„ISKRE SJAJA IZ PEPELA“: Izložba o restauraciji i konzervaciji ikonostasa SPC Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu

Izložba je otvorena u okviru Nedelje pravoslavlja, u organizaciji Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture i Eparhije temišvarske, pod pokroviteljstvom Pokrajinske vlade AP Vojvodine.

Tom prilikom mitropolit budimski i temišvarski Lukijan uručio je predsednici Maji Gojković orden Srpske pravoslavne eparhije temišvarske kao priznanje za podršku u obnovi Srpske pravoslavne crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu.

Predsednica Gojković je istakla da sa iskrenom zahvalnošću prima ovo visoko priznanje od mitropolita Lukijana, koje ne doživljava samo kao lično, već pre svega kao potvrdu dobre i sadržajne saradnje između Pokrajinske vlade i Eparhije temišvarske, utemeljene na poverenju, međusobnom poštovanju i zajedničkoj brizi za srpski narod.

- Naša zajednička nastojanja usmerena su ka očuvanju duhovnog, kulturnog i nacionalnog identiteta Srba, gde god da žive. U tome je uloga Crkve nemerljiva, a institucionalna podrška koju pruža Pokrajinska vlada predstavlja i obavezu i odgovornost- rekla je predsednica Gojković.

Ona je takođe istakla da Temišvar zauzima posebno mesto u istoriji srpskog naroda.

- To je grad snažne duhovne i kulturne tradicije, grad u kome su Srbi ostavili dubok trag, grad koji je kroz vekove bio utočište, oslonac i rasadnik prosvete i nacionalne svesti. Upravo zato srpska zajednica u Temišvaru danas predstavlja živi most između prošlosti i budućnosti, između matice i dijaspore“, izjavila je predsednica i poručila da će Pokrajinska vlada i ubuduće biti pouzdan partner Eparhiji i srpskoj zajednici u Rumuniji, posvećena očuvanju našeg nasleđa i jačanju naših veza.

Crkva Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu izgrađena je 1768. godine. Ikonostas duborezan u periodu između 1768. i 1771. i ikonopisan 1771. godine izuzetno je vredno ostvarenje srpske barokne crkvene umetnosti i rad je nepoznatih rezbara i ikonopisca Dimitrija Popovića.

Izuzetnost likovnih i kompozicijskih rešenja ikonostasa rano je prepoznata i visoko vrednovana i u srpskoj literaturi i u rumunskom sistemu zaštite kulturne baštine. Oslikani zidovi i svodovi čakovačke crkve, rad Stevana Aleksića s početka 20. veka, takođe predstavljaju izuzetnu vrednost za istoriju umetnosti.

U aprilu 2004. godine Srpsku pravoslavnu crkvu Uspenja Presvete Bogorodice u Čakovu zahvatio je požar koji je teško oštetio ikonostas. Nepovratno je stradalo više od trećine oltarske pregrade, oštećene su i preostale ikone, zidovi i svodovi crkve.

Konzervatori Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture otpočeli su radove na sanaciji i rekonstrukciji 2023. godine. Izložba „Iskre sjaja iz pepela“ osmišljena je tako da posetioce provede kroz svet konzervacije i restauracije ikonostasa, predstavljajući proces vaskrsavanja ovog dragulja srpske crkvene umetnosti 18. veka.

Ova postavka nije samo predstavljanje trenutnog stanja, već i svesti i spremnosti da se važan poduhvat zaštite, obnove i negovanja srpske kulturne baštine u matici i dijaspori nastavi i podrži.

Izložbu je otvorio vikarni episkop rumunski Pajsije, a na otvaranju se obratio istoričar umetnosti Dejan Radovanović, koji je istakao da je ovaj ranjeni ikonostas više od dva veka pronosio važne liturgijske pouke.