GROCKU KRASE VAROŠKE KUĆE: Po broju zaštićenih starih domova najviše se izdvaja teritorija lokalne samouprave na Dunavu

J. DINČIĆ

01. 11. 2020. u 14:20

STARIH varoških kuća, koje su zaštićene kao spomenici kulture, po poslednjim urađenim popisima Zavoda za zaštitu spomenika, najviše ima na teritoriji opštine Grocka.

ГРОЦКУ КРАСЕ ВАРОШКЕ КУЋЕ: По броју заштићених старих домова највише се издваја територија локалне самоуправе на Дунаву

Foto GO Grocka

Ukupno ih je 14 i to su zaštićeni pojedinačni stambeni objekti, koji se nalaze u nekadašnjim čaršijskim sokacima, a nazive nose po porodicama kojima su generacijama pripadali.

U vrhu spiska svakako je Rančićeva kuća, danas galerijski prostor Centra za kulturu, zatim Karapašićeva i Teomirovićeva kuća u Zlatiborskoj ulici. Cincarska kuća podignuta u prvoj polovini 19. veka, danas je smeštena u Ulici 17. oktobar, a u istoj ulici su i Vlajkovićeva i Popovića kuća. Ulicu hajduk Stanka krase Božića, Topalovića i Markovića kuća. Samo nekoliko ulica dalje, u Bulevaru revolucije, smeštena je Panića kuća, dok je Ulica Dimitrija Tucovića poznata po Smiljanića kući. Značajniji sačuvani objekti u okviru zaštićene ambijentalne celine su Apostolovićeva kuća iz sredine 18. veka, za koju se priča da je bila han, ali i Nišlićeva kuća i Savića mehana sa početka 19. veka. U pojedinim i danas žive porodice naslednika, dok su neke odavno ostale bez svojih vlasnika.

STARINA Karapašićeva kuća, Foto GO Grocka

- Ove kuće, stare su više od 200 godina, pokazuju veštinu narodnih graditelja koji su od drvenih konstrukcija, bez ijednog eksera stvarali zdanja koja traju do danas - objašnjava za "Novosti" Zorica Atić, direktorka Centra za kulturu Grocka. - Starije su od većine sačuvanih građevina u srcu Beograda, iako su zidane od laganih, materijala hrastovih greda povezivanih pleterom, pri čemu su zidovi ispunjavani mešavinom slame i blata.

KASNORIMSKA GROBNICA

U NASELJU Brestovik, koje je poznato po vinogradarima, ističe se Kasnorimska grobnica, otkrivena krajem 19. veka. Ovo je jedina antička grobnica na teritoriji Beograda, a u toku je obnova nakon 56 godina. Saradnjom Arheološkog instituta u Beogradu, gradskog i republičkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture urađen je predlog projekta konzervacije i restauracije, a cilj je zaštita arhitekture i zidnog slikarstva ovog jedinstvenog zdanja.

U Grockoj je na arheološkom lokalitetu Dubočaj otkrivena i prva antička vila rustika u Srbiji, kao i neolitsko naselje starčevačke kulture. Uže jezgro stare varoši, Bulevar oslobođenja, predstavlja prostornu kulturno-istorijsku celinu nazvanu "Gročanska čaršija", uz koju se formiralo prvobitno naselje.

- Čaršija je srce stare varoši i najstarija gročanska ulica, koja je druga po redu zaštićena prostorna celina na teritoriji Beograda, odmah iza Knez Mihailove ulice - dodaje naša sagovornica. - Po svojoj važnosti u rangu je sa Kosančićevim vencem i starim jezgrom Zemuna, i to kao zaštićena ambijentalna celina.

NEIMARSTVO Nišlićeva kuća jedan je od značajnijih sačuvanih objekata

Foto GO Grocka

Jednim delom je pešačka zona, a 2016. godine je u potpunosti rekonstruisana, kada su u ulicu vraćeni i nekadašnji drvoredi, koji su danas zaštitni znak šetališta.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (0)