Grad u kome je anđeo otpevao Bogorodičinu himnu

KAREJA je, iako samo minijaturna varošica okružena gustim šumama, jedini i glavni grad Svete Gore. Kao i svaka prestonica, i ona ima restorane, hotel, poštu, putničku agenciju, državno-upravne zgrade i policiju. Tu su i jedine svetogorske prodavnice prehrambene robe, odeće, obuće, alata i specijalizovane radnje s crkvenim potrepštinama, ikonama i monaškim rukotvorinama.

Najvažnija zgrada u Kareji je Protat, vlada monaške republike koja je duže od milenijuma duhovni i upravni centar Svete Gore Atonske. Ispred njene velike bele zgrade nalazi se drevni Protaton, najstarija svetogorska crkva koja je u sadašnjem obliku podignuta u 10. veku na temelju još starije.

Tu je, kaže predanje, anđeo Gospodnji prerušen u mladog monaha prvi put otpevao najlepšu himnu Bogorodici "Dostojno jest" pred ikonom koja i sad stoji u oltaru optočena suvim zlatom koje blista u polumraku hrama. Prisustvo bogosluženju u Protatonu dok glasovi starih himni bruje među zidovima ukrašenim predivnim freskama iz 13. veka je jedan od najupečatljivijih doživljaja na Svetoj gori.

Kad se od protatske crkve krene udesno i naviše uskim mediteranskim uličicama stiže se na brdašce gde je isposnica Svetog Save. U njenoj maloj keliji otac srpske crkve podvizavao u najvećoj askezi i napisao najstroži tipik na Svetoj Gori, koga se i danas pridržavaju odabrani kaluđeri.

Vernici imaju slobodan pristup isposnici i bogosluženjima, a malom hramu pred čudotvornom ikonom Bogorodice Mlekopitateljnice nije neobično videti poklonike koji koji dugo ničice leže na podu.

Nažalost, vodiči retko vode srpske hodočasnike da upoznaju svetogorsku prestonicu, iako se do nje veoma lako stiže iz glavne svetogorske luke Dafne u koju pristaju svi brodovi. Između nje i Kareje neprestano kruže autobusi i taksi-minibusi, a oni koji vole pešačenje uzbrdo ovaj put mogu da prevale za oko tri sata.

CARSKI SKIT

PRENOĆIŠTE u Kareji je najbolje rezervisati u Skitu Svetog Andreja, koji je u 19. veku izgradila carska Rusija. Njegovi stari ogromni konaci, iako oronuli, i dalje primaju veliki broj hodočasnika.

Posle Oktobarske rovolucije ovaj skit je ostao bez novca i monaha, pa su ga preuzeli Grci, kao i ruski filozofsko-bogoslovski fakultet Antonijadu. Iskusni poklonici najčešće traže i dobijaju blagoslov za posetu Svetoj Gori od uprave Svetoandrejskog skita čija je crkva je bila najveća na Balkanu, sve do izgradnje Hrama Svetog Save u Beogradu.

* Zabranjeno preuzimanje fotografija bez saglasnosti redakcije "Večernjih Novosti"