Vojvodina: Sve manje đaka prvaka

PROŠLE godine u osnovne škole u Vojvodini prvi razred su upisala 19.093 đaka prvaka. Ovog septembra broj najmlađih školaraca kreće se oko 19.000, "kažu" podaci Pokrajinskog sekretarijata za obrazovanje. Nije onda čudo što su prosvetari zabrinuti i što sa strepnjom čekaju prvo školsko zvonce.

Subotica je izuzetak. Za razliku od prethodnih godina, kad je broj prvačića stagnirao ili opadao, u klupe osnovnih škola ove školske godine sešće 1.350 prvaka, za oko stotinu više nego lane.

Skoro trećina prvačića nastavu će slušati na mađarskom, njih 401, i hrvatskom jeziku, njih 27, dok će onima koji odluče da se školuju na srpskom jeziku, biti omogućeno izučavanje maternjeg jezika, pre svega bunjevačkog i rusinskog.

U novosadske osnovne škole trenutno je upisano oko 3.740 đaka prvaka. Ukupan broj ima tendenciju rasta, s obzirom na to da roditelji mogu upisivati decu sve do početka školske godine 2. septembra. Prema prošlogodišnjim podacima Gradske uprave za obrazovanje Novog Sada, ukupan broj prvaka u 158 odeljenja bio je 3.719.

- I dalje broj prvačića raste u osnovnim školama u Novom Sadu i Južnobačkom okrugu, dok se na nivou Vojvodine i dalje beleži pad. Taj pad je ipak za nijansu manji i iznosi oko 1,7 odsto, za razliku od prošle godine, kad je bio 2,7 odsto - kaže načelnik školske uprave za Južnobački okrug Petar Viđikant.

U kikindskoj opštini ukupno 552 đaka prvaka imaće 16 osnovnih škola - desetoro manje nego lane. Za nastavu na maternjem jeziku opredelila su se 22 novoupisana školarca mađarske nacionalnosti, a za njih će nastava biti organizovana u kikindskoj OŠ "Feješ Klara", zatim u Sajanu i Ruskom Selu, ali ne i u, kao do sada, OŠ "Sveti Sava" u Kikindi.

U Senti, za razliku od ostalih gradova u Severnobanatskom okrugu, vedrija školska slika, saznajemo od Ilone Kurudi, u lokalnoj samoupravi zadužene za obrazovanje.

- U nastupajućoj školskoj godini imaćemo ukupno 233 đaka prvaka, 10 više nego lane. Baš nas je sve u Senti obradovao ovaj podatak - napominje Ilona Kurudi.

U Čoki 84 mališana polazi u školu, 19 manje nego prethodne godine. U Novom Kneževcu 2012. godine osmoljetku je započelo 67 devojčica i dečaka. U đačke klupe će za nekoliko dana sesti desetoro manje. U Kanjiži će, okvirno, kao i lane, oko 200 dece započeti osnovno obrazovanje.

U više mesta ovog okruga đaci prvaci na prste mogu da se izbroje. U Sanadu će ih biti šestoro, u Crnoj Bari, u čokanskoj opštini četvoro, dok će u Banatskom Aranđelovu od ukupno 23 novoupisana (za divno čudo, dvoje više nego lane), samo jedan učenik pohađati nastavu na maternjem, mađarskom jeziku.

U 27 osnovnih škola sa teritorije Zrenjanina, ove jeseni u prvi razred poći će 1.145 prvaka. U odnosu na prošlu školsku godinu to je povećanje za pet učenika, ali čak 108 manje od broja upisanih pretprošle godine.

Od škole do škole razlikuje se trend upisa prvaka, ali u većini blago opada. Najveća OŠ "Petar Petrović Njegoš", u najmnogoljudnijem zrenjaninskom naselju Bagljaš, gde je doskora nastavu slušalo preko 2.000 đaka, svake godine gubi po odeljenje-dva i škola se svela na 1.200-1.300 učenika.

U OŠ "Servo Mihalj" u prigradskom naselju Mužlja, pretežno nastanjenom mađarskim življem, gde se izvodi dvojezična nastava, lane su u prvi razred upisali 88 učenika. Pripremni predškolski program u vrtićima sa teritorije ove mesne zajednice sada je prošlo stotinak mališana, pa se veruje da će i broj novoupisanih đaka biti veći. Direktor škole Zoltan Halai kaže da su primetili da je sve manje učenika koji nastavu slušaju na mađarskom jeziku.

Inače, po tradiciji, gradska uprava Zrenjanina i ove školske godine obezbediće prvačićima besplatno đačke torbe i osnovni školski pribor.

Osnovne škole u opštini Vršac ove godine upisaće 66 prvaka manje nego lane, što znači da će biti po jedno odeljenje manje u gradu i u selima, ali to, srećom, neće dovesti do ukidanja radnih mesta. Do sada je za upis u prvi razred u 11 osnovnih škola prijavljeno 514 mališana (349 u gradu i 165 u selima), a u OŠ "Paja Jovanović" očekuju da će tokom septembra naknadno biti upisano oko 20 prvaka romske populacije, koji već godinama ne poštuju upisne rokove.

Na području Srema u novu školsku godinu zakoračiće blizu 3.000 đaka prvaka. U većini sremskih opština broj đaka prvaka smanjen je u proseku za deset đaka.

U Sremskoj Mitrovici u novu školsku godinu krenuće 741 učenik, dok je u prošloj bilo upisano 762. Na teritoriji Stare Pazove u školske klupe sešće 657 prvačića, dok ih je prošle bilo 689. U opštini Irig u prvi razred kreće 81 đak, u rumskoj opštini 472, u inđijskoj opštini 451, i to 200 dečaka i 251 devojčica.

U Somboru i okolnim selima u septembru će u školu krenuti 721 prvak, što je za 66 manje nego prošle godine. Većina prvaka - 412, upisana je u gradu Somboru, dok će u 15 sela u prvi razred poći ukupno 309 mališana. U opštini Srbobran, koju čine još i sela Turija i Nadalj, u klupe će 2. septembra sesti 106 prvaka, za oko 60 manje nego lane. U OŠ "Jovan Jovanović Zmaj" u Srbobranu će usled nedostatka učenika ove školske godine biti ugašeno jedno od dosadašnja dva odeljenja prvaka na mađarskom jeziku.

U Kuli i još šest sela u toj opštini u prvi razred će ove godine krenuti 396 učenika, jedan manje nego prethodne. Poslednjih godina u kulskoj opštini su nestala čak tri odeljenja prvaka. Direktor škole "Petro Kuzmjak" u Ruskom Krsturu Janko Homa kaže da je u ovom selu, koje je prestonica Rusina u Srbiji, iz godine u godinu sve manje osnovaca, prvenstveno zbog toga što se mladi bračni parovi masovno iseljavaju u Kanadu. U Sivcu, najvećem vojvođanskom selu, u kojem je nekad bilo šest odeljenja prvaka sa po 30 i više učenika, sad će biti formirana samo tri odeljenja. Razlog tome, kaže direktor OŠ "20. oktobar" u Sivcu Predrag Milisavljević, "nije toliko pad nataliteta, koliko teška ekonomska situacija, zbog koje ljudi napuštaju selo i odlaze u gradove".