UZALUD je zvanična Podgorica pokušavala da utiče na to da susedna Albanija stane sa izgradnjom malih hidroelektrana na reci Cijevni koja protiče i kroz Crnu Goru jer to ugrožava kanjon kao "spomenik prirode". Ignorisanje komšija u Tirani ovog problema moglo bi dovesti u pitanje dobre odnose koji traju sa obe strane Prokletija.

Iz Vlade u Podgorici saopštili su da ih albanske kolege nikada nisu konsultovale o tim planovima. Zbog toga su glas u odbranu "zarobljene reke" podigli ekolozi, kao i mnogobrojne NVO, tražeći da se obustave radovi. I kada su se ovih dana obradovali objavljenim slikama na društvenim mrežama o rušenju malih HE u Albaniji, stiglo je upozorenje sa druge strane granice da je na delu politička propaganda. To je, nažalost, potvrđeno kada se albanski premijer Edi Rama na "Fejsbuku" pohvalio fotografijama rušenja jedne od hidroelektrana. Albanski ekolozi su sve demantovali novim fotografijama Cijevne koja je "strpana" u cevi.

- Cijevna je osuđena na doživotni zatvor! Bila je jedna od najlepših reka koje smo imali, ali je više nećemo imati. Meštani koji su je štitili od raznih napadača nisu je mogli zaštiti od osvajačkih vladara. Reka će teći čeličnim cevima i glavne atrakcije u oblasti Keljmend više neće biti - napisao je na društvenim mrežama Abdulah Diku, ekspert za zaštitu životne sredine.

Pročitajte još - Albanske cevi pretnja Cijevni

Ministarstvo održivog razvoja i turizma tražilo je od kolega iz Tirane informaciju o ovoj spornoj gradnji i navodno su se dogovorili da će "u duhu dobrih susedskih odnosa usaglasiti stav oko održivog upravljanja ovim zajedničkim vodnim resursom". Zaštitnici prirode u Crnoj Gori pozivali su više puta na obustavu radova upozoravajući da bi njihov nastavak mogao dovesti do nestanka reke koja protiče kroz dve zemlje.

Vlade Crne Gore i Albanije su, prema konvenciji o proceni uticaja na životnu sredinu u prekograničnom kontekstu, u obavezi da uključe jedna drugu u proces dobijanja dozvola. Na toj reci su, prema Studiji zaštite Cijevne iz 2011.godine, napravljene tri hidroelektrane - Selca, Tamara i Vukli. U dokumentu se navodi da je projektovano, ali ne i odobreno, još pet HE.

PUNA EKSPLOATACIJA

PREDSTAVNICI "Grin homa" su obišli sporni teren i na licu mesta se uverili u "kasapljenje" reke. Jedna hidroelektrana gradi se u gornjem toku, a druga u pograničnom mestu Tamara.

- U postavljanju cevi promera 130 cm, na dužini od 2,3 km i više, zapremina vode iznosi oko 3.000 kubika vode, što će i tokom vodnog perioda zahvatati gotovo svu količinu vode iz Cijevne. Ovde nisu uključene MHE na drugim pritokama, poput Cijevne Vuklitske, koje dodatno multiplikuju uticaj na donji tok Cijevne - kazala je Nataša Kovačević, predstavnica te organizacije.