PANIKA koja je zahvatila stanovnika Novogradske ulice u Zemunu nije prvakoja se obrušila na stanovnike ovog dela grada. Već decenijama se redovno događa da se aktiviraju stari lagumi, koje su novi žitelji zaboravili ili, prosto, nisu bili upućeni u njihovo postojanje.

Po svemu sudeći i ovog puta se događa nešto slično. Zbog laguma se incidenti događaju na Gardošu, Ćukovcu, Muharu, Kalvariji i duž cele Bežanijske kose. Podsećamo, lagumi su veštačke pećine koje su pravile još austrijske vlasti. U vreme kada nisu postojali magacini kakve danas poznajemo, a posebno hladnjače ili frižideri, ovakve veštačke pećine bile su prozvane bergkeler ili podrum u brdu.

Autori knjige Beograd ispod Beograda Zoran Nikolić i Vidoje Golubović su opisali incident koji se odigrao 1988. godine kada su na sličan način tonule kuće u okolini ulica Centinske, Ugrinovačke i Stevana Dukića.



Pročitajte još - PANIKA U NOVOGRADSKOJ ULICI: Kuće tonu, iseljenje što pre!


Desetine kuća su tada počele da gube stabilnost na isti način, jer se ispod nalazio podzemni hodnik dug stotinak metara. Tada su gradske vlasti odlučile da naprave 23 otvora kroz koja su ulila velike količine betona i tako podlogu učinile stabilnom.
Ovaj deo Ćukovca je tada zaštićen ali ne i kuća na Gardošu koja se survala u lagum na sličan način pre 13 godina. Nešto kasnije u podzemnim hodnicima iznad Trga Branka Radičevića obrušio se i deo zemunskog katoličkog groblja.

Podsećamo, u posleratnom periodu je veliki deo ovog dela Zemuna napravljen tokom takozvane industrijalizacije, kada je ceo Beograd morao da primi veliki deo novopridošlog stanovništva koje će uskoro biti zaposleno u novim fabrikama. Grad nije mogao da apsorbuje brojne nove žitelje. Iako je pravljeno mnogo novih naselja i stanova, mnogima se gledalo kroz prste ako sazidaju kuću na crno. To se često događalo u ovom delu Zemuna.

Istovremeno, lagumi koji se nalaze ispod ove oblasti dobijali su
eventualnu vojnu namenu, kao rezervna skloništa za stanovništvo ili materijalna dobra u slučaju ratne opasnosti. Tako su veštačke pećine ispod Zemuna njegovim stanovnicima često bile nepoznanica.

Na ovim gradskim bregovima bi zidali kuće ne znajući šta se nalazi ispod njih, a budući da su kuće bile nelegalne, teško ih je bilo priključiti na glavnu gradsku kanalizacionu mrežu, pa su stanovnici često bili primorani da kopaju septičke jame, koje bi samo raskvasile tlo i ubrzale tonjenje.




Sada u Novogradskoj ulici ponovo progovaraju zaboravljeni podzemni
objekti. Tim pre što je podloga u ovom delu grada od lesa. To su pradavni nanosi Save koja je nekada tekla bliže ovom delu, a les je veoma nekvalitetna i nepouzdana podloga.


Novogradska ulica/ foto D.Milovanović