Nemačka vojska u Požarevac je ušla 18. aprila 1941. i u njemu ostala narednih 1.245 dana, sve do oslobođenja 15. oktobra 1944. godine.

Iako su unaokolo bile aktivne partizanske i četničke jedinice, u gradu su sve vreme vladali Nemci, uz podršku domaćih saradnika.

Dokumentovano svedočanstvo o ovim ratnim godinama predstavljeno je na izložba gradskog Istorijskog arhiva pod nazivom „Okupirani Požarevac 1941-1944 – slike iz svakodnevnog života“.

Podeljena na devet celina, uz 128 eksponata na 26 panoa, izložba dočarava ratnu svakodnevnicu Požarevljana, uz ulična vešanja i česte proglase o likvidaciji komunista, ali i gimnazijalaca.

„Danas sam naredio da se obese na požarevačkom korzou šest komunista uhvaćenih u borbi sa oružjem u ruci i crvenom zvezdom na kapi, koji nisu hteli da se predaju“, saopštava u jednom proglasu Ljubo Babić, komandant Velikomoravske grupe.

Pročitajte još - DAN OSLOBOĐENjA POŽAREVCA: Odaju počast poginulim crvenoarmejcima

Pod Nemcima su stradali i pisci, kao Ilija M. Petrović, čije ime danas nosi gradska biblioteka. Ovaj intelektualac, studirao u Americi, nakon mučenja streljan je u logoru Banjica.

Naredba o vešanju šest komunista

Stradali su i gimnazijalci komunisti, od kojih su neki obešeni na ulici. Nepoželjni su bili i đaci Jevreji, pa tako u jednom dopisu Ministarstvu prosvete, direktor Gimnazije pita da li se njima dozvoljava upis, ili se zabranjuje kao prethodne godine.

Polazak Požarevljana u rat Foto D. Novković

Iz arhivskih dokumenata saznaje se da su tokom okupacije brojni građani, zbog gladi, ispred Načelstva molili za hranu. Zato je uvedena slobodna prodaja voća i povrća, ali su im cene odmah skočile tri do četiri puta.

Nemci rekviriraju stoku

Osim dokumenata, na panoima su i fotografije, na kojima su prikazani ulični protesti, borci „prvopozivci“ koji kreću u rat, žetva pšenice, partizani nakon oslobođenja grada...

Objava o odmazdi


Izložba o životu u okupiranom Požarevcu može se pogledati do 18. decembra, u Gradskoj galeriji savremene umetnosti.

Demonstracije u Požarevcu

AUTORI

Izložba je priređena povodom obeležavanja 75 godina od oslobođenja u Drugom svetskom ratu, a njeni autori su Jasmina Živković i Slobodanka Cvetković. Prikazana dokumenta i fotografije pripadaju arhivima Požarevca, Srbije i Ministarstva odbrane.