Bedemi utvrđenja iz antičkog doba

STRUČNjACI Arheološkog instituta iz Beograda, kojima rukovodi dr Sofija Petković, otkrili su još jedno dragoceno nalazište na istočnom kraku Koridora 10, na lokaciji Gradište, nedaleko od sela Staničenje. Reč je o temeljima kasnoantičkog i ranovizantijskog utvrđenja iz perioda između 4. i 6. veka.

Uz konstataciju da je ova lokacija nedaleko od Begovog mosta, bila stalna meta "ilegalaca", odnosno tragača za starim zlatom, dr Sofija Petković kaže da je reč o veoma dragocenom nalazištu koje je otkriveno u okviru zaštitnih, ali i završnih arheoloških radova na ovoj trasi buduće panevropske saobraćajnice.

- Zaista mi nije poznato šta su "ilegalci" tražili na ovoj lokaciji, ali je činjenica da su kopali i narušili bedeme pomenutog utvrđenja. Osim samih temelja, istražujemo i okolinu u kojoj smo otkrili nekropole u kojima je sahranjivan siromašni stalež ondašnjih žitelja ovog mesta.

Radi se o grobovima iz 5. i 6. veka, koji su okrenuti u pravcu zapad-istok. Zanimljivo je da u ovim rakama nije bilo grobnih priloga, odnosno ostataka nakita i sličnih sitnica, ali smo pronašli delove keramike - kaže u izjavi za "Novosti" dr Petković.

Prema njenim rečima, ova lokacija je zanimljiva i po tome što su otkriveni ostaci nekropole iz 5. i 4. milenijuma pre Hrista. To praktično upućuje na zaključak da je ovde postojalo naselje još u ranom bakarnom dobu, odnosno da je opstajala kultura koja je prethodnica metalnog doba, tačnije njegovog početka. Ovaj period, navodi dr Petković, naslanja se na vinčansku kulturu i prvi je kojme je poznata metalurgija, odnosno topljenje i obrada metala.

POZNOVINČANSKI PERIOD

DA je reč o zaista vrednom nalazištu, nastavlja dalje dr Petković, govori i činjenica da postoje tragovi poznovinčanskog perioda, odnosno eneolita, o čemu svedoče tragovi dva objekta, koje bismo danas nazvali kućama, zatim kamene alatke, tačnije ostaci, kao i figurine.

ZAŠTIĆENO NALAZIŠTE

Ovo nalazište otkriveno je na eksproprisanom delu trase i biće zaštićeno i evidentirano, kako bi se o njemu sačuvali podaci za naučnu, ali i laičku javnost. Svi predmeti biće ustupljeni Muzeju "Ponišavlje" u Pirotu, tačnije njegovoj arheološkoj postavci. Eneolitska nalazišta u istočnoj Srbiji su inače slabo istražena, pa će arheološki radovi na Gradištu biti veliki doprinos rasvetljavanju jednog dela ljudske istorije, na našim prostorima, ali i šire - pre svega na području Srbije, Rumunije i Bugarske.