KOLEKTIVNA ISPOVEST O SRPSKOM STRADANJU: Završeno snimanje istorijskog dokumentarca "Svjedok"

Vladimir Mitrić

12. 04. 2024. u 18:28

SNIMANjE istorijsko-dokumentarnog filma "Svjedok" o stradanju srpskog naroda tokom ratnih dešavanja devedesetih godina na prostoru bivše Jugoslavije, nakon višegodišnjih priprema i dvogodišnje faze produkcije je završeno, potvrdio je "Novostima" reditelj Denis Bojić.

Foto: Printskrin

Ostvarenje, prvobitno zamišljeno kao svedočanstvo specijaliste sudske medicine profesora dr Zorana Stankovića, nakon smrti čuvenog patologa, nekadašnjeg načelnika Vojnomedicinske akademije u Beogradu, koji je bio i ministar zdravlja, ministar odbrane Srbije i predsednik Koordinacionog tela za Preševo, Bujanovac i Medveđu, promenilo je formu, ali ne i suštinu. Ogoljena surova istina o stradanju Srba, prikazana kroz ratni put i istorijski portret prof. dr Stankovića, ugledaće svetlost dana do kraja 2024.

- Film predstavlja svojevrsnu kolektivnu ispovest srpskog naroda o njegovom stradanju, istovremeno i priču o čoveku koji se igrom sudbine našao u vihoru ratnih dešavanja, čoveku koji je radeći časno svoj posao, na sebe i kroz sebe preuzeo svedočanstvo o užasima rata. Radeći na više od 50 masovnih grobnica širom bivše SFRJ i obdukcije više od 7.500 stradalih, prof. Stanković jedina je osoba koja je na ovakav način svedočila o razmerama stradanja srpskog naroda. Ujedno, ovo je istorijski presek koji kroz filmski izraz u velikoj meri objedinjuje mapu stradanja srpskog naroda - kaže Bojić.

Samo na teritoriji Bosne i Hercegovine dr Zoran Stanković je radio ekshumacije i obdukcije na više od trideset masovnih i pojedinačnih grobnica, i to na lokalitetima Sarajeva, Tuzle, Sokoca, Pala, Mostara, Bileće, Trebinja, Nevesinja, Kamenice, Zvornika, Skelana, Šekovića, Kravice, Srebrenice, Bratunca, Sandića, Rogatice, Milića, Brčkog, Broda, Ugljevika, Priboja kod Lopara, Kupresa, Bihaća i Mrkonjić Grada.

Svedočanstvo prof. Stankovića koji je u Haškom tribunalu bio svedok-ekspert u slučajevima generala Krstića, zatim Milutinovića, Šainovića, Ojdanića, Pavkovića, Lazarevića, Lukića, Đorđevića, Mladića, Šešelja, podseća da je Haški tribunal u pojedinim slučajevima "oklevanjem da se pokrenu istražni procesi manipulisao brojem žrtava i dokumentacijom" o zločinima nad Srbima u Hrvatskoj, BiH i na Kosovu i Metohiji navodeći:

"Karla del Ponte mi nije odgovorila na pitanja o slučaju Gospić, o Medačkom džepu, 'Oluji', slučaju logora za Srbe u Hercegovini, masovnoj grobnici Lav u Sarajevu, optužnici za Aliju Izetbegovića i upotrebi municije sa osiromašenim uranijumom", reči su patologa Stankovića koje u "Svjedoku" imaju posebnu težinu.

Uz arhivski materijal, kao i svedočenja preživelih članova porodica žrtava, u filmu su učestvovali članovi porodice pokojnog dr Stankovića, kao i deo njegovog obdukcionog tima, mnogobrojni novinari, snimatelji, advokati.

- Film govori o tragičnim sudbinama članova porodica stradalih, o ličnim strahotama kroz koje su prolazili u procesima identifikacije - govori Bojić. - Svedoci smo da stradanja našeg naroda neće da vidi deo sveta i da ga ne vidi njihova pravda - kaže Bojić, ističući da je opšte poznato, s druge strane, žestoko osuđivanje Srba, na sudovima od Haga i Sarajeva, i oslobađanje onih, kod drugih, koje i oni sami, kroz dokaze njihove tajne službe smatraju za okorele ubice, zlikovce i kriminalce. Sve ovo me je inspirisalo da se latim ovog teškog, složenog, zahtevnog, ali časnog posla na kom sam istrajao, sa svojim saradnicima.

Ekipa filma

SCENARIO i režiju "Svjedoka" potpisuje Denis Bojić, direktor fotografije je Dejan Račić, montažer Ognjen Bogdanović, a glavni snimatelj Ljubomir Tešinić. Muziku je komponovao David Mastikosa.

Film je sniman na lokacijama pet masovnih grobnica gde su izvršeni zločini nad srpskim narodom - Kravica, Mrkonjić Grad, Brod, Jelačići i Zvornik. U filmu je dobrovoljno učestvovalo više od 8.000 ljudi, a reč je, mahom o članovima i prijateljima porodica poginulih i nestalih civila, vojnika VRS.

Osuda bez činjenica

OVO delo je, kako kaže autor, "globalni odgovor na višegodišnju, neosnovanu satanizaciju našeg naroda, podmetanja koja mu se čine":

- Reč je o osudi bez činjenica, čak i kolektivnih prikrivanja stradanja našeg roda, grubo ignorisanje svih naših žrtava i stradanja, počinjenih na najmonstruozniji mogući način.

Režiser Bojić posebno zahvaljuje porodici profesora Stankovića zato što je podržala i nastavila realizaciju filma, kao i Radio-televiziji Republike Srpske i Republičkom centru za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih:

- Svi oni su u punom kapacitetu stali iza jednog ovakvog istorijskog projekta.

Realizaciju filma pomoglo je Ministarstvo unutrašnjih poslova RS, organizacije i udruženja, načelnici i gradončelnici, opštinske i gradske uprave, mnogobrojna javna preduzeća.

Ukratko

Film je realizovan u koprodukciji Radio-televizije Republike Srpske i Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih, a scenario i režiju potpisuje nagrađivani režiser dokumentarnih filmova Denis Bojić.

Pogledajte više