i druge internet platforme, označila je kraj kalendarske godine u vranjskom teatru "Bora Stanković".
11. 01. 2026. u 20:00
Komentari (0)