Bokelj iz Perasta u carskoj Rusiji

CRNOGORSKA delegacija antifašista, predvođena Milanom Kneževićem, predsednikom DNP, boravila je povodom proslave Dana pobede u Rusiji, gde je u gradu Voronježu otkrivena spomen-ploča admiralu Matiji Zmajeviću, članu Admiraliteta carske Rusije.

Prema rečima Milana Kneževića to je samo jedan deo zajedničke istorije koju dele ruski i crnogorski narod kroz vekove.

- Uveren sam da ćemo tu istoriju, koju ovih dana obeležavate kroz otkrivanje ove spomen-ploče biti dužni da čuvamo kao zalog za buduće generacije - naglasio je Knežević. - Zahvaljujem se Društvu rusko-srpsko-crnogorskog prijateljstva "Slovenski most" i gradu Voronježu. Verujem da će odnosi naših zemalja biti na ponos i da će ovakvih spomen-ploča i spomenika o zajedničkoj istoriji biti i ubuduće i u Crnoj Gori i u Rusiji.

Admiral Matija Zmajević imao je bogatu karijeru. Bio je brodograditelj i osnivač Kaspijske flotile. Jedan je od najpoznatijih predstavnika porodice Zmajević, sinovac nadbiskupa barskog i primasa srpskog Andrije, sin čuvenog pomorca Kristifora (Krila, Krsta) Zmajevića.

Ruski car Petar Veliki mu je u Petrogradu, nakon prijema u službu dodelio čin kapetana bojnog broda. Već 1714. Zmajević postaje kapetan-komodor, učestvuje u bici kod Hankoa (kao zapovednik prvog sastava ruskih galija), te zarobljava šest švedskih ratnih lađa i jednu fregatu sa švedskim zapovednikom. Unapređen je u kontraadmirala 1719. a iste godine sa 143 ratna broda pod svojim vođstvom u odlučnoj bici nanosi Šveđanima težak poraz zbog čega Švedska mora da sklopi mirovni ugovor u Nustatu (1721). Iste godine postaje viceadmiral, 1722. zapovednik je lake flote, a 1723. povereno mu je vođstvo nad gradnjom rečne flote na Donu.

Na vest o carevoj smrti (1725) Zmajević se vraća u Petrograd, gde mu je prilikom Petrovog poslednjeg ispraćaja dodeljena čast da u pogrebnoj povorci nosi carsku krunu Romanovih. Carica Katarina I (1725-1727) odlikovala je Zmajevića tek ustanovljenim veleredom Aleksandra Nevskog, a 1727. imenovala ga je admiralom, čime je dosegao najviši čin u ruskoj mornarici. Ruska flota u doba Zmajevićevog vrhovnog zapovedništva imala je 17 velikih linijskih brodova, 145 galija, 30 brigantina i oko 400 manjih plovnih jedinica.

DELEGACIJA

NA svečanosti povodom otkrivanja spomen-ploče osim Milana Kneževića, prisustvovali su i poslanik i predsednik Instituta za srpski jezik i književnost Budimir Aleksić, menadžer opštine Budva Milo Božović, odbornik u Skupštini opštine Budva Jovica Gregović, predsednik Kluba mladih DNP Nikola Jovanović i predsednik Unije za neutralnost Crne Gore Gojko Raičević.