IN MEMORIAM: Milivoje Mića Milošević (1930-2020) - Stvaralačka tesna koža

Božidar Zečević

22. 11. 2020. u 08:25

MILIVOJE Mića Milošević ostaće zapamćen kao jedan od najproduktivnijih delatnika u našoj kinematografiji. Odmah treba reći da je za sve što je radio doživeo vrhunska stručna i društvena priznanja i više od sedam decenija oličavao vrsnog profesionalca u srpskoj kulturi, što je redak doprinos.

IN MEMORIAM: Миливоје Мића Милошевић (1930-2020) - Стваралачка тесна кожа

Milivoje Milošević / Foto P. Mitić

Počeo je, odmah posle diplome na Filozofskom fakultetu (istorija umetnosti) 1955. i to kao novinar i filmski kritičar lista "Borba", gde je proveo svoj radni vek pišući argumentovano i britko o svim važnijim filmovima u našoj novijoj kinematografiji, kao i o pojavama koje su obeležile svoje doba. Od 1963. godine počinje da režira filmove i to prvo u žanru sportskog filma, pri čemu otkriva izraziti talenat za ono što je profesor Slavko Vorkapić smatrao suštinom filmske poetike: za koreografiju prirodnih pokreta, koji se, poput umetničkog plesa, organizuju po montažnim principima. Time je uticao na stvaranje celog jednog podžanra u srpskom i jugoslovenskom filmu sa danas već klasičnim kratkim remek-delima Concerto gimnastico (1963, sa Nikolom Majdakom), "Za zelenim stolom" (1965) i "Hokej" (1965), višestruko nagrađivanim na domaćim i stranim filmskim festivalima.

Nešto kasnije, njegovo interesovanje pomera se prema socijalno angažovanim dokumentarcima kao što su bili "Za i protiv za" (1969, sa Dejanom Đurkovićem, o junskoj pobuni studenata 1968) i "Kolt 15 GAP" (1971, sa Jovanom Jovanovićem), a zatim prelazi na dugometražne dokumentarce poput filmova "De Jongovi" (1975) i "Žulj" (1988), koji su, kao i niz drugih, bili dobitnici najviših priznanja u zemlji i inostranstvu i jugoslovenski kandidati za "Oskara". Po tom svom opusu Milošević spada u najistaknutije autore Beogradske škole dokumentarnog filma, u koju unosi autorski angažman, potrebu za društvenom promenom i izrazitu socijalnu kritičnost, inače glavne odlike ove škole, koja je predstavljala jednu od najznačajnijih pojava u istoriji srpskog filma. Za ovaj svoj izuzetan doprinos Milošević je primio nagradu za životno delo na Beogradskom festivalu kratkometražnog i dokumentarnog filma, 2009.

Kao da ga je neki unutrašnji nemir gonio da neprestano bude u vrhu domaćih kinematografskih zbivanja i stvaralački stalno "izlazi iz svoje kože", Milošević se krajem sedamdesetih godina prošlog veka okreće nečem sasvim novom - tzv. popularnom filmu i žanru savremene filmske komedije sa elementima burleske i čitkim kritičkim žaokama. Nagoveštaj zaokreta prema zahtevima publike i njenim interesovanjima bio je film "Nije nego" (1978), prvi u saradnji sa piscem Sinišom Pavićem. Sledeće ostvarenje u ovoj seriji, "Laf u srcu" (1981), potvrdilo se kao najgledaniji film godine zahvaljujući srećno pronađenoj formuli "malog čoveka" koji dolazi u sukob sa korenima društvenog zla oličenim u Srećku Šojiću, beskrupuloznom karijeristi u nezaboravnom tumačenju Milana Laneta Gutovića, koji će docnije postati glavni lik filmsko-televizijske franšize "Tesna koža".

Prvi film pod ovim naslovom pojavio se u Miloševićevoj režiji 1982, po Pavićevom scenariju, sa Gutovićem u glavnoj ulozi i još iste godine imao najveći broj gledalaca u Beogradu - preko 500.000! Sve do 1992, sličan odziv publike pratio je još pet nastavaka ovog kultnog serijala, koji je Miloševiću doneo reputaciju najkomercijalnijeg reditelja. Konačno, Šojić je izrastao u neku vrstu junaka našeg doba u Pavićevoj televizijskoj sagi "Bela lađa" (6 sezona, 90 epizoda, 2006-2012), popularnoj političkoj burleski sa jakom notom društvene satire, za koju inicijalnu zaslugu ima autor "Tesne kože".

Kao veoma ozbiljan televizijski stvaralac, Milošević se oprostio od našeg ekrana dokumentarnim serijalom "Tito - crveno i crno" (24 jednočasovne epizode, 2006-2007), slojevitom studijom jedne istorijske pojave i društvenih naravi toga doba, što je bila osnovna crta Miloševićevih interesovanja u jednoj od najbogatijih stvaralačkih biografija u našem filmu. Kao uticajni član Udruženja filmskih umetnika Srbije Milošević je učestvovao u brojnim društvenim aktivnostima struke i dao veliki doprinos unapređenju položaja filmskog umetnika.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (0)