MAĐARSKA fondacija "Čuvari" i Vojno-kulturno-istorijsko udruženje iz Sent Andreje, kod Budimpešte, o svom trošku su počeli da restauriraju nemačko vojno ratno groblje u Beloj Crkvi, na kom su sahranjeni i poginuli austrougarski vojnici iz Prvog svetskog rata. Njihovi članovi su uz pomoć lokalnog stanovništva zasad obavili najgrublje radove, a do oktobra 2019. planiraju da završe kompletnu obnovu.

Pročitajte još: Vinfrid Volf - Ko je kriv za Prvi svetski rat?

Ovaj zaboravljeni memorijalni kompleks, koji je deo rimokatoličkog groblja, čine dve zasebne celine - kolektivna grobnica sa kamenim krstom, gde su sahranjeni poginuli ratnici iz Bele Crkve, kao i parcela sa grobovima nemačkih i austrougarskih vojnika. Među njima su i dobrovoljci iz Italije, koji su u Velikom ratu stradali na teritoriji naše zemlje. Sve to će, zahvaljujući Mađarima, biti obnovljeno.

- Ovo groblje je godinama bilo zapušteno, jer nema potomaka koji bi brinuli o spomenicima. Tamo gde je do juče bila prava šuma, sada su vidljivi metalni nadgrobni krstovi, jer je zajedničkom akcijom prokrčeno šiblje, a zemljište oko grobova iznivelisano - zadovoljna je Edit Fišer, animator rimokatoličke crkvene župe u Beloj Crkvi.

Prilikom krčenja, pronađena je i zakopana pločica sa imenom Bele Berenjija, mađarskog vojnika koji je tu sahranjen 28. decembra 1914. Inicijatori akcije se nadaju da će pronaći njegove potomke u Mađarskoj.

Pročitajte još: Sećanja na 2.443 junaka iz Župe

- Naše udruženje, koje pripada Ministarstvu odbrane Mađarske, već deset godina obnavlja ovakva groblja širom Evrope, kako bismo odali počast palim sunarodnicima, ali i pronašli vojnike iz oba rata, koji se vode kao nestali. Najviše smo radili u Ukrajini, a ovo je prvo koje uređujemo u Srbiji - objašnjava Ištvan Hangači iz sentandrejskog udruženja.

Radna akcija ponovo će biti organizovana u maju, a iduće godine biće obnovljeni svi krstovi i vraćene pločice sa imenima palih boraca, među kojima će biti i one koje se decenijama čuvaju u belocrkvanskom muzeju. Kada sve bude završeno, groblje će biti osveštano, sa nadom da ga Belocrkvani neće ponovo zapustiti.

ŽENE OBELEŽILE SPOMENIKE

NA nemačkom ratnom vojnom groblju u Beloj Crkvi su, počev od avgusta 1914, sahranjivani ranjenici koji su izdahnuli u vojnoj bolnici. Spomenička obeležja stradalih postavljena su zahvaljujući belocrkvanskom ženskom dobrotvornom udruženju, a groblje je osveštano 1922.