MACOLOM UDARILI PO ISTORIJI: Oštećeno arheološko nalazište iz rimskog doba Anine
Za sada nepoznati počinilac, ili više njih, oštetio je Anine, jedno od najznačajnijih kasnoantičkih rimskih nalazišta u Srbiji iz trećeg i četvrtog veka, koje se nalazi u Ćelijama nedaleko od Lajkovca.
foto zavod za zaštitu spomenika Valjevo
Kameni delovi rekonstruisanih rimskih građevina teškim predmetom razbijeni su u paramparčad, a način iskopavanja, raspored i dimenzije rupa ukazuju da je lokalitet bio pretraživan pomoću detektora metala.
Zavod za zaštitu spomenika kulture “Valjevo” podneo je krivičnu prijavu Osnovnom javnom tužilaštvu u Valjevu, zbog neovlašćenog izvođenja arheoloških radova i oštećenja tuđe stvari. Pričinjena je, kako se navodi, znatna materijalna šteta na konzervatorsko-restauratorskim radovima, te narušena autentičnost i prezentacija lokaliteta, što predstavlja nenadoknadiv gubitak naučnih podataka.
Već bile na meti
Nekoliko puta lokalitet, koji se prostire na oko 40 hektara, kilometar od ušća reke Ljig u Kolubaru, bio je na meti arheologa-amatera, te onih koji su po svemu sudeći očekivali da nađu dragocenosti. Zanimljivo je da su Ćelijanci odvajkada kamenje koristili u izgradnju letnjih kuhinja, podzida, temelja, čak i svinjaca, ne sluteći da su u pitanju ostaci raskošne građevine iz rimskog doba! Arheolozi su na lokalitetu pronašli veću količinu novca, razne predmete, među kojima i kamenu glavu lava, a istraživanja su pokazala da je zgrada u svim prostorijama imala i sistem za grejanje toplim vazduhom!
- Oštećenja su uočena prilikom redovnog obilaska “Anina”, najviše na delu lokaliteta koji je prethodnih godina rekonstruisan i konzerviran – kaže Radivoje Arsić, arheolog Zavoda za zaštitu spomenika “Valjevo” u Valjevu. U delu koji nije konzerviran, uočeno je više iskopanih rupa, širokih od 30 centimetara do jednog metra. Duboke su od 30 do 40 centimetara, a oštećena je i kaldrmisana staza kojom se dolazi do Anina. Sve ukazuje na neovlašćeno pretraživanje upotrebom detektora metala pri čemu je lokalitet prekopvan bez odobrenja nadležne ustanove.
U Zavodu za zaštitu spomenika ističu da na prodavnici pored Ibarske magistrale, kod skretanja za Anine, postoji sigurnosna kamera, koja pokriva i prilazni put. Pregled snimaka po svemu sudeći mogao bi da pomogne otkrivanju počinilaca...
- Anine pre oko 1.700 godina nisu bile obična vila, ili selo, već sabirni centar, veliki ambar za prikupljanje i čuvanje hrane iz Šumadije i Kolubare za rimsku vojsku na Dunavu – objašnjava Arsić. - Od kada je otkriven 2008. godine, lokalitet su sistematski istražili arheolozi Zavoda za zaštitu spomenika kulture Valjevo i zaštićen je kao kulturno dobro.