Srbija

NEMI ČUVARI ZAVETA SLOBODE: U kraljevačkom kraju 57 spomenika posvećeno žrtvama i herojima Prvog svetskog rata

Goran Ćirović

19. 02. 2026. u 07:00

NA području kraljevačkog kraja ukupno 57 monumentalnih spomenika figuralnog oblika posvećeno je sećanju na žrtve i heroje Prvog svetskog rata kojima su se meštani i potomci bar malo odužili svojim precima poginulim za slobodu otadžbine i naroda.

НЕМИ ЧУВАРИ ЗАВЕТА СЛОБОДЕ: У краљевачком крају 57 споменика посвећено жртвама и херојима Првог светског рата

Jedan od njih je i svakako impozantni Spomenik srpskim ratnicima u centru Kraljeva, popularni "Milutin", obeležje junacima stradalim u balkanskim i Prvom svetskom ratu, a istovemeno jedinstven i prepoznatljiv simbol grada na Ibru.

Ideja o njegovom podizanju datira iz 1913. godine, a po završetku Prvog svetskog rata ponovo je postala aktuelna zbog velikog broja poginulih ratnika iz kraljevačkog kraja. Izgrađen je 1934. po uzoru na Spomen-kosturnicu branilaca Beograda, ali je 1960. iz centra grada preseljen na ovdašnje groblje.

- Tu se nalazio sve do 1982. kada je nakon referenduma, voljom većine Kraljevčana, vraćen na centralni trg gde i danas ponosno čuva stražu - kaže dr Milan Matijević, precizni hroničar istorije kraljevačkog kraja i autor knjige "Kraljevački spomenici - Soluncima u slavu".

S druge strne, prema njegovim rečima, jedno monumentalno spomen-zdanje, malo poznato široj javnosti, nalazi se u podnožju Gledićkih planina, u porti Crkve Svete Angeline Srpske u selu Zakuta, na samoj granici opštine Knić i grada Kraljeva. Tu su položene kosti hrabrih meštana ovog i okolnih sela Petropolje i Sibnica, poginulih u Prvom svetskom ratu.

Sačuvati zdanja od zaborava

ISTRAŽIVAČKI timarodnog muzeja u Kraljevu od 2023. godine sprovodi obiman, dugoročan projekat čišćenja i fotografisanja nadgrobnih i spomenika krajputaša posvećenih meštanima kraljevačkog kraja poginulim u dva Balkanska i Prvom svetskom ratu. Cilj projekta je da se ova zdanja sačuvaju od zaborava, a još više od nemara i zuba vremena.

- Ovaj kameni spomenik sa uklesanim imenima poginulih meštana podignut je 1927. godine zahvaljujući novčanim sredstvima koje su prikupili preživeli "solunci" ovog kraja, kao i familije nastradalih, nestalih i preminulih ratnika - pojašnjava Matijević.

A, osim po velikom broju monumentalnih spomenika, kraljevački kraj prednjači u Srbiji i po broju krajputaša podignutih između dva velika rata. Država je tada, prema Matijevićevim rečima, bila siromašna i obeležja u čast poginulih podizala su se isključivo iz priloga građana i meštana, preživelih saboraca, imućnijih trgovaca, ili preživelih srodnika i rođaka.

25. 07. 2026. u 10:44

Ekonomija

Poslodavac može da pomeri već odobren godišnji odmor, ali samo pod ovim uslovima: Evo šta kaže zakon

2026-07-21 14:01:00

Svet

Razorno nevreme pogodilo Čile: Desetoro poginulih, hiljade pogođenih, u toku masovne evakuacije

2026-07-21 09:48:00

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Klikni na zvezdicu u gornjem desnom uglu i zaprati Novosti na Google News platformi

NESTAO PRE 20 GODINA, PRONAĐEN MRTAV U ŠIBLJU: Telo identifikovano po zubima, MISTERIJA i dalje nije rešena

Svet

0 0

NESTAO PRE 20 GODINA, PRONAĐEN MRTAV U ŠIBLjU: Telo identifikovano po zubima, MISTERIJA i dalje nije rešena

Rasel Skozi, IT stručnjak iz Velsa koji je nestao 2002. godine, pronađen je mrtav posle više od 20 godina u gustom šiblju nedaleko od Svonsija. Njegovi posmrtni ostaci identifikovani su pomoću stomatoloških kartona, ali...

24. 07. 2026. u 16:35 >> 17:07

HITNO UPOZORENJE ZA VOZAČE U SRBIJI: Opozvana dva popularna Nissan modela zbog rizika od požara i povreda

Društvo

0 10

HITNO UPOZORENjE ZA VOZAČE U SRBIJI: Opozvana dva popularna Nissan modela zbog rizika od požara i povreda

NA sajtu sistema NEPRO objavljen je opoziv dva modela putničkih vozila marke Nissan zbog bezbednosnih rizika koji mogu dovesti do povreda korisnika, odnosno povećanog rizika od požara.

24. 07. 2026. u 16:00