ODLAZAK JEDNOG OD TVORACA "GUSTAVA": Legendarni mađarski animator Marsel Jankovič preminuo u 80. godini

Marina Mirković

01. 06. 2021. u 17:06

VEST o smrti Marsela Jankoviča, vizuelnog umetnika i javne ličnosti, umetnika nacije, karikaturiste, grafičara, ilustratora i istoričara kulture, kako je navedeno u saopštenju mađarske akademije umetnosti čiji je počasni predsednik bio - rastužila je ovog vikenda poštovaoce širom sveta.

ОДЛАЗАК ЈЕДНОГ ОД ТВОРАЦА ГУСТАВА: Легендарни мађарски аниматор Марсел Јанкович преминуо у 80. години

Arhiva

- NJegov opus ostaje važan deo mađarske kulture - rečeno je iz Akademije, koja je i obznanila vest o odlasku čuvenog mađarskog animatora, scenariste i reditelja, najpoznatijeg kao jednog od autora kultne crtane serije "Gustav", koji je preminuo u subotu u 80. godini. U istom saopštenju stoji i da je Jankovič bio deo umetničkog kruga zlatnog perioda mađarske animacije, zajedno sa Jožefom Nepom i Atilom Dargajem, s kojima je i radio ovaj legendarni petominutni crtać za (decu i) odrasle.

Jankovič, rođen 21. oktobra 1941. u Budimpešti, kao mladić se (pošto mu iz političkih razloga nije bilo dozvoljeno da se upiše na studije arhitekture) zaposlio najpre u fabrici, a potom i u filmskoj kompaniji "Panonija", gde od početka šezdesetih započinje uspešnu animatorsku karijeru. NJegov kratki film "Sizif" nominovan je 1974. godine za Oskara, a 1977. je nagrađen Zlatnom palmom u Kanu za film "Borci".

Dugometražno ostvarenje "Bela kuća", čija se radnja zasniva na avarskim, hunskim i ugarskim legendama, uvršćeno je u izbor od 50 najboljih filmova svih vremena na Olimpijskim igrama 1984. godine u Los Anđelesu. Jedan od poznatijih mu je i "Sin bele kobile", "Vitez Janoš" je dugometražni film po motivima poeme Šandora Petefija, a radio je i na ekranizacijama poznatih mađarskih bajki i drama.

Osmominutna "Pasija" Jožefa Nepa iz 1961, čiji glavni junak pokušava da ostavi pušenje, važi za prethodnicu "Gustava". "Zlatni trojac" (Nep - Jankovič - Dargaj) je od te 1961. do 1968, u bioskopskom formatu, uradio prvi ciklus od 68 epizoda o avanturama Gustava. Naredni ciklus od 52 epizode je pravljen od 1975. do 1982. godine i to u televizijskom formatu, da bi od osamdesetih serija bila emitovana u istočnoj Evropi i Jugoslaviji, a docnije i diljem planete. To što likovi u ovom osobenom crtaću mrmljaju, ne koristeći niti jedan zvanični jezik, umnogome je doprinelo međunarodnom uspehu "Gustava".

Slavni umetnik boravio je i u Beogradu, na poziv doajena naše animacije Nikole Majdaka, a nekadašnji studenti FDU sećaju se i radionice koju je 1983. držao za sve zainteresovane za animaciju, kojima je prikazivao "Sizifa" i svoju reklamu za indijsku avio-kompaniju. Učio ih je, pamte, kako crtati čoveka koji hoda a da to deluje prirodno, tražio da crtaju list kako pada - mali elipsasti listić se vrti oko sebe dok pada, široki list pada u cikcak liniji kojoj se amplituda povećava, a kad padne, treba ga zbog inercije crtati kako još malo prelazi po tlu i kako se sleže uz mali drhtaj... Govorio im je da pomno posmatraju svet i analiziraju svaki pokret i pojavu - baš kao što je i sam radio do kraja svojih dana.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (0)