ZAGREB - Međunarodna grupa naučnika analizirala je tragove masnoće u posuđu pronađenom uz dalmatinsku obalu i u njenom zaleđu i otkrila dokaze o najstarijim poznatim fermentisanim mlečnim proizvodima - svežim sirevima i jogurtima, proizvedenim pre 7.200 godina.

"Ovim pronalaskom proizvodnja sira postaje četiri hiljada godina starija", izjavila je Sara Meklur, antropolog na držovnom univerzitetu u Pensilvaniji.

Naučnici su objavili da je mleko u posudama na tom području bilo prisutno pre 7.700 godina, 500 godina pre fermentisanih proizvoda.

DNK analiza populacije iz tog kraja pokazuje da su odrasli bili netolerantni na laktozu, ali da su deca mogla da konzumiraju mleko do desete godine.

PROČITAJTE JOŠ - Sir i revolucija

Ali zvaničnici smatraju da se 500 godina kasnije dogodila promena, ne samo u preradi svežeg mleka u sir nego i u stilu i obliku posuda.

"Proizvodnja sira bila je dovoljno važna da su ljudi počeli da proizvode nove oblike posuđa", rekla je Mekklur i dodala da tu vidi i kulturnu promenu.

Naučnici su istraživali posuđe s dva lokaliteta u Dalmaciji - Pokrovnika kraj Drniša i Danila kraj Šibenika, dva velikih arheoloških nalazišta iz doba mlađeg kamenog doba (neolita).

Pronađene posude testirali su kako bi pronašli tragove izotopa ugljovodonika kojima se može odrediti vrsta masti i time razlikovati između mesnih, ribljih, mlečnih i fermentiranih mlečnih proizvoda.


Uzorci su dokazali prisutnost sekundarne obrade mleka, u sir ili neki drugi fermentisani mlečni proizvod.

"Ovo je najraniji dokumentovan dokaz tragova lipida fermentisanih mlečnih proizvoda", otkrili su nučnici u časopisu PLOS One, preneo je Jutarnji list.

Naučnici kažu da njihovo otkriće znači da su ljudi proizvodili sir hiljadama godina pre e nego što se mislilo, odnosno u neoliti umesto u bronžanom dobu.

U ono doba proizvodnja sira bila je napredna tehnologija koja je promenila čovečanstvo.

Sir, koji je lakše prenosiv i manje kvarljiv od mleka, omogućio je širenje rane poljoprivrede na hladnija severna područja.