Srbija

NEMI ČUVARI ZAVETA SLOBODE: U kraljevačkom kraju 57 spomenika posvećeno žrtvama i herojima Prvog svetskog rata

Goran Ćirović

19. 02. 2026. u 07:00

Google Dodaj Novosti kao svoj Google izvor

NA području kraljevačkog kraja ukupno 57 monumentalnih spomenika figuralnog oblika posvećeno je sećanju na žrtve i heroje Prvog svetskog rata kojima su se meštani i potomci bar malo odužili svojim precima poginulim za slobodu otadžbine i naroda.

НЕМИ ЧУВАРИ ЗАВЕТА СЛОБОДЕ: У краљевачком крају 57 споменика посвећено жртвама и херојима Првог светског рата

G.Šljivić

Jedan od njih je i svakako impozantni Spomenik srpskim ratnicima u centru Kraljeva, popularni "Milutin", obeležje junacima stradalim u balkanskim i Prvom svetskom ratu, a istovemeno jedinstven i prepoznatljiv simbol grada na Ibru.

Ideja o njegovom podizanju datira iz 1913. godine, a po završetku Prvog svetskog rata ponovo je postala aktuelna zbog velikog broja poginulih ratnika iz kraljevačkog kraja. Izgrađen je 1934. po uzoru na Spomen-kosturnicu branilaca Beograda, ali je 1960. iz centra grada preseljen na ovdašnje groblje.

- Tu se nalazio sve do 1982. kada je nakon referenduma, voljom većine Kraljevčana, vraćen na centralni trg gde i danas ponosno čuva stražu - kaže dr Milan Matijević, precizni hroničar istorije kraljevačkog kraja i autor knjige "Kraljevački spomenici - Soluncima u slavu".

S druge strne, prema njegovim rečima, jedno monumentalno spomen-zdanje, malo poznato široj javnosti, nalazi se u podnožju Gledićkih planina, u porti Crkve Svete Angeline Srpske u selu Zakuta, na samoj granici opštine Knić i grada Kraljeva. Tu su položene kosti hrabrih meštana ovog i okolnih sela Petropolje i Sibnica, poginulih u Prvom svetskom ratu.

Sačuvati zdanja od zaborava

ISTRAŽIVAČKI timarodnog muzeja u Kraljevu od 2023. godine sprovodi obiman, dugoročan projekat čišćenja i fotografisanja nadgrobnih i spomenika krajputaša posvećenih meštanima kraljevačkog kraja poginulim u dva Balkanska i Prvom svetskom ratu. Cilj projekta je da se ova zdanja sačuvaju od zaborava, a još više od nemara i zuba vremena.

- Ovaj kameni spomenik sa uklesanim imenima poginulih meštana podignut je 1927. godine zahvaljujući novčanim sredstvima koje su prikupili preživeli "solunci" ovog kraja, kao i familije nastradalih, nestalih i preminulih ratnika - pojašnjava Matijević.

A, osim po velikom broju monumentalnih spomenika, kraljevački kraj prednjači u Srbiji i po broju krajputaša podignutih između dva velika rata. Država je tada, prema Matijevićevim rečima, bila siromašna i obeležja u čast poginulih podizala su se isključivo iz priloga građana i meštana, preživelih saboraca, imućnijih trgovaca, ili preživelih srodnika i rođaka.

Preporučujemo

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Klikni na zvezdicu u gornjem desnom uglu i zaprati Novosti na Google News platformi

Novosti Google News
Tagovi

Drugi pišu

Pročitajte više

Komentari (0)

Ostavi komentar

Najnovije iz rubrike

ČAČAK SE SPAJA SA MORAVSKIM KORIDOROM: Novom saobraćajnicom u Konjevićima, do kraja juna, direktno povezivanje grada
Srbija

0 1

ČAČAK SE SPAJA SA MORAVSKIM KORIDOROM: Novom saobraćajnicom u Konjevićima, do kraja juna, direktno povezivanje grada

GRAĐANE Čačka do Vidovdana očekuje završetak još jednog kapitalnog infrastrukturnog projekta, jer će Moravski koridor biti direktno povezan sa gradom preko potpuno nove saobraćajnice u Konjevićima. Radovi na deonici dugoj 220 metara, koja spaja Bulevar Tanaska Rajića sa novom naplatnom rampom, odvijaju se planiranom dinamikom, a kompletan završetak posla predviđen je za kraj juna.

06. 06. 2026. u 07:00

Politika
Tenis
Fudbal
CEO IZRAEL U ŠOKU: Ne može da veruje šta se dešava u Tirani! (VIDEO)

CEO IZRAEL U ŠOKU: Ne može da veruje šta se dešava u Tirani! (VIDEO)