DA stereotip o tome kako mladi ljudi ne vole nacionalnu istoriju nema uvek utemeljenje, potvrdila je i večerašnje predavanje u Kulturnom centru Novog Sada o srpskom despotu Stefanu Lazareviću - vitezu, pesniku i svetitelju.

Pred brojnom publikom u kojoj su dominirali upravo pripadnici mlađe generacije, autor tribine docent dr Boris Stojkovski naglasio je da, uz brojne važne godišnjice koje se obeležavaju ovih godina, značajno mesto zauzima i jubilej šest vekova manastira Manasija, poznatog i pod imenom Resava.


Pročitajte još: NOVOSAĐANE ZANIMA MASONERIJA: Tribina o "zidarima" privukla pažnju


Reč je o biseru srpske srednjovekovne arhitekture, duhovnosti i kulture koji je predstavljaojedno od središta države despota Stefana Lazarevića i njegovu zadužbinu.


- Ovaj srpski vladar, koji je državom upravljao u vreme neposredno posle Kosovske bitke (1389-1427), bio je jedna od najmarkantnijih ličnosti svog doba - naglasio je dr Stojkovski, uz naglasak da KCNS ovom tribinom praktično prvi u državi obeležava jubilej Manasije.

Smatra se da je knez, a kasnije despot Stefan Lazarević rođen oko 1377. godine. Bio je najstariji sin kneza Lazara i kneginje Milice. Presto je preuzeo kada je postao punoletan, a pošto je ostao bez oca, koji je izgubio život u Boju na Kosovu.

Stefan Lazarević bio je prvi među vitezovima Reda zmaja, a od ugarskog kralja, pored Beograda, dobio je i niz poseda na tlu cele Ugarske, posebno današnje Vojvodine. Bio je to period kada je Srbija morala da prizna vazalski odnos prema turskom sultanu Bajazitu, koji je već 1394. godine krenuo na veliki pohod na Vlašku da kazni tamošnjeg vojvodu Mirču, poznatog po buntovnosti prema Turcima.

Pročitajte još: Karađorđeva glava uvek bila „na panju“


Na kraju 14. i početkom 15. veka, Stefan Lazarević bio je najveći evropski vitez. Jedan od važnijih datuma srpske istorije bilo je rađanje srpske despotovine. U čuvenoj bici 1402. godine kod Angore (današnja Ankara), Turci su doživeli katastrofu u boju sa Mongolima. Sultan Bajazit je zarobljen. Komandovanjem jednim krilom vojske istakao se „cvet srpske elite 15. veka" knez Stefan Lazarević.

Po povratku iz ovog pohoda, on postaje despot pošto je sklopio brak sa Jelenom, rođakinjom Jovana Sedmog Paleologa, koji je bio suvladar vizantijskog cara Manojla Drugog. Kao bliskom carskom rođaku, Jovan Paleolog daje Stefanu titulu despota, drugu u rangu vizantijskih titula.

KULTURNI UZLET

SRPSKA despotovina, u doba mudrog vladara Stefana, ali i kasnije, bila je ekonomski izuzetno snažna država, a doživela je i veliki kulturni uzlet. Tom uzletu doprineo je i Stefan koji je bio izuzetno talentovan pesnik i pisac. Njegova dva najpoznatija dela su: „Slovo ljubve", pesnička poslanica i epitaf „Natpis na kosovskom mermernom stubu".