Srpkinja počiva u Srbiji

POŽAREVAC - Sporenja oko prenosa moštiju Milice Stojadinović Srpkinje, koja traju čitav vek, ponovo su aktualizovana. Mnogi poštovaoci Vrdničke vile smatraju da bi njene posmrtne ostatke trebalo izmestiti sa požarevačkog groblja i sahraniti u porti crkve na Fruškoj gori - pored groba njenog oca, prote Vasilija, čime bi bio “ispravljen nemar njenog roda”.
- Ideja da se kosti prve srpske pesnikinje prenesu u zavičaj tipična je srpska zahvalnica posle sto i više godina - izjavio romanopisac Željko Marković, rodom iz Vrdnika.
Na skupu književnih stvaralaca, u okviru manifestacije “Milici u pohode”, čula su se i drugačija mišljenja.
- Požarevac je srpski grad i o grobu brine na dostojan način - kaže pesnik iz ove varoši, Aleksandar Lukić. - Grad je, pre desetak godina, Milici podigao spomenik u Sunčanom parku, pored Milene Pavlović Barili, Žanke Stokić i Milivoja Živanovića, pa sam ubeđen da njene posmrtne ostatke ne treba uznemiravati.
Sličnog mišljenja je i Milan Nenadić iz Petrovaradina, dobitnik ovogodišnje književne nagrade “Milica Stojadinović Srpkinja”.
- Najpre, Vrdnik nije daleko od Požarevca i obrnuto, a drugo, zbog samog nadimka, koji je s ponosom nosila, apsolutno je svejedno da li će biti na Fruškoj gori ili u Požarevcu...
Ipak, inicijativu za prenos podržavaju i pojedini crkveni velikodostojnici.
- Još 1907. godine, Odbor beogradskih devojaka pokrenuo je niz akcija za podizanje spomenika “Vrdničkoj vili” - objasnio je sveštenik iz Vrdnika, jerej Darko Jelić, nadajući se da će joj se rod, makar i vek i po posle smrti, konačno odužiti, a da će on blagosloviti prenos i polaganje zemnih ostataka pesnikinje u porti crkve.
Vladimir Ris, rukovodilac Odeljenja za kulturno-umetničke manifestacije Zavoda za kulturu Vojvodine u Novom Sadu, kaže da u Vrdniku postoji spomenik Milici Stojadinović Srpkinji, koji se nalazi u okviru manastira, ali nije na manastirskom imanju, već neposredno pored njega.
- U procesu privatizacije, to će pripasti nekome, pa je namera da se taj spomenik premesti u portu manastira i tako trajno zaštiti. Mislim da ideja o premeštanju Miličinih posmrtnih ostataka ne živi u Novom Sadu i da to nije put kojim treba ići. Mi slavimo, pamtimo i čuvamo njeno ime i delo kroz manifestaciju “Milici u pohode” i, već 12 godina, dodeljujemo književnu nagradu za književno delo izdato na srpskom jeziku između dva susreta - zaključuje Ris.

POŠTOVANA ŽELJA PORODICE
MILICA Stojadinović Srpkinja umrla je 1878. godine, na pločniku ispred podruma u kojem je živela, u Savamali. Sahranjena je, o trošku grada Beograda, kod crkve svetog Marka, a posle 27 godina njeni posmrtni ostaci preneti su u Požarevac, gde je u to vreme živeo i službovao kao profesor njen brat Ljubomir.
Po želji familije, 1905. godine, preneta je u porodičnu grobnicu Stojadinovića.

NESUĐENA CRNOGORSKA KNEGINJA
POZNAVAOCI ličnosti i dela ove šarmantne intelektualke kažu da se radi o prvoj srpskoj književnici u modernom značenju, prvoj ženi ratnom reporteru u svetu, prvoj srpskoj gitaristkinji i najobrazovanijoj dami svog doba u Vojvodini. Pesnik i vladika Petar Drugi Petrović Njegoš posvetio joj je najlepšu srpsku elegiju “Noć skuplja vijeka” i zapisao je: “Ja pojeta i ona pojeta. Da nijesam kaluđer, eto kneginje Crnoj Gori!”