SPASLI 170 UMETNIČKIH DELA: Grad Pirot postao vlasnik kolekcije fabrike "Prvi maj"

V. ĆIRIĆ

03. 08. 2022. u 08:15

PIROT je verovatno među retkim srpskim gradovima koji je svoje kulturno nasleđe značajno obogatio.

СПАСЛИ 170 УМЕТНИЧКИХ ДЕЛА: Град Пирот постао власник колекције фабрике Први мај

Direktorka Radmila Vlatković brine o blagu, Foto V. Ćirić

Kupovinom prvomajskih umetničkih dela koja su krasila enterijer i eksterijer nekadašnjeg giganta SFRJ, koji je posle raznih privatizacija otišao u istoriju, spaseno je preko 170 umetničkih dela: slika, grafika, skulptura, tapiserija, vitraža, mozaika, koji su nastali u ateljeima vrhunskih umetnika druge polovine prošlog veka. Osim što su fizički spasena i sačuvana umetnička dela, ona svedoče i o epohi u kojoj su nastala, trendovima u raznim oblastima stvaralaštva.

Istoričarka umetnosti Radmila Vlatković, inače direktorka pirotske Galerije, koja je svih minulih godina brinula o ovim umetničkim delima i vodila evidenciju, kaže da je ovaj veliki poduhvat grada za svaku pohvalu i doprinos kulturi odosno umetnosti.

- Pomenuta umetnička dela, od kojih smo neka preuzeli, naći će se u gradskoj Galeriji.

"Žena i muzika" Dominik Labov, Foto V. Ćirić

Već na jesen planiramo da organizujemo izložbu slika i grafika iz "Prvog maja", kako bismo gradu predstavili ogromno umetničko stvaralaštvo. Slike i grafike koje smo preuzeli uredno su smeštene po propisima struke - kaže Vlatkovićeva, koju je grad postavio na čelo Komisije sa zadatkom da predlaže na koji će se način čuvati dela i kako će, na primer skulpture biti razmeštene po gradu.

Neke skulpture su već locirane u strogom centru, druge će krasiti prostor srednjovekovne tvrđave, pojedina reprezentativna dela naći će se oko novog kupališta, dok će ostala biti tematski postavljene po raznim delovima grada ili u Domu vojske, koji je sada u vlasništvu grada - kaže Vlatkovićeva.

- Među 170 umetničkih dela nalazi se 11 mozaika, 36 skulptura, jedan vitraž, 14 tapiserija, 110 slika i grafika. Veliki broj umetničkih dela, nažalost, stradao je u velikom požaru 1991. godine, kada su nepovratno uništene tapiserije velikih formata.

"Zec" Klod Lost, Foto V. Ćirić

Umetnička kolekcija "Prvog maja" formirana je od 1968. do 1991. godine, ostvarenja su naručivana ili su nastala u raznim likovnim kolonijama i na smotrama poput "Mermer u zvuci". Najveći broj skuptura je rađen u belom mermeru, mesingu, kamenu, čeliku, gipsu, ali i drugim materijalima - navodi Radmila Vlatković.

Da će grad imati najveću galeriju na otvorenom ili druga ostvarenja, garantuju i imena umetnika koji su radili za "Prvi maj" u vreme kad je na čelu te prestižne kompanije bio legendarni Dragan Nikolić. Umetniča dela kupljena su u paketu, na aukciji zajedno sa hotelom "Stadion", koji je takođe bio u vlasništvu "Prvog maja", i to za oko 25 miliona dinara. U nekoliko privatizacija koje su se desile poslednjih dvadesetak godina, niko od novih vlasnika nije bio zainteresovan za umetnička dela.

SLIKARI

OD slikara su u zbirci "Prvog maja" zastupljeni Sava Stojkov, Mića Popović, Milan Konjović, Boža Prodanović, Nikola Graovac, Miodrag Nagorni, Josip Pašćan, Branko Miljuš, Zuko DŽumhur, Lidija Macura, Zoran Stošić Vranjski, Radomir Antić. Dela su naručivana i kupovana i od lokalnih umetnika, kao što su Antonije Milošević, Petar Đorđević, Vukašin Đorđević, Jovica i Ozrenka Ilić i drugi - priča Radmila Vlatković.

"Suza" Kangiro Uzuma, Foto V. Ćirić

VAJARI

MEĐU mnogobrojnim umetnicima čije su skulpture u ovoj kolekciji su Matija Vuković, Dušan DŽamonja, Jovan Soldatović, Milena Lah, Dragan Mileusnić, Lazar Vujaklija, Uroš Kostić, Jovan Kratohvil, kao i stranci Gaspar de Jaga, Dominik Labovi, Mahmud Musa, Kengiro Azuma. Milan Konjović, Franc Slana, Ivan Prica, Milivoj Nikolajević, Stojan Ćelić, Mladen Srbinović, Boško Petrović su, pored ostalih, zastupljeni tapiserijama.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije

Komentari (0)

LEGLA NA HAUBU AUTA U POKRETU: Snimak iz Beograda zaprepastio mreže (VIDEO)