Manastir Đurđevi stupovi gazi ka desetom veku

BERANE - Danas na Đurđevdan, manastir mučenik Đurđevi stupovi kod Berana, tako nazvan jer je upamtio pet razaranja posle kojih je uvek propojao, slavi svoju slavu Svetog velikomučenika i pobedonosca Đorđija, ali i 804 godine postojanja.

Svoju zadužbinu Đurđeve stupove podigao je gospodar Budimlja, župan Stefan Prvoslav, sin velikog župana Tihomira, a sinovac Nemanjin u vreme kada je Srbija u srednjem veku bila jedna od najrazvijenijih zemalja u Evropi, a Župa budimljanska jedna od najrazvijenijih oblasti srenjovekovne Srbije.

- Manastir je od svog nastanka do danas delio i dobro i zlo sa narodom. Zato je bio i ostao i božiji i narodni dom, toplo pribežište i luka spasenja. Svetinja koja je duhovno hranila i formirala pokolenja naših predaka - kaže episkop Joanikije, koji će danas predvoditi tradicionalnu litiju od manastira u kom je 1219. godine Sveti Sava osnovao jednu od prvih episkopija, četvrtu po redu od ukupno osam koje je osnovao.

Patrijarh srpski gospodin Irinej, boraveći u Beranama kazao je da manastir Đurđevi stupovi predstavlja ikonu Hristovog raspeća i vaskrsenja, jer je pet puta spaljivan i razaran, ali uvek i obnavljan.

- Đurđevi stupovi bili su duša duše narodne - kazao je srpski patrijarh, naglašavajući da je narod uvek obnavaljao Đurđeve stupove "jer je znao da tako obnavlja i sebe i svoju istoriju". - Đurđevi stupovi vekovima su bili mesto iskre slobodarstva. Manastir je za mnoge bio mesto utehe i nade da će dobro pobediti zlo i da će srpski narod ponovo ogrejati sunce slobode. Manastir je bio oslonac i nosilac nacionalnog, duhovnog i kulturnog preporoda naroda ovog kraja. Manastir Đurđevi stupovi, daće Bog, i u narednom periodu biće duhovni svetionik, koji će i dalje obasjavati naš narod i voditi ga putem ljubavi, sloge i mira.

GROB

KTITOR župan Prvoslav preminuo je 6. januara 1244. godine (1174-1244). U katedralnom manastiru, koji je od 2001. sedište Eparhije budimljansko-nikšićke, na desnoj strani naosa nalazi se njegov grob, i nad njim zapis: "Župan Prvoslav, sin velikoga župana Tihomira, sinovac svetoga Simeona Nemanje i ktitor mesta segov".

TEMELj DUHOVNOSTI

STARA Budimljanska eparhija donosila je zrele duhovne plodove u srednjem veku i kasnije sve do početka osamnaestog veka. Doprinos u oblasti duhovnosti i kulture na zapadnom delu stare Raške vidi se po broju svetinja izgrađenih na njenom području, od manastira Morače, Šudikove, Kaludre, Brezojevice, Uroševice, Lučice i mnogih drugih zaboravljenih svetinja, od Bihora i obronaka Ibarskog Kolašina do Plava i Gusinja.