Skoplje od stalnog dopisnika „Novosti“


U organizaciji Srpskog kulturno-informativnog centra Spona, u sredu je, posle Kumanova, i u Skoplju održan drugi deo prezentacija nematerijalnog kulturnog nasleđa Srba, na izuzetno posećenoj radionici u prekrasnom ambijentu restorana Stara gradska kuća.


Na prezentaciji koju je vodila profesorka Tatjana Aleksić, među učesnicima bili su i ambasador Srbije u Skoplju Dušanka Divjak Tomić, konzul u Ambasadi Srbije Aleksandra Đurica, gradonačelnik skopske opštine Centar Saša Bogdanović, etnolozi, prosvetni, kulturni, turistički radnici, novinari...


U Staroj gradskoj kući u skopskoj Pajko pahali, svi učesnici i gosti su dočekani po starom srpskom slavkom običaju posluženjem devojaka u tradicionalnim narodnim nošnjama – slatkom i vodom. Potom i đakonijama na trpezi sa starim tradicionalnim specijalitetima i jelima i voćnim rakijama, šljivovicom, lozovačom, dunjevačom... srpskog standarda destilerije Marinković iz Rataja aleksandrovačkog, vinorodne Župe. Na trpezi su uz slavski kolač, žito, služeni su vrnjački sir i kajmak, čuvena srpska gibanica, pasulj meljanac, pinđur, urnebes salate, pite sa prazilukom, gurabije, bundevara...


Doček po starom običaju - Foto: Luka Šuša


Tanja Aleksić je podsetila da je predstavljanje dela kulturnog nasleđa Srba posebno obogaćeno, zahvaljujući gostoprimstvu u prekrasnom autentičnom tradicionalnom domaćinskom ambijentu Stare gradske kuće u centru Skoplja, usred Pajko mahale. Priča o toj koći, kako je slikovito opisala, traje od daleke 1836. godine.


U delu prezentacije svoje ručne radove, uz priču o heklanju, tkanju i vezu i sećanje na stara vremena imale su vredne pletilje različitih generacija - Tonka Miljković iz Skoplja i Slađana Jola Elezović iz Tetova.


Gosti na prezentaciji - Foto: Luka Šuša


U žiži prezentacije tekla je pitka prijemčiva priča sa praktičnim delom dočaravanja specifičnog prepoznativog pečata Srba krou vekove, o krsnoj slavi, kao “identitetskom znaku pravoslavne porodice srpskog naroda”.


Pročitajte još: Višegrad proslavio krsnu slavu


Srpski narod, kako je u podsetniku izrečeno, „s kolena na koleno, s generacije na generaciju, čuva i neguje porodičnu krsnu slavu još od 13 veka, prolazeći kroz različita istorijska iskušenja, teškoće i velika stradanja, slaveći sveca i dan kada je u davnim vremenima njihova porodica postala hrišćanska“.


U sklopu prezentacije u Skoplju prikazan je deo dokumentarnog materijala i krsnoj porodičnoj slavi iz veoma bogate srpske baštine, kao prvog elementa specifičnosti Srba, upisanog na reprezentativnoj listi nematirijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva. “Odlukom međuvladinog komiteteta za nematerijalno kulturno nasleđe UNESKO-a, 2014. godine doneta je odluka o upisu ovog izuzetno značajnog dela nematerijalnog kulturnog nasleđa na svetsku listu kulturne baštine...”


Foto: Luka Šuša


Pesmu srpskoj slavi pročitala je Tanja Aleksić. Podsećanjem na taj deo kulturne baštine, kako je istaknuto, čuva se istorija, kultura i tradicija koja jača i nosi osećaj identiteta kod srpskog naroda.


Krsna slava, poput starih zanata, veza, kola, specifičnih priprema određenih vrsta jela, rečeno je, samo su deo kulturne raznolikosti utkane u autentičnu kulturu Srba ma gde oni živeli. I za deo srpskog naroda u Makedoniji, krsna slava je identitetski znak i obeležje od davnina. Zato je i na prezentaciji podsećano na amenete starih – “gde je krsna slava, tamo su Srbi”!