PREDSTAVNICI nekoliko kulturnih organizacija Srba iz Crne Gore usvojili su Svetosavsku deklaraciju o zaštiti i očuvanju srpskog nacionalnog, duhovnog, jezičkog i kulturnog identiteta u ovoj državi. Potpisnici podsećaju da je Sveti Sava zasmetao tvorcima novokomponovanog obrazovnog sistema u CG, da je izbačen iz nastavnog programa, da su njegovo mesto u udžbenicima zauzeli neki nepoznati književni stvaraoci za koje malo ko zna, i da se onima koji se izjašnjavaju kao Srbi uskraćuju neka od osnovnih ljudskih prava, pa je srpski narod izložen asimilaciji.

- Očigledno da je neko preko njih hteo da uputi poruku da u Crnoj Gori nema mesta utemeljivaču srpske duhovnosti i srpske crkve, a čak i da nema mesta ni Srpskoj pravoslavnoj crkvi - navodi se u Deklaraciji i podseća da i Njegoš, kao najveći srpski pesnik, postaje za neke "persona non grata".

- Skrećemo pažnju na to da se progon Srba i srpskog jezika nastavlja i dalje, da su Srbi jedina nacija u Crnoj Gori koja ne može da ima srpsko i crnogorsko državljanstvo, odnosno dvojno državljanstvo, dok Albanci, Hrvati i Bošnjaci mogu - piše u Deklaraciji. Pominju se i problemi studenata koji studiraju na katedri za srpski jezik, koji ne mogu da dobiju posao. Svedočanstva u školama đaci ne mogu da dobiju na ćiriličkom pismu, iako mnogi roditelji Srbi insistiraju na tome, a preduzetnicima koji se izjašnjavaju kao Srbi, država ne odobrava subvencije.

Sveštenstvo SPC se proteruje iz Crne Gore, a srpski politički lideri hapse i proglašavaju za državne neprijatelje, kao da Crna Gora nije i njihova država.

STATUS Uz konstataciju da se u Crnoj Gori kroz njenu istoriju govorilo i pisalo srpskim jezikom, u Deklaraciji se traži da se srpskom jeziku vrati status službenog jezika i da se on uvrsti u Ustav Crne Gore.

- Očigledno da je cilj ovakvog položaja Srba i srpskog jezika i ćiriličnog pisma asimilacija srpskog naroda i pokušaj da se uvrsti kao manjinski narod. Režim pokreće diskriminaciju ogromne većine svojih građana (63,5 odsto govori srpskim jezikom).

Srbima se osporava i pravo na rad u državnim organima i javnim preduzećima, u kojima se procenat zaposlenih srpske nacionalnosti kreće od 0,1 odsto (policija, državna bezbednost) do maksimalnih osam odsto, što dovodi do asimilacije.

- Da bi sačuvali svoja radna mesta i obezbedili opstanak porodice, Srbi menjaju svoj nacionalni i jezički identitet. Osnovni cilj biće usmeren da se konačno zaustavi nasilje (diskriminacija) nad građanima srpske nacionalne i jezičke zajednice.


UDRUŽENjE KNjIŽEVNIKA I UMETNIKA

Deklaraciju su potpisali predstavnici Udruženja književnika, pesnika i umetnika Srba iz Crne Gore i rasejanja, "Gorska Vila" iz Podgorice, Udruženja srpskih književnika u otadžbini i rasejanju iz Andrijevice, Srpskog istorijsko-kulturnog društva "Nikola Vasojević" iz Berana, Udruženja ratnih dobrovoljaca 1912-1918, njihovih potomaka i poštovalaca iz Berana, NVO "Stop diskriminaciji" iz Podgorice i "Glas Holmije", časopis za istoriju, književnost i kulturu iz Berana, koji izlazi na srpskom jeziku i ćiriličkom pismu.