Novi sjaj starog Smedereva

MUZEJ u Smederevu predstavio je izložbu "Smederevo u albumu dvorskog fotografa Milana Jovanovića". Autori izložbe su viši kustosi mr Snežana Cvetković i Miroslav Lazić.

Fotografije iz albuma čuvenog srpskog fotografa Milana Jovanovića, koji se čuva u Narodnoj biblioteci Srbije u Beogradu, u Odeljenju posebnih fondova, dočaravaju izgled Smedereva s kraja 19. veka.

Album sa fotografijama Smedereva predstavljen je u celini, na dizajniranim printovima, oživljen citatima iz domaćih i stranih putopisa i novinskih zapisa s kraja 19. veka, kao i "prisutnim" savremenicima koji su međusobno bili blisko povezani, kumovi Milan Jovanović i Branislav Nušić, i poslednji Obrenovići na prestolu, kraljevski par Aleksandar i Draga.

- Ova izložba biće i više od prikaza Smedereva na starim fotografijama. Ona je ujedno mali osvrt na istoriju fotografije u Srbiji. Naime, povezali smo istoriju i književnost, skrenuvši pažnju na pripovetku Branislava Nušića "Fotografija" posvećenu upravo fotografu Milanu Jovanoviću - kaže autor izložbe Miroslav Lazić.

Jedinstven u stvaralačkom opusu Milana Jovanovića, foto-album Smedereva predstavlja dragocen izvor u proučavanju razvoja srpske fotografije. U dužem vremenskom periodu gotovo nepoznat, ovom izložbom se prvi put predstavlja najširoj javnosti.

Album sadrži petnaest fotografija. Nastao je, najverovatnije, oko 1895/'96. godine. Fotografski snimci panorama i veduta su u to vreme bili retkost, čime "smederevski album" još više dobija na značaju.

- Kontekst nastanka albuma nije u potpunosti razjašnjen - kaže mr Snežana Cvetković. - Pretpostavljamo da je povezan sa dinastijom Obrenović, čiji su vladari sa svojom dvorskom pratnjom bili česti gosti Smedereva u ovom vremenskom periodu. Takođe, ne možemo biti sigurni da je album nastao iz komercijalnih pobuda, kao predložak za izradu razglednica, s obzirom na to da je samo jedna od fotografija iz albuma upotrebljena u tu svrhu - kaže kustos Muzeja.

Ovaj album je i dragoceno svedočanstvo za poznavanje tadašnjih vizura Smedereva, njegovih istorijskih pejzaža, ulica i javnih građevina profanog i svetovnog karaktera.

Ovu jedinstvenu izložbu Smederevci će moći da pogledaju tokom čitavog leta.

OD VRŠCA DO FIRENCE

MILAN Jovanović (Vršac, 1863. - Beograd, 1944), otvorio je atelje u Beogradu 1887. godine, nakon sticanja obrazovanja u Austriji, Nemačkoj i Francuskoj. To je bio jedan od najcenjenijih ateljea, a on sam bio je među najuglednijim fotografima svog doba.

Jovanović je 1893. godine stekao uglednu titulu dvorskog fotografa dinastije Obrenović. Za vreme Prvog svetskog rata, prešao je sa vojskom preko Albanije, a zatim otišao u Italiju, gde je u Firenci živeo i bavio se fotografskim zanatom, da bi ubrzo po završetku rata, 1922, prestao da radi.