KADA će se Nikšićani spomen-obeležjem odužiti komitskom vojvodi Jovanu Radojevu Radoviću, oslobodiocu od austrougarske okupacije 2. novembra 1918. godine? Mnogo je spomenika u gradu podno Trebjese koji svedoče o epohama koje su protutnjele preko zidina tvrdog Onogošta i reke Zete, ali ostalo je jedno upražnjeno mesto koje čeka Jovana, junaka, koji je sa crnogorskim i topličkim komitama opkolio Nikšić, i prinudio na predaju austrougarske trupe - 95 oficira, 30 kadeta i 3.605 vojnika!

On je predak visokopreosvećenog mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija, koji je, za "Novosti", o svom časnom pretku rekao:

- Jovan Radović je bio na čelu Topličkog ustanka, i on je kao vojvoda i komita, sa Milinkom Vlahovićem ratovao protiv okupatora i oslobodio grad Nikšić. E, to su ljudi koje današnja vlast u Crnoj Gori proglašava okupatorima - kaže mitropolit.

Pročitajte još: JOŠ IMA ČASNIH LjUDI: 100 godina od smrti vojvode Radovića

KOMITSKI vojvoda Jovan Radović, student filozofije, dobio je naređenje da sa svojom četom (40 komita i 50 "ustaških Crnogoraca") krene iz Peći preko Kolašina u Nikšić da preseče odstupnicu neprijatelju, koji se povlačio iz Podgorice. Hrabri Radović je sa svojim ratnicima izvršio prepad na neprijateljsku posadu u Nikšiću, zarobio brojne austrougarske soldate, da bi nakon dočekane slobode u varoši uveo red - postavio je okružnog načelnika, komandanta mesta, predsednika Opštine, civilnog savetnika i šefa gradske policije. U izveštaju komandanta Jadranskih trupa, pukovnika Dragutina Milutinovića, vojvoda Radović piše da su se u borbi posebno istakli major Sava Lazarević i četovođe Boško Bojović i Spasoje Tadić, "koji su sa srpskom državom i Jugoslavijom, izvršili zakletvu na ukrštenim bajonetima i proglasili kralja Petra za svog kralja još pre nekoliko meseci". Komandant Jadranskih trupa je pozdravio uspeh vojvode Radovića i izrazio mu punu zahvalnost za oslobođenje Nikšića:

"Ovo preduzeće izvršeno je tako lepo i tako smelo da mu nema ravne u istoriji partizanskog rata", saopštio je Milutinović.

JEDAN od mlađih Nikšićana Marko Kovačević (Nova srpska demokratija) veruje da će se njegov grad jednog dana odužiti velikom čoveku i heroju i na taj način ispraviti veliku nepravdu. U međuvremenu, podignut je Spomenik svim komitama od 1916. do 1929. godine.


Spomenik crnogorskim komitama u Nikšiću



- Posle spomenika Ljubu Čupiću u centru, našem sunarodniku, Srbinu, i čoveku koji je bio pravoslavni hrišćanin, koji se pred streljanje ispovedio i pričestio, vlasti na Trgu Save Kovačevića podižu spomenik za dva pokreta. Jednom komitskom od 1916. do 1918. godine koji se borio za oslobođenje i ujedinjenje Srba i čije su se vođe pod ukrštenim bajonetima zakleli na vernost kralju Petru Karađorđeviću, i spomenik pristalicama kralja Nikole koji su se takođe zalagali za ujedinjenje, ali koji su imali drugačiju viziju kako do njega treba da dođe - kaže Kovačević. - Spomenik je podignut na Trgu Save Kovačevića, blizu spomenika ovom narodnom heroju, koji se izjašnjavao kao Srbin i, po svedočenju Milovana Đilasa nije priznavao Crnogorce za posebnu naciju, i koji se u Drugom svetskom ratu oružano obračunavao sa četama Krsta Zrnovog Popovića. Takođe, nedaleko od tog mesta je i spomenik Savinom rođenom bratu Nikoli, koji je bio poslanik Podgoričke skupštine i glasao za ujedinjenje Crne Gore i Srbije. Dakle, ostalo je još da na tom trgu, na slobodnom mestu kojeg svakako ima, podignemo i spomenik Srbima iz Crne Gore koji su bili pripadnici Jugoslovenske vojske u otadžbini generala Dragoljuba Mihailovića i da taj trg simbolično nazovemo - Trg srpskog pomirenja.

Pročitajte još: Obeležen Dan oslobođenja Nikšića

Poznati istraživač istorije, publicista Jovan Markuš, nekadašnji prvi čovek Cetinja poručuje:

- Nadajmo se da će vojvodi Jovanu Radoviću Nikšićani podići spomenik, jer je to zaslužio pre mnogih komita kojima su prošle godine u Crnoj Gori podigli spomenike.

MISTERIOZNA SMRT

VOJVODA Jovan Radović umro je u Sarajevu pod čudnim okolnostima. Posle oslobođenja Nikšića, on je po dolasku u grad na Miljacki iste noći umro uz velike bolove u stomaku. Hroničari su zapisali da je njegova smrt bila povod krvavog razračunavanja između porodica Radović i Medenica-Dožić. Sumnjalo se da ga je otrovao Savo Medenica. To je na noge podiglo Radoviće, pa je Savo osvetio brata Jovana tako što je u Podgorici ubio Mila Dožića Medenicu. Jovana Radovića je zbog ratnih zasluga posthumno odlikovao Aleksandar Prvi Karađorđević 11. aprila 1920. godine Zlatnom medaljom za hrabrost.