SKOPLjE

OD STALNOG DOPISNIKA „NOVOSTI“


U predstojećoj školskoj 2019/2020. godini Srpskim jezik i kultura kao izborni predmet uveden je u nastavni program osnovnog obrazovanja devetoletki Republike Severne Makedonije (RSM) pored redovnog obrazovanja na srpskom jeziku u preostale tri osnovne škole - u Starom Nagoričanu, Tabanovcu i Kučevištu, saznaju „Novosti“ iz resornog Ministarstva za obrazovanje i nauku (MON) u Skoplju.

U cilju unapređenja nastave pripadnika srpske i turske zajednice u RSM, po inicijativi Uprave za razvoj i unapređenje obrazovanja na jezicima zajednica MON, na zahtev roditelja, početkom ove godine „analizirana su i sprovedena određena sagledavanja u odnosu uvođenja predmeta jezik i kultura zajednica, konkretno, u delu izbornih predmeta za uvođenje predmeta jezik i kultura Turaka i jezik i kultura Srba.

Kako je precizirano u aktu MON-a „u interesu pripadnika zajednica, Biro za razvoj obrazovanja, izvršio je izmene i dopune nastavnog plana devetogodišnjeg osnovnog obrazovanja u delu izbornih predmeta, za uvođenje Jezika i kulture Turaka i Jezika i kulture Srba“. Tako su pomenuti predmeti uvedeni u program izbornih predmeta osnovnog obrazovanjea RSM u školskoj 2019/2020. godini.

Time je srpskoj zajednici u RSM vraćeno prethodno stečeno pravo kojim su, pored redovnog zakonom zagarantovanog prava na obrazovanje na maternjem jeziku, imali i pravo na fakultativno izučavanje srpskog jezika, kao izbornog predmeta, koje su prošle vlasti ukinule školske 2007/2008. godine.

- U redovnom procesu osnovnog obrazovanja u RSM, u odeljenjima sa nastavom na maternjem srpskom jeziku minule školske godine učilo je 170 osnovaca u tri devetoletke sa područnim školama – “Svetozar Marković” u Starom Nagoričanu, “Braća Ribar” u selu Tabanovce na severu zemlje i “Sveti Kiril i Metodij” u Kučevištu na Skopskoj Crnoj gori. Osnovno devetogodišnje obrazovanje u redovnom nastavnom procesu na makedonskom jeziku u RSM, pak, kako je potvrđeno, sticalo je i 1445 učenika koji su se izjasnili kao Srbi.

PROČITAJTE JOŠ: Inicijativa Srba u Makedoniji: Kupujte srpske proizvode

U zavisnosti od ishoda izjašnjavanja roditelja u anketama koje se sprovode u svim opštinama u RSM znaće se i početni odziv osnovaca za izučavanje izbornog predmeta Srpski jezik i kultura u školama gde nema redovne nastave na srpskom jeziku, potvrđeno je iz Uprave za razvoj obrazovanja na jezicima zajednica MON-a.

U glavnom gradu RSM nema ni jedne devetoletke gde se nastava u redovnom obrazovnom procesu izvodi na srpskom jeziku. Novina MON-a za mogućnost obrazovanja preko izbornog predmeta Srpski jezik u kultura, proverava se odzivom na ankete koje su u toku u svim lokalnim samoupravama. Uputan primer je skopska opština Centar.

Đaci u Starom Nagoričanu


U sedam osnovnih škola ove skopske opštine, kako je potvrđeno „Novostima“, izborni predmet za treći razred, iduće školske godine, uvodi se izučavanje jezika manjih etničkih zajednica u zemlji.

- Po preporuci MON-a Opština Centar je u maju sprovela anketu o izražavanju interesa za izučuvanje srpskog jezika u odeljenjima drugog razereda u svih sedam opštinskih osnovnih škola. Od 540 osnovaca, pozitivno se izjasnilo ukupno 153 učenika. Inicijativa je naišla na veliku podršku kod pripadnika manjih etnički zajednica što se ogleda zahtevima i u drugim opštinama u zemlji. Ne znači da će preko tog izbornog predmeta učiti samo deca te etničke zajednice, već pruža mogućnost svima koji žele da izučavaju taj jezik da se uključe u nastavu. Odziv na anketu pokazuje da to nisu samo deca iz srpske zajednice. Pristigli su zahtevi i za bošnjački, turski, vlaški jezik. U trećim razredima počeće nastava dva časa nedeljno na svom maternjem jeziku. Obezbeđen je adekvatan nastavni kadar, potvrdio je za „Novosti“, gradonačelnik skopske opštine Centar Saša Bogdanović.


Očekuje se da će ta brojka zainteresovanih biti i uvećana otkako u septembru bude sprovedena i dodatna sondaža. Najavljeno je da će u ovoj opštini biti sprovedena anketa za izučavanje jazika i kulture, kao izbornog predmeta i za učenike drugih etničkih zaednica, poput turske, bošnjačke, vlaške i romske.


Saša Bogdanović, gradonačelnik skopske opštine Centar


- Uvođenje jezika manjih etničkih zajednica u RSM kao izbornog predmeta u osnovnim školama na teritoriji opštine Centar ima za cilj da omogući deci određene nacionalnosti i akademski da izučuvavaju jezik nacionalnosti kojoj pripadaju, ali i da pruži mogućnost i deci drugih nacionalnosti da se upoznaju sa jezikom svojih drugova i drugarica u školi. Projekat je u cilju zbližavanja i zajedništva, multietničke tolerancije i razumevanja i izučuvanje i upoznavanja dece sa što više jezika već u najranijem uzrastu, objašnjava Bogdanović.


PLOD INICIJATIVE

Izborni predmet Srpski jezik i kultura u program nastave za osnovno obrazovanje u svim devetoletkama RSM, uvršten je na inicijativu Uprave za razvoj i unapređenje obrazovanja na jezicima zajednica MON-a na osnovama peticija roditelja iz raznih sredina zemlje, od Josifova na jugu pa sve do glavnog grada Skoplja.

Mogućnost izučavanja srpskog jezika i kulture, kao izbornog predmeta, počev od trećeg razreda, u posebnim odeljenjima, od sledeće školske godine, praktično se vraća posle 12 godina, posle ukidana tog prava od prethodne vlasti, na fakultazivno izučavanje maternjeg jezika srpske zajednice.