Davne 1938. godine, kada je počelo ostvarenje prvih građevinskih koraka na levoj obali Save, nepoznati fotograf iz Danske napravio je prve kadrove koji su obeležili to doba. Tada su dva preduzeća iz ove zemlje počeli radove na nasipanju prvih parcela na prostoru današnjeg Novog Beograda. Šta više, tada je savska obala koju danas poznajemo dobila prve obrise.

Kako je zaista izgledao Beograd tih, predratnih godina? Bio je znatno drugačija i vidno manja varoš. Pre Drugog svetskog rata današnja metropola broji nešto više od 300.000 stanovnika. Bio je to grad koji još nije značajno iskoračio na levu savsku obalu.


PROČITAJTE JOŠ:
Beogradske priče: Legenda o "Radio Milevi"

Na prostoru današnjeg Novog Beograda prostirao se samo Stari aerodrom, dok je u priobalju bio Stari sajam. Istina, postojalo je Udruženje ljubitelja leve obale Save, koji su stvorili prvo naselje koje su prozvali Novi Beograd. U sedam ulica bile su nanizane kuće koje su činile uglavnom vile i vikendice dobrostojećih žitelja glavnog grada. To je naselje koje se danas prostire između Brankovog i Starog savskog mosta.

Iako ovo naselje danas ne spada u reprezentativne delove grada, u predratnom Beogradu bilo je potpuno drugačije. Oni koji su imali novac i želeli da ga ulože u nekretnine neretko bi pravili kuće u ovom delu.

Potom se ispostavilo da je ovo naselje ipak podignuto bez pravne osnove, dakle, bilo je nelegalno. Ali, odlukom Državnog saveta, odnosno tadašnje vlade, naselje je legalizovano 1940. godine.

Na sačuvanim fotografijama vide se i delovi nasipa koji danas poznajemo na šetalištu koje vodi do Ušća. Predratni Beograđani su ovaj deo prozvali Danski nasip, po zemlji iz koje su došli graditelji. Tako je značajan deo priobalja izgrađen još tokom predratnih godina, između 1938. i 1941. godine.

Današnji izgled dela gde se Sava uliva u Dunav nastao je upravo tada. Značajan deo gde se dve reke spajaju bio je drugačiji, pa su tada građevinci nasuli velike količine zemlje kako bi cela oblast bila kultivisana i stabilna.

U to vreme Beograd i Zemun bili su sasvim drugačije spojeni. Na mestu današnjeg Brankovog mosta nalazio se Most kralja Aleksandra, a zatim je put vodio ukoso, preko prostora gde se sada nalazi Palata Srbija (nekadašnji SIV). Put je bio od kamenih kocki, a od 1935. godine uz njega je bila postavljena i tramvajska pruga.


Ma kako to danas čudno izgledalo, Beograd i Zemun bili su povezani tramvajskom linijom, a tramvaji su nosili oznaku "14". Od Hotela "Moskva" ova šinska vozila su se spuštala ka Zelenom vencu, pa potom preko mosta. Dosezali su centar Zemuna, do Hotela "Central".


ŠETALIŠTE I JOVIN

Šetalište kakvo danas poznajemo doradio je projektom legendarni arhitekta Brana Jovin. Donji deo današnjeg priobalja uređen je sedamdesetih godina prošlog veka, a vešti arhitekta je savršeno uklopio celinu koju danas poznajemo sa delom koju su pre rata Beograđani prozvali Danski nasip.


PROČITAJTE JOŠ:
Beogradske priče: Naš Hudini zadivio svet

DANSKA GRUPA

Predratni graditelji Novog Beograda bili su sačinjeni od dva preduzeća koja su prozvali Danska grupa. Činili su ih "Hojgor i Šulc" i "Kampsaks". Agnažovali su naše radnike ali su stračnjaci došli iz ove daleke zemlje.