POBOLJŠAĆE KVALITET LEČENJA POSLE INFARKTA: PET skener meri i upalu u srcu
KARDIOLOZI - istraživači su razvili novu dijagnostičku metodu koja bi mogla potpuno da promeni način na koji se pacijenti leče nakon srčanog udara. Reč je o posebnom obliku PET snimanja, koje ne meri samo protok krvi ili oštećenje tkiva, već i nivo upale u samom srcu.
Foto: freepik.com
Za razliku od klasičnih metoda koje prate da li je arterija otvorena i koliko je mišić stradao, ova tehnologija otkriva kako se srce zapravo oporavlja na ćelijskom nivou. Upravo ta informacija, tvrde istraživači, može da pomogne lekarima da odluče koji pacijent zahteva agresivniju terapiju, a kome je dovoljan blaži oblik lečenja i nadzora.
Studiju je sproveo međunarodni tim lekara i naučnika sa Univerziteta Harvard, Imperial koledža London i Masačusets General Hospital, a rezultati su objavljeni na portalu EurekAlert.
Istraživanje je obuhvatilo više od 200 pacijenata koji su preživeli akutni infarkt miokarda, a praćeni su šest meseci nakon događaja. Korišćenjem nove PET metode, naučnici su otkrili da se kod dela pacijenata zadržava "tiha inflamacija" - skriveni upalni proces u srčanom mišiću, čak i kada su standardni nalazi izgledali uredno. Ti pacijenti kasnije su češće imali komplikacije poput slabljenja srčane funkcije, pojave aritmija i ponovnog srčanog udara.
- Do sada smo znali da upala ima ulogu u nastanku ateroskleroze, ali sada prvi put možemo da je vidimo direktno u srcu, i to u realnom vremenu - objasnio je dr Majkl Hanover, kardiolog sa Harvarda i jedan od autora studije. On je naglasio da je ova tehnologija posebno korisna zato što omogućava personalizovan pristup - da se terapija usmeri tačno prema stepenu oštećenja i aktivnosti upale kod svakog pacijenta.
Potpuni oporavak?
Za mnoge stručnjake širom sveta, ovo istraživanje označava početak nove ere u kardiologiji, u kojoj će praćenje upale i imunološkog odgovora biti jednako važno kao i praćenje krvnog pritiska i holesterola. Ako se trend nastavi, u budućnosti bi srčani udar mogao postati bolest od koje se potpuno oporavlja.
PET skener koristi radioaktivnu supstancu koja se vezuje za upalne ćelije u srcu. Kada se te ćelije pojave u većem broju, skener to registruje kao "vruće tačke" - mesta gde je upala najaktivnija. Na osnovu tih podataka, lekari mogu proceniti da li je rizik od novih oštećenja visok ili nizak. Ono što ovu metodu izdvaja jeste činjenica da može predvideti tok oporavka mnogo preciznije od dosadašnjih dijagnostičkih alata.
- Umesto da čekamo da se srce pogorša, sada možemo reagovati unapred - kaže dr Hanover. - To znači da se pacijentu može promeniti terapija dok je još u stabilnom stanju - čime se sprečavaju kasniji problemi.
Srčani udar i dalje je vodeći uzrok smrti u svetu, ali i u Srbiji. Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, od posledica kardiovaskularnih bolesti godišnje umre više od 17 miliona ljudi, dok se u Srbiji procenjuje da svaka druga smrt ima uzrok u bolesti srca i krvnih sudova. Uvođenje novih tehnologija, poput ove, moglo bi da značajno smanji smrtnost, ali i da poboljša kvalitet života nakon infarkta. Pacijenti koji bi bili identifikovani kao visokorizični mogli bi da dobiju ciljane antiinflamatorne lekove ili da budu pažljivije praćeni u prvim mesecima posle događaja. Stručnjaci, međutim, upozoravaju da je metoda još u fazi ispitivanja i da su potrebne dodatne studije pre nego što se uvede u rutinsku praksu. Takođe, sama PET tehnologija je skupa i nije dostupna u svim bolnicama, što bi moglo da ograniči primenu, naročito u zemljama sa slabijim zdravstvenim budžetom. Ipak, rezultati su ohrabrujući. Ako se potvrde i u većim kliničkim ispitivanjima, nova metoda mogla bi da postane standardni deo procene nakon infarkta - isto kao što su danas EKG ili ultrazvuk.
- Svaki napredak koji nam pomaže da razumemo kako se srce oporavlja je korak bliže ka personalizovanoj medicini - zaključuje dr Hanover. - Naš cilj je da nijedan pacijent ne bude izgubljen zato što nismo prepoznali opasnost na vreme.