DRONOVI UNIŠTAVAJU KOROV: Srbija i Hrvatska pokrenule zajednički projekat vredan gotovo pola miliona evera
INVAZIVNE biljke ne poznaju granice - brzo se šire, potiskuju domaće vrste i prave veliku štetu prirodi, ali i budžetima institucija koje brinu o zaštićenim područjima.
Foto: Fejsbuk
Upravo zato su Srbija i Hrvatska pokrenule zajednički projekat AInspec (HR-RS00236) koji će, u naredne dve godine, uz pomoć veštačke inteligencije i dronova pokušati da uništavanje "korova" bude brže, preciznije i efikasnije.
Budžet za definisanje "algoritma" za "Monitoring i upravljanje invazivnim biljnim vrstama uz pomoć veštačke inteligencije", kako je pun naziv ovog programa, iznosi 473.192 evra, od kojih je 402.213 evra iz fondova EU.
U okviru projekta biće razvijen sistem koji pomoću dronova i specijalnih kamera prepoznaje invazivne biljke, mapira njihovo širenje i omogućava precizno, ciljano hemijsko tretiranje samo na mestima gde je to neophodno. Na taj način se smanjuje upotreba hemikalija, štiti ostatak ekosistema i povećava efikasnost suzbijanja. Sistem će biti testiran u Specijalnom rezervatu prirode "Obedska bara" u Srbiji i na području ekološke mreže "Sava nizvodno od Hruščice" u Hrvatskoj.
Rano otkrivanje korova je ključno, a tradicionalne metode praćenja su spore, skupe i često nedovoljno precizne. Osim što su spore, zahtevaju mnogo rada i često ne daju rezultate u ranoj fazi širenja. Zbog toga, projekat "AInspec" uvodi savremeni sistem zasnovan na veštačkoj inteligenicji, dronovima i kamerama sa proširenim spektrom snimanja, koji omogućava brzo prepoznavanje problematičnih biljnih vrsta na terenu.
Cilj projekta, koji se odvija u sklopu programa prekogranične saradnje Interreg VI-A IPA III Hrvatska-Srbija 2021-2027, je da se primenom savremenih tehnologija omogući brže i preciznije otkrivanje i suzbijanje invazivnih biljnih vrsta u zaštićenim područjima. Ove vrste danas su jedan od najvećih izazova u zaštiti prirode u pograničnom području Srbije i Hrvatske, jer ugrožavaju biodiverzitet, narušavaju ravnotežu ekosistema i stvaraju dodatne troškove onima koji upravljaju prirodnim dobrima.
AMBROZIJA NA VRHU LISTE
U Srbiji ima više od 100 vrsta biljaka koje su stekle invazivni status, a taj broj se povećava kako se povremeno otkrivaju nove. Među najpoznatijim je, svakako, ambrorzija koja zadaje velike probleme u periodu cvetanja osobama koje imaju problem sa alergijama. Na spisku su bagrem, kiselo drovo, ukrasni bambus...Situacija u Hrvatskoj je drastičnija. U ovu kategoriju svrtsano je više od 600 vrsta. Na "čelu" je, kao i u Srbiji, ambrozija, slede pajasen, japanski dvornik, svinjski korov...
Projekat obuhvata mapiranje i monitoring invazivnih biljnih vrsta i terenska pilot-testiranja. Zaposleni u institucijama zaštite prirode proći će obuke za korišćenje novih tehnologija, a biće izrađene i preporuke za unapređenje upravljanja korovima. Poseban akcenat je stavljen na prekograničnu saradnju, jer se invazivne vrste šire bez obzira na administrativne granice. Zajedniči rad naučnika iz Srbije i Hrvatske omogućiće razmenu znanja, razvoj smernica i preporuka za one koji donose odluke, kao i dugoročnu primenu inovativnih rešenja u zaštiti prirode.
Vodeći partner je Fakultet tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu, a partneri su JP "Vojvodinašume" Petrovaradin, Fakultet elektrotehnike, računarstva i informacijskih tehnologija Osijek i Javna ustanova za upravljanje zaštićenim dijelovima prirode Vukovarsko-srijemske županije.