NA svim listama najlepših manastira i crkava sveta veliki broj mesta zauzimaju pravoslavne bogomolje. Ono što ih izdvaja od drugih je činjenica da većina i danas predstavlja duhovno središte za vernike, a ne samo turističku atrakciju.

1. Crkva Vasilija Blaženog, Moskva

Zvanično najlepšu crkvu na svetu sagradio je Ivan Grozni (unuk Ane Jakšić Glinske) 1561. godine posle pobede nad Kazanskim kanatom.

Na zajedničkom temelju je podignuto devet manjih crkava, spojenih galerijama. Hram je dobio ime po moskovskom svecu, koji je predskazao veliki požar. Svetinju su projektovali majstori Barma i Postnik, ali ih Ivan Grozni nije oslepeo jer su kasnije podigli Blagoveštenski hram. Kada su komunisti hteli da sruše hram, arhitekta Petar Baranovski je poslao telegram Staljinu, pa je crkva postala muzej.


2. Meteori, Grčka

Meteori su manastiri na visokim i nepristupačnim stenama, skitovima i kelijama, u čijim su pećinama od 11. veka nastajale prve isposnice hrišćanskog monaštva. Nalaze se blizu grada Kalambake, na starom putu za Krf. Na strmoglavim stenama kamene šume ostalo je samo šest manastira: Preobraženje Hristovo, Sveti Varlaam, Sv. Nikola Anapavsis, Rusanu, Sveta Trojica i manastir Sv. prvomučenika Stefana.

3. Crkva Marije Magdalene, Jerusalim

Zlatne kupole Crkve Marije Magdalene Ravnoapostolne obasjavaju čitav Jerusalim, a nalazi se na Maslinovoj gori. Pripada Ruskoj zagraničnoj crkvi, a u njoj se čuva deo časnog krsta. Iznad oltara je velika ikona koja oslikava Mariju Magdalenu kako u Rimu predaje crveno jaje caru Tiberiju i pozdravlja ga rečima: “Hristos vaskrse”. U njoj se mogu sresti monahinje iz Srbije.


4. Preobraženjska crkva, Kiži u Rusiji

U Kareliji, na ostrvu Kiži u jezeru Onjega, nalazi se čuvena Preobraženjska crkva. Na ovom svetom mestu sačuvano je nekoliko dragocenih drvenih crkava. Hram Preobraženja Gospodnjeg je podignut 1714. godine, u čast pobeda Petra Velikog nad Šveđanima. Crkva ima oblik osmougaonika, tri nivoa, dvadeset kupola na konstrukciji. Tamni zidovi su od borovog, a sjajne srebrne kupole pokrivene sa više od 30.000 gusto zbijenih lučnih krovnih daščica od jasike.

5. Crkva Svetog Đorđa Lilabela, Etiopija

Skup crkava i isposnica u etiopskoj Lalibeli se zove “Novi Jerusalim”. Sam Bog je preko svog “namesnika” Lalibele, uz pomoć anđela stvorio jedinstvenu “Svetu Goru” u pravoslavnoj Africi! Lalibel je potomak Solomona i kraljice od Sabe i za 24 godine je sazidao prestonicu i čitavu monašku naseobinu od 11 crkava, kapela, kripti, isposnica i tunela koji crkve međusobno povezuju.

6. Manastir Svete Katarine, Sinaj

Najstariji manastir na svetu posvećen je Svetoj Katarini i nalazi se ispod Sinajske gore, na mestu gde se Gospod obratio proroku Mojsiju. Manastir je podigla carica Jelena 330. godine.

Sveti Sava je na Sinaju 1234. godine proveo Časni post. Manastir poseduje drugu najveću zbirku rukopisa na svetu, a mnoge su poklonili kraljevi Dragutin i Milutin poput prvog srpskog psaltira “Dimitrijevi zapisi” iz 11. veka (209 pergamenata na glagoljici). U 14. veku srpski monah Joanikije bio je iguman manastira. U riznicu mogu da uđu i celivaju ruku Svete Katarine samo pravoslavci.